2024 Hesap Dönemi İçerisinde İşi Bırakan Gelir Vergisi Mükellefinin Enflasyon Düzeltmesi Yapma Zorunluluğu hk.
2024 Hesap Dönemi İçerisinde İşi Bırakan Gelir Vergisi
Mükellefinin Enflasyon Düzeltmesi Yapma Zorunluluğu
hk.
Kanun Numarası
213
Kanun
VERGİ USUL KANUNU
Özelge No
E-27575268-105 [Mük.298-2024-1306]-305322
Özelge Tarihi
30.05.2025
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Ankara Defterdarlığı
Gelir Kanunları Usul Grup Müdürlüğü
E-27575268-
Sayı :105 [Mük.298-2024-
1306]-305322
2024 Hesap
Dönemi
İçerisinde İşi
Bırakan Gelir
Vergisi Konu: Mükellefinin
Enflasyon
Düzeltmesi
30.05.2025
Yapma
Zorunluluğu hk.
İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ve eklerinin incelenmesinden, işyerinizi kapatarak
mükellefiyet kaydınızı 11/9/2024 tarihi itibarıyla sonlandırdığınızı belirterek, 11/9/2024
tarihli bilançonuza enflasyon düzeltmesi uygulayıp uygulamayacağınız hususunda
Defterdarlığımız görüşünü talep ettiğiniz anlaşılmıştır.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun;
- "Hesap dönemi" başlıklı 174 üncü maddesinde, "Defterler hesap dönemi itibariyle
tutulur. Kayıtlar her hesap dönemi sonunda kapatılır ve ertesi dönem başında
yeniden açılır.
Hesap dönemi normal olarak takvim yılıdır.
Şu kadar ki, takvim yılı dönemi faaliyet ve muamelelerinin mahiyetine uygun
bulunmıyanlar için, bunların müracaatı üzerine Maliye Bakanlığı 12 şer aylık özel
hesap dönemleri belli edebilir.
Yeniden işe başlama veya işi bırakma hallerinde, hesap dönemi içinde bir yıldan
eksik olan faaliyet süresi, hesap dönemi sayılır.
Bu maddeye göre özel hesap dönemi tayin edilenlerin ticari ve zirai kazançları,
hesap dönemlerinin kapandığı takvim yılının kazancı sayılır.",
"Enflasyon düzeltmesi, yeniden değerleme oranı ve yeniden değerleme" başlıklı
mükerrer 298 inci maddesinde, "A) Malî tablolarda yer alan parasal olmayan
kıymetler aşağıdaki hükümlere göre enflasyon düzeltmesine tâbi tutulur.
Kapsama giren mükellefler, geçici vergi dönemlerinin sonu itibarıyla malî tabloları
düzenlemek ve enflasyon düzeltmesi yapmak zorundadırlar. Geçici vergi
dönemlerinde yukarıda belirtilen oranların tespitinde, son üç hesap dönemi yerine
üçer aylık dönemlerin son ayı dahil önceki otuzaltı ay ve içinde bulunulan hesap
dönemi yerine son oniki ay dikkate alınır. Bir hesap dönemi içindeki geçici vergi
dönemlerinin herhangi birinde düzeltme yapılması halinde takip eden geçici vergi
dönemlerinde ve içinde bulunulan hesap dönemi sonunda da düzeltme yapılır.
Geçici 33 üncü maddesinde, "Geçici vergi dönemleri de dahil olmak üzere (...) ve
2022 hesap dönemleri (kendilerine özel hesap dönemi tayin edilenlerde 2022 ve
2023 yılında biten hesap dönemleri itibarıyla) ile 2023 hesap dönemi geçici vergi
dönemlerinde mükerrer 298 inci madde kapsamındaki enflasyon düzeltmesine
ilişkin şartların oluşup oluşmadığına bakılmaksızın mali tablolar enflasyon
düzeltmesine tabi tutulmaz.
31/12/2023 tarihli mali tablolar, enflasyon düzeltmesi şartlarının oluşup oluşmadığına
bakılmaksızın enflasyon düzeltmesine tabi tutulur. Yapılan enflasyon
düzeltmesinden kaynaklanan kâr/zarar farkı geçmiş yıllar kâr/zararı hesabında
gösterilir. Bu şekilde tespit edilen geçmiş yıl kârı vergiye tabi tutulmaz, geçmiş yıl
zararı zarar olarak kabul edilmez.
hükümleri yer almaktadır.
Ayrıca, 2023 hesap dönemi sonu ve müteakip dönemlerde yapılacak enflasyon
düzeltmesinin usul ve esaslarına ilişkin olarak 555, 560, 563 ve 582 Sıra No.lu Vergi
Usul Kanunu Genel Tebliğlerinde açıklamalar/düzenlemeler yapılmış, 165, 170, 175,
176, 181 ve 187 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Sirkülerlerinde de ilave açıklamalara ve
örnek uygulamalara yer verilmiştir.
Bu kapsamda, 555 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin;
- "2023 hesap döneminden sonra işi bırakma, tasfiye, devir, birleşme, nev'i
değiştirme hallerinde 2023 hesap dönemi sonuna ait bilançonun düzeltilmesi"
başlıklı 28 inci maddesinde, "(1) 213 sayılı Kanunun geçici 33 üncü maddesinde,
şartların gerçekleşip gerçekleşmediğine bakılmaksızın 2023 hesap dönemi sonuna
ait bilançonun düzeltilmesi öngörülmüştür. Diğer taraftan, süreklilik arz eden ve
düzeltme işlemine ilişkin ana esaslar, aynı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin
(A) fıkrasında yer almaktadır. Buna göre, şartların gerçekleşmesine bağlı olarak,
mükellefler 2024 hesap dönemine ait düzeltme işlemlerini, farklı bir düzenleme
emi
sonuna ait bilançoda yer alan düzeltilmiş değerler üzerinden yapacaklardır.
(2) 2023 hesap dönemi sonundan önce tasfiye kararı alınarak bu tarihten önce
tasfiyenin sonuçlandırıldığı durumlarda, 2023 hesap dönemi sonuna ait bilançonun
düzeltilmesi söz konusu olmayacaktır. Ancak, tasfiyenin 2023 hesap döneminden
sonra sonuçlanması halinde, 2023 hesap dönemi sonuna ait bilanço düzeltilecektir.
(3) 2024 hesap dönemi içerisinde işin bırakılması halinde, yeni hesap dönemine
ilişkin olarak ortaya çıkan ve kıst dönem için beyanname verilmesini gerektiren bir
durumun oluşması nedeniyle 2023 hesap dönemi sonuna ait bilanço enflasyon
düzeltmesine tabi tutulacaktır.
(4) 2023 hesap dönemi sonundan sonra gerçekleşen devir, nev'i değişikliği, tam
bölünme ve birleşme hallerinde, devir, bölünme veya birleşmenin bünyesinde
gerçekleştiği kurum, ortadan kalkan şirket veya şahıs işletmesinin 2023 hesap
dönemi sonuna ait bilançosunu enflasyon düzeltmesine tabi tutacaktır.",
- "2024 hesap döneminde enflasyon düzeltmesi" başlıklı 31 inci maddesinde, "(1) 213
sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasının (8) numaralı bendinin
verdiği yetkiye dayanılarak, şartların oluşmasına bağlı olarak geçici vergi dönemleri
dâhil 2024 hesap dönemi (kendisine özel hesap dönemi tayin edilenlerde 2025
yılında biten hesap dönemi) ve şartların devamına bağlı olarak izleyen dönemlere
(geçici vergi dönemleri ve hesap dönemleri) ilişkin enflasyon düzeltmesi işlemlerinin
usul ve esasları Tebliğin bu bölümünde belirlenmektedir.",
- "Düzeltme işlemi" başlıklı 33 üncü maddesinde, "(1) 2023 hesap dönemi sonuna ait
bilançoların düzeltilmesine ilişkin esasların gösterilmiş olduğu bu Tebliğin üçüncü
bölümü ile getirilen usul ve esaslar Tebliğin bu bölümüne göre yapılacak düzeltme
işlemi için de geçerlidir.
Ancak, Tebliğin üçüncü bölümü, sadece belli tarihteki bir bilançonun (31/12/2023
tarihli bilançonun) düzeltilmesine ilişkin esaslar ihtiva etmektedir. Bu nedenle
düzeltme işlemine ilişkin olarak söz konusu bölümden farklılık arz eden hususlar
Tebliğin bu bölümünün ilerleyen maddelerinde gösterilmiştir."
açıklamaları yer almaktadır.
Buna göre, 11/9/2024 tarihinde terk edilen mükellefiyetinize ilişkin, bir yıldan eksik
olan faaliyet süresine (1/1/2024-11/9/2024) isabet eden hesap dönemi sonuna ait
bilançonuzun enflasyon düzeltmesine tabi tutulması gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak
verilmiştir.
(**) inceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış
bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde,
bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası
kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.