17 Ağustos 1999 tarihinde meydana gelen deprem nedeniyle yıkılan, yanan veya tamamen kullanılmaz hale gelen ve bu nedenle arsa vasfını kazanan binalar arsa olarak, orta hasarlı olup takviye ve güçlendirme yapılmak suretiyle kullanılacak binalar ile hafif
Kanun Numarası
7338
Kanun
VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ KANUNU
Özelge No
B.07.0.GEL.60/6000-2229/38255
Özelge Tarihi
11.07.2001
17 Ağustos 1999 tarihinde meydana gelen deprem
nedeniyle yıkılan, yanan veya tamamen kullanılmaz
hale gelen ve bu nedenle arsa vasfını kazanan binalar
arsa olarak, orta hasarlı olup takviye ve güçlendirme
yapılmak suretiyle kullanılacak binalar ile hafif
T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelirler Genel Müdürlüğü
TARİH : 11.07.2001
SAYI : B.07.0.GEL.60/6000-2229/38255
KONU : Depremde zarar gören ve veraset yoluyla
intikale konu gayrimenkullerden V.İ.V. alınıp alınmayacağı hk.
...................
İLGİ : Tarihsiz dilekçeniz.
Dilekçenizde, 17 Ağustos 1999 tarihinde meydana gelen depremde zarar gören orta
hasarlı binalardan binalardan emlak vergisinin alınmadığı, ancak bunların veraset
yoluyla intikalinde veraset ve intikal vergisinin, gayrimenkulün 1998 yılı genel beyan
döneminde beyan edilen emlak vergisi değerinin belediye tarafından 2,92 oranında
artış yapılarak belirlenen değeri üzerinden alındığı, oysa depremden sonra hasarlı
binaların değerinin düştüğü, dolayısıyla defterdarlık tarafından fazladan veraset ve
intikal vergisi alındığı iddia edilmektedir.
1
7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'nun 10'uncu maddesinin (b) bendinde,
gayrimenkullerin ticari işletmeye dahil olsun veya olmasın emlak vergisine esas olan
değerle değerleneceği hüküm bağlanmıştır.
Diğer taraftan, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu'nun 9'uncu maddesinin ikinci fıkrasında,
yanan, yıkılan, tamamen kullanılamaz hale gelen binalardan dolayı mükellefiyetinin bu
olayların meydana geldiği tarihi takip eden taksitten itibaren sona ereceği, aynı
maddenin üçüncü fıkrasında da oturulması ve kullanılması kanunların verdiği yetkiye
dayanılarak yasak edilen binaların vergileri, mükelleflerce keyfiyetin vergi dairesine
bildirilmesi veya vergi dairesince re'sen tespit edilmesi üzerine, bu olayların meydana
geldiği tarihlerden sonra gelen taksitlerden itibaren, bu hallerin devam ettiği sürece
alınmayacağı belirlenmiştir.
26 Seri No.lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğinin 5 numaralı bölümünde ise 17
Ağustos 1999 tarihinde Marmara Bölgesi ve civarında meydana gelen deprem
nedeniyle yıkılan, yanan veya tamamen kullanılmaz hale gelen binalardan dolayı bina
vergisi mükellefiyetinin, bu olayın meydana geldiği tarihi takip eden taksitten itibaren
sona ereceği, bu binaların arsa vasfını kazanacakları, Emlak Vergisi Kanunu'nun
33'üncü maddesine göre de vergi değerini tadil eden sebepler arasında sayılan bu
durum karşısında, mükelleflerin arsalarının bulunduğu belediyeye arsa vergisi
beyannamesi verecekleri açıklanmıştır.
Bu hükümlere göre, veraset yolu ile intikale konu olan gayrimenkuller ölümün
meydana geldiği tarihteki niteliği itibariyle değerlendirilmekte dolayısıyla, o tarihte
gayrimenkulün niteliği emlak vergisi uygulamasında ne olarak kabul ediliyorsa (bina,
arsa veya arazi) o nitelikteki değeri veraset ve intikal vergisine matrah olarak esas
alınmaktadır.
Emlak vergisi uygulamasında da 17 Ağustos 1999 tarihinde meydana gelen depremde
orta hasarlı hale gelen, dolayısıyla takviye edilmeksizin ve güçlendirme yapılmaksızın
kullanılması sakıncalı olan binaların da kanunların verdiği yetkiye dayanılarak yasak
edilen binalar olarak değerlendirilerek, bu durumların meydana geldiği tarihten sonra
gelen taksitlerden itibaren vergilerinin, bu durumun devam ettiği sürece alınmaması
gerekmektedir.
Söz konusu orta hasarlı binaların daha sonra gerekli takviye ve güçlendirme yapılmak
suretiyle kullanılacak duruma gelmesi halinde ise bu tarihten itibaren bina vergisi
taksitlerinin ödeneceği tabiidir.
2
Öte yandan, yukarıda belirtilen kapsama girmeyen ve az hasarlı olmasına rağmen
mükelleflerce geçici bir süre kullanılmayan binaların bina vergisi ödenmektedir.
Ancak, yukarıda yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, emlak vergisi
uygulaması bakımından 17 Ağustos 1999 tarihinde meydana gelen deprem nedeniyle
yıkılan, yanan veya tamamen kullanılmaz hale gelen ve bu nedenle arsa vasfını
kazanan binalar arsa olarak, orta hasarlı olup takviye ve güçlendirme yapılmak
suretiyle kullanılacak binalar ile hafif hasarlı olup geçici bir süre oturulmayan binalar
ise bina olarak değerlendirilmektedirler.
Bu durumda, dilekçenizde sözü edilen intikale konu gayrimenkul, intikal tarihi itibariyle
bina kapsamında ise bina olarak, arsa niteliğini kazanmış ise arsa olarak beyan
edilmesi ve bu gayrimenkulün intikal ettiği yıla ait emlak vergisi değerinin, veraset ve
intikal vergisine ilişkin ilk tarhiyatta dikkate alınması gerekir.
Ayrıca, emlak vergisi uygulaması 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu, veraset ve intikal
vergisi ise 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu hükümlerine göre yürütülmekte
olup, bir gayrimenkulden 1319 sayılı kanun hükümlerine göre emlak vergisinin
alınmaması, o gayrimenkulden veraset ve intikal vergisinin de alınmamasını
gerektirmemektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.