5/1-f kapsamında olan istisna kazancın enflasyon düzeltmesi karşısındaki durumu

5/1-f kapsamında olan istisna kazancın enflasyon

 düzeltmesi karşısındaki durumu

 Sayı:

11395140-105[VUK-3-5141]-559267

 Tarih:

05/05/2025

 T.C.

 GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

 İstanbul Defterdarlığı

 Gelir Kanunları Usul Grup Müdürlüğü

 Sayı : E-11395140-105[VUK-3-5141]-559267

 Konu : 5/1-f kapsamında olan istisna kazancın

 enflasyon düzeltmesi karşısındaki

 durumu

 İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden;

 05.05.2025- Şirketinizin her türlü gayrimenkul alım, satım, kiralama ve gayrimenkul projeleri geliştirme

 faaliyetinde bulunduğunu,- … Bankasına olan borçlarınız nedeniyle adı geçen banka ile kredi borçlarınızın vefa hakkı ve

 banka alacaklarının tahsil ve tasfiyesi hususunda ../../…. tarihli protokol imzaladığınızı,- İlgili protokol kapsamında aktifinize kayıtlı gayrimenkullerinizi … Bankasına ../../…. ve ../../….

 tarihli satış faturaları ile faturalandırdığınızı,- Bankaya devri yapılan gayrimenkullerin borçların tasfiyesinde kullanılan kısmına isabet kazancın

 tamamının 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (f)

 bendi doğrultusunda kurumlar vergisinden istisna olduğunu,- İstisna kazanca tekabül eden … TL'yi  "549- Özel Fonlar" hesabında izlediğinizi

 belirterek, fona aldığınız söz konusu tutarı enflasyon düzeltmesine tabi tutup tutmayacağınız

 konusunda Defterdarlığımız görüşünü talep ettiğiniz anlaşılmaktadır.

 I. Kurumlar Vergisi Yönünden

 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun "İstisnalar" başlıklı 5 inci maddesinde, "(1) Aşağıda

 belirtilen kazançlar, kurumlar vergisinden müstesnadır:

 ...

 f) Bankalara, finansal kiralama ya da finansman şirketlerine borçları nedeniyle kanunî takibe

 alınmış veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna borçlu durumda olan kurumlar ile bunların

kefillerinin ve ipotek verenlerin sahip oldukları taşınmazlar, iştirak hisseleri, kurucu senetleri ve

 intifa senetleri ile rüçhan haklarının, bu borçlara karşılık bankalara, finansal kiralama ya da

 finansman şirketlerine veya bu Fona devrinden sağlanan hasılatın bu borçların tasfiyesinde

 kullanılan kısmına isabet eden kazançların tamamı ile bankaların, finansal kiralama ya da

 finansman şirketlerinin bu şekilde elde ettikleri söz konusu kıymetlerden taşınmazların (6361 sayılı

 Kanun kapsamında yapılan finansal kiralama işlemlerinde kiracının temerrüdü sebebiyle kanuni

 takipteki finansal kiralama alacakları karşılığında tarafların karşılıklı mutabakatıyla kiralayanın her

 türlü tasarruf hakkını devraldığı finansal kiralama konusu taşınmazlar dâhil) satışından doğan

 kazançların %50'lik, diğerlerinin satışından doğan kazançların %75'lik kısmı..."

 hükmü yer almaktadır.

 Konuya ilişkin açıklamaların yer aldığı 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin "5.7.1.

 Bankalara, finansal kiralama ya da finansman şirketlerine borçları nedeniyle kanuni takibe alınmış

 veya TMSF'ye borçlu durumda olan kurumlar ile bunların kefillerine ve ipotek verenlere tanınan

 istisna" başlıklı bölümünde, "Kurumlar Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (f)

 bendi ile bankalara borçları nedeniyle kanuni takibe alınmış veya Tasarruf Mevduatı Sigorta

 Fonuna borçlu durumda olan kurumlar ile bunların kefillerinin ve ipotek verenlerin sahip oldukları

 taşınmazlar, iştirak hisseleri, kurucu senetleri ve intifa senetleri ile rüçhan haklarının, bu borçlara

 karşılık bankalara veya bu Fona devrinden sağlanan hasılatın bu borçların tasfiyesinde kullanılan

 kısmına isabet eden kazançların tamamı kurumlar vergisinden istisna edilmiştir.

 ...

 İstisna uygulamasında, bankalara veya TMSF'ye borçlu durumda olan kurumlar ile bunların

 kefillerinin ve ipotek verenlerin, bu borçlara karşılık bankalara veya bu Fona devrettikleri söz

 konusu aktif kıymetlerin en az iki yıl elde bulundurma şartı olmadığı gibi kazancın belli bir süreyle

 özel bir fon hesabında tutulma şartı da bulunmamaktadır..."  açıklamasına yer verilmiştir.

 Bu hüküm ve açıklamalara göre, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin birinci

 fıkrasının (f) bendi uygulamasında, kazancın belli bir süreyle özel bir fon hesabında tutulması şartı

 bulunmadığından, bahsi geçen istisna tutarının özel fon hesabına alınması söz konusu olmayacaktır.

 II. Vergi Usul Kanunu Yönünden

 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasında, "A) Malî tablolarda

 yer alan parasal olmayan kıymetler aşağıdaki hükümlere göre enflasyon düzeltmesine tâbi tutulur.

 1. Kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri fiyat

 endeksindeki artışın, içinde bulunulan dönem dahil son üç hesap döneminde %100'den ve içinde

 bulunulan hesap döneminde % 10'dan fazla olması halinde malî tablolarını enflasyon düzeltmesine

 tâbi tutarlar. Enflasyon düzeltmesi uygulaması, her iki şartın birlikte gerçekleşmemesi halinde sona

 erer.

  ...

 2. Bu maddenin uygulanmasında;

 a) Parasal olmayan kıymetler; parasal kıymetler dışındaki kıymetleri,

 b) Parasal kıymetler; Türk Lirasının değerindeki değişmeler karşısında nominal değerleri aynı

 kaldığı halde satın alma güçleri fiyat hareketlerine göre ters yönde değişen kıymetleri (Yabancı

 paralar da parasal kıymet olarak dikkate alınır.),

 ifade eder.

 ..." hükümlerine yer verilmiştir.

Öte yandan, 2023 hesap dönemi ve düzeltme şartlarının gerçekleşmesine/varlığına bağlı olarak

 (geçici vergi dönemleri dâhil) izleyen hesap dönemlerine ilişkin olarak enflasyon düzeltmesine tabi

 tutulacak mali tabloların ve 213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrası ile geçici

 33 üncü maddesine göre yapılacak enflasyon düzeltmesinin uygulama usul ve esaslarına ilişkin

 olarak 555, 560, 563 ve 582 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğlerinde

 açıklamalar/düzenlemeler yapılmış; 165, 170, 175, 176, 181 ve 187  Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu

 Sirkülerinde de ilave açıklamalara ve örnek uygulamalara yer verilmiştir.

 Bu kapsamda, 555 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin;- 9 uncu maddesinde, "(1) Satın alma gücü ile ulusal para değerindeki değişmeler arasındaki ilişki

 göz önünde bulundurulduğunda, mali tablolarda yer alan kıymetler iki gruba ayrılır:

 a) Parasal Kıymetler: Ulusal para değerindeki değişmeler karşısında nominal değerleri aynı kalan,

 ancak satın alma güçleri fiyat hareketlerine göre ters yönde değişen kıymetler.

 b) Parasal Olmayan Kıymetler: Parasal kıymetler dışında kalan kıymetler, diğer bir ifade ile ulusal

 para değerindeki değişmelere rağmen satın alma güçleri değişmeyen kıymetler.

 ...

 Parasal kıymetler (parasal varlıklar ve parasal kaynaklar) enflasyon düzeltmesine tabi tutulmaz.

 Zira bilançoda görünen parasal kıymete ait değer, bilanço tarihi itibarıyla o kıymetin satın alma

 gücünü de göstermektedir. Ancak bilançoda görünen parasal olmayan kıymetlere (parasal olmayan

 varlıklar ve parasal olmayan kaynaklar) ait değerler, bilanço tarihi itibarıyla bu kıymetlerin satın

 alma gücünü gösteren değerler olmadığından, bilançonun enflasyonun etkilerinden arındırılmasını

 teminen parasal olmayan kıymetler enflasyon düzeltmesine tabi tutulur.

 (2) Nevi itibarıyla iktisadi işletmelere dâhil bulunan kıymetlerden parasal ve parasal olmayan

 kıymetler bu Tebliğ eki listelerde (EK 1 ve EK 2) yer almaktadır...",- 15 inci maddesinin bir numaralı fıkrasında, "(1) 1/1/2024 tarihinden önce ayrılmış olan ve

 sermayeye ilave edilen yeniden değerleme değer artış fonu gibi fonların sermayeye ilavesi

 nedeniyle oluşan sermaye artışları, 31/12/2023 tarihli bilançonun düzeltilmesi sırasında artış olarak

 dikkate alınmayacak ve bunlar enflasyon düzeltmesine tabi tutulmayacaktır.

 Ayrıca, bilançoda özkaynaklar grubunda yer alan bazı fonların, bu fonların ayrılmasına kaynak

 teşkil eden iktisadi kıymetlerin parasal ya da parasal olmayan kıymet olma durumuna göre

 enflasyon düzeltmesine tabi tutulup tutulmayacağı belirlenecektir.

 ...",- 16 ncı maddesinin (1) numaralı fıkrasında, "(1) Öz sermaye kalemlerinden;

 ...

 g) Özel Fonlar (213 sayılı Kanunun 328 ve 329 uncu maddeleri kapsamında oluşturulan sabit kıymet

 yenileme fonu ile aynı Kanunun 325/A maddesi kapsamında ayrılan girişim sermayesi fonu; 5520

 sayılı Kanunun 5/1-e, j ve k bentleri gereğince oluşturulan fonlar; 6111, 6736, 7143, 7326, 7440

 sayılı Kanunlar kapsamında, işletmede mevcut olduğu halde kayıtlarda yer almayan emtianın kayda

 alınmasına ilişkin olarak oluşturulan karşılık hesapları; 26/6/2001 tarihli ve 4691 sayılı Teknoloji

 Geliştirme Bölgeleri Kanununun ek 3 üncü maddesi ile 28/2/2008 tarihli ve 5746 sayılı Araştırma,

 Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesi

 kapsamında oluşturulan fon hesapları gibi)

 bilançoda düzeltilmiş değerleriyle yer alır.

 ..."

açıklamalarına  yer verilmiştir.

 Buna göre, 5520 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uygulamasında bahsi

 geçen istisna tutarının özel bir fon hesabına alınması söz konusu olmayacağından, şirketinizce bu

 istisnanın özel fon hesabında takip edilen tutarının enflasyon düzeltmesine tabi tutulması mümkün

 bulunmamaktadır.

 Bilgi edinilmesini rica ederim.

 (*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

 (**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise

 bu özelge geçersizdir.

 (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz

 dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi

 için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.