4706 Sayılı Kanun kapsamında belediyelerin arsa tesliminde KDV hk.
Özelge: 4706 Sayılı Kanun kapsamında belediyelerin arsa
tesliminde KDV hk.
Sayı:
B.07.1.GİB.4.42.16.02-KDV-2/2711-45
Tarih:
21/05/2012
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
KONYA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
MÜKELLEF HİZMETLERİ GELİR GRUP MÜDÜRLÜĞÜ
ÇOK İVEDİ
Sayı : B.07.1.GİB.4.42.16.02-KDV-2/2711-45 21/05/2012
Konu : 4706 Sayılı Kanun kapsamında belediyelerin arsa
tesliminde KDV.
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, Konya Defterdarlığı ile belediyeniz arasında imzalanan
protokol kapsamında 4706 Sayılı Kanunun 5 inci Maddesi gereğince belediyenize bedelsiz
devredilen mülkiyeti hazineye ait arsaların, arsa üzerinde yapıları bulunanlara Kıymet Takdir
Komisyonu tarafından belirlenen satış bedeli üzerinden satışının yapılacağı belirtilerek, yapılacak
satışın katma değer vergisine tabi olup olmadığı hususunda bilgi talep edilmektedir.
KURUMLAR VERGİSİ YÖNÜNDEN
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde,
iktisadi kamu kuruluşları vergi mükellefiyeti kapsamına alınmış olup aynı Kanunun 2 nci
maddesinin üçüncü fıkrasında da Devlete, il özel idarelerine, belediyelere, diğer kamu idarelerine
ve kuruluşlarına ait veya bağlı olup faaliyetleri devamlı bulunan ve birinci ve ikinci fıkralar dışında
kalan ticari, sınai ve zirai işletmelerin iktisadi kamu kuruluşu olduğu; altıncı fıkrasında ise iktisadi
kamu kuruluşları ile dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmelerin kazanç amacı gütmemeleri,
faaliyetlerinin kanunla verilmiş görevler arasında bulunması, tüzel kişiliklerinin olmaması, bağımsız
muhasebelerinin ve kendilerine ayrılmış sermayelerinin veya işyerlerinin bulunmamasının
mükellefiyetlerini etkilemeyeceği, mal veya hizmet bedelinin sadece maliyeti karşılayacak kadar
olması, kar edilmemesi veya karın kuruluş amaçlarına tahsis edilmesinin bunların iktisadi niteliğini
değiştirmeyeceği hükme bağlanmıştır.
Anılan Kanununun uygulanmasına ilişkin açıklamalar içeren 1 seri no.lu Kurumlar Vergisi
Genel Tebliğinin (2.3.1.) bölümünde iktisadi kamu kuruluşunun ticari, sınai veya zirai bir işletme
oluşturup oluşturmadığı hususunda Tebliğin (2.4.) bölümünde yapılan açıklamaların dikkate
alınması gerektiği belirtilmiştir.
Söz konusu Tebliğin (2.4.) bölümünde iktisadi işletmenin belirlenmesinde işletmenin
belirgin özelliğinin bağlılık, devamlılık ve faaliyetin ticari, sınai veya zirai bir mahiyet arz etmesinin,
diğer bir anlatımla iktisadi işletmenin unsurlarının ticari faaliyetin de temel özelliklerinden olan, bir
organizasyona bağlı olarak piyasa ekonomisi içerisinde bedel karşılığı mal alım-satımı, imalatı ya da
hizmet ifaları gibi faaliyetler olduğu, kanunun bu gibi halleri tek tek saymak yerine, dernek veya
vakıf tarafından piyasa ekonomisi içerisinde icra edilen tüm iktisadi faaliyetleri kapsamına aldığı,
satılan mal veya hizmete ait bedelin sadece maliyeti karşılayacak kadar olmasının, kar
edilmemesinin, karın kuruluş amaçlarına tahsis edilmesinin bunların iktisadi işletme olma vasfını
değiştirmeyeceği açıklanmıştır.
İktisadi işletmenin tanımı içinde yer alan ve devamlı olarak yapılan ticari, sınai veya zirai
faaliyetten söz edebilmek için bu işletmenin tedavül ekonomisine katılması, başka bir ifadeyle
işletmede üretilen veya alınan malların veya verilen hizmetin bir bedel karşılığı satılmış olmasıgerekir. Aksi halde diğer unsurlar var olsa dahi bir iktisadi işletmenin varlığından söz edilemez.
Dolayısıyla, Selçuklu Belediyesi tüzel kişiliği itibarıyla kurumlar vergisi mükellefi olmamakla
birlikte devamlılık arz eden ticari, sınai ve zirai faaliyetleri nedeniyle Belediye tüzel kişiliğine bağlı
oluşan iktisadi işletmelerinin kurumlar vergisine tabi tutulması gerekecektir.
Bu hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, Selçuklu Belediye Başkanlığına bedelsiz olarak
devredilen hazineye ait arsaların ticari mahiyet arz edecek şekilde bir organizasyon çerçevesinde ve
devamlı surette satışı halinde, söz konusu satış işlemi ticari faaliyet kapsamında
değerlendirileceğinden, bu faaliyetler nedeniyle anılan Belediye Başkanlığına bağlı iktisadi kamu
kuruluşu söz konusu olacak ve bu iktisadi işletme nezdinde kurumlar vergisi mükellefiyetinin tesis
edilmesi gerekecektir.
KATMA DEĞER VERGİSİ YÖNÜNDEN
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 1/3-g maddesinde, genel ve katma bütçeli
idarelere, il özel idarelerine, belediyeler ve köyler ile bunların teşkil ettikleri birliklere,
üniversitelere, dernek ve vakıflara, her türlü mesleki kuruluşlara ait veya tabi olan veyahut bunlar
tarafından kurulan veya işletilen müesseseler ile döner sermayeli kuruluşların veya bunlara ait veya
tabi diğer müesseselerin ticarî, sınaî, ziraî ve meslekî nitelikteki teslim ve hizmetlerinin katma
değer vergisinin konusunu oluşturduğu,
Bu faaliyetlerin kanunların veya resmi makamların gösterdiği gerek üzerine yapılmasının,
bunları yapanların hukuki statü ve kişilikleri, Türk tabiiyetinde bulunup bulunmamaları, ikametgâh
veya işyerlerinin yahut kanuni merkez veya iş merkezlerinin Türkiye'de olup olmamasının işlemlerin
mahiyetini değiştirmeyeceği ve vergilendirmeye mani teşkil etmeyeceği,
17/4 üncü maddesinin (p) bendinde; Hazinece yapılan taşınmaz teslimi ve kiralamaları,
irtifak hakkı tesisi, kullanma izni ve ön izin verilmesi işlemleri ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca
yapılan arsa ve arazi teslimlerinin, (r) bendinde de; kurumların aktifinde veya belediyeler ile il özel
idarelerinin mülkiyetinde, en az iki tam yıl süreyle bulunan iştirak hisseleri ile taşınmazların satışı
suretiyle gerçekleşen devir ve teslimler ile bankalara borçlu olanların ve kefillerinin borçlarına
karşılık taşınmaz ve iştirak hisselerinin (müzayede mahallerinde yapılan satışlar dahil) bankalara
devir ve teslimlerinin, katma değer vergisinden istisna olduğu
hüküm altına alınmıştır.
Buna göre, Selçuklu Belediye Başkanlığınca kendisine bedelsiz olarak devredilen Hazineye
ait arsaların ticari mahiyet arz edecek şekilde bir organizasyon çerçevesinde ve devamlı surette
satışı, ticari faaliyet kapsamında değerlendirileceğinden, bu faaliyetler nedeniyle anılan Belediye
Başkanlığına bağlı iktisadi bir kamu kuruluşu söz konusu olacak ve bu iktisadi işletmenin taşınmaz
teslimleri Kanunun 1/3-g maddesine göre genel hükümler çerçevesinde KDV ye tabi tutulacaktır.
Öte yandan, Selçuklu Belediyesinin söz konusu taşınmaz teslimlerinde, belediyeler Hazine
kavramı içerisinde yer almadığından Kanunun 17/4-p maddesine göre KDV istisnası
uygulanamayacaktır. Ayrıca, taşınmaz ticareti nedeniyle belediye bünyesinde oluşan iktisadi
işletmenin taşınmaz teslimlerinin, taşınmazların ticareti yapıldığından, bu taşınmazlar iki yıldan
fazla süredir belediyenin mülkiyetinde bulunsa dahi Kanunun 17/4-r maddesi kapsamında KDV den
istisna tutulması mümkün bulunmamaktadır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.