Adi ortaklığın son bulması halinde emtia ve demirbaşın nasıl faturalandırılacağı, ortaklığa ait belgelerin akıbeti ve devralınan hisseler için ödenen KDV'nin indirim konusu yapılıp yapılamayacağı
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü
Sayı :B.07.1.GİB.4.34.19.02-019.01-134 12/01/2012
Konu :Adi ortaklığın son bulması halinde emtia
ve demirbaşın nasıl faturalandırılacağı,
ortaklığa ait belgelerin akıbeti ve
devralınan hisseler için ödenen KDV'nin
indirim konusu yapılıp yapılamayacağı
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, hisse oranlarının %30 ... ve %70 ... adına olduğu adi ortaklığın,
ortaklardan ... 'nun hissesini diğer ortağa devretmesi dolayısıyla son bulması halinde, mevcut emtia ile taşıtlar ve
demirbaşların nasıl faturalandırılacağı ile bastırılmış belgelerden terk tarihi itibariyle kullanılmamış olanların devralan
ortak ( ... ) tarafından tekrar kullanılıp kullanılamayacağı ve adi ortaklığa ait devreden KDV'nin %70 hisseye sahip ...
tarafından indirim konusu yapılıp yapılamayacağı konusunda tereddüde düştüğünüz belirtilerek, Başkanlığımız görüşü
talep edilmektedir.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1/1'inci maddesinde; ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek
faaliyeti çerçevesinde Türkiye'de yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi olduğu,
8/1-a maddesinde; mal teslimlerinde ve hizmet ifalarında bu işi yapanların verginin mükelle olduğu,
29/1-a maddesinde; mükelle erin yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden
bu Kanun'da aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla
hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin indirebileceği,
29/3'üncü maddesinde; indirim hakkının, vergiyi doğuran olayın vuku bulduğu takvim yılı aşılmamak şartıyla ilgili
vesikaların kanuni defterlere kaydedildiği vergilendirme döneminde kullanılacağı,
Hükümleri yer almaktadır.
Diğer taraftan; 25 Seri No'lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği'nin "Adi Ortaklıklarda Vergileme" başlıklı (C)
bölümündeki açıklamalara göre,
"...adi ortaklıklarda ortaklığın sona ermesi sonucunu doğurmayan hisse devri işlemleri katma değer vergisine tabi
olmayacak, ortaklığın sona ermesi sonucu doğuran devir işlemlerinde ise vergi uygulanacaktır.
Adi ortaklıkta, ortaklardan biri veya birkaçının hisselerini diğer ortaklara veya üçüncü şahıslara devretmesi, bu
şekilde ortaklıktan bazı ortakların ayrılması veya ortaklığa yeni ortakların alınması halinde, mevcut adi ortaklık, ortak
sayısındaki değişiklik dışında aynen devam ediyorsa, bu hisse devri işlemlerinde vergi uygulanmayacaktır.
Hisse devri işlemleri adi ortaklığın sona ermesi sonucunu doğuruyor veya ortaklık, ortakların kararı ile fesh
ediliyorsa, bu devir işlemlerine vergi uygulanması gerekmektedir...
Ortaklardan biri veya birkaçının hisselerinin diğer ortak veya ortaklara devredilmesi suretiyle ortaklığın sona
ermesi halinde; devralan ortak veya ortakların kendi hisseleri ile satın aldıkları hisseler dikkate alınmaksızın, ortaklıkça,
devralan ortak veya ortaklara teslim edilen toplam mal bedeli üzerinden katma değer vergisi hesaplanacaktır. Ortaklık
tarafından düzenlenecek olan faturada ayrıca gösterilecek olan bu vergi ilgili dönem işlemleri ile birlikte adi ortaklığın son
beyannamesine dahil edilerek beyan edilecek, devralan ortak veya ortaklar tarafından ise genel hükümler çerçevesinde
indirim konusu yapılabilecektir..."
Buna göre; iki ortaktan oluşan adi ortaklıkta ortaklardan birinin hissesini diğer ortağa devretmesi halinde bu hisse
devri, adi ortaklığın sona ermesi sonucunu doğurduğundan katma değer vergisine tabi bulunmaktadır.
Öte yandan 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 160'ıncı maddesinde; 153'üncü maddede yazılı mükelle erden işi
bırakanların, key yeti vergi dairesine bildirmeye mecbur oldukları hükmü yer almakta olup aynı Kanun'un 161'inci
maddesinde, vergiye tabi olmayı gerektiren muamelelerin tamamen durdurulması ve sona ermesinin işi bırakmayı ifade
ettiği hüküm altına alınmıştır.
"Faturanın Tari " başlıklı 229'uncu maddesinde; fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin
borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesika olarak
tanımlanmıştır. Kanun'un 231'inci maddesinin 5 numaralı bendinde de faturanın malın teslimi veya hizmetin yapıldığı
tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenleneceği, bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturaların hiç düzenlenmemiş
sayılacağı hüküm altına alınmıştır.
Adi ortaklıklar 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 520-541'inci maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan Kanun'un 520'nci
maddesinde adi ortaklık, iki veya daha fazla kişinin, bir sözleşmeye dayanarak ortak bir amaca ulaşmak için emek ve
mallarını birleştirmesi olarak tanımlanmıştır.
Bu hüküm ve açıklamalara göre;
- ... 'nun hisselerinin diğer ortak olan ... 'ya devredilmesi suretiyle ortaklığın sona ermesi halinde, hisseyi alan
ortak adına ( ... ) devir tarihi itibarıyla işletmede mevcut emtianın tamamı için ve ayrıca demirbaş ile taşıtlar için fatura
düzenlenerek katma değer vergisi hesaplanacaktır. Ortaklık tarafından düzenlenecek olan bu faturada ayrıca gösterilecek
olan bu vergi, ilgili dönem işlemleri ile birlikte adi ortaklığın son beyannamesine dahil edilerek beyan edilecektir.
- Ortaklığın sona ermesi sonucu faaliyetine devam edecek olan ... 'nun bu şekilde devraldığı hisseler için
hesaplanan KDV genel esaslar çerçevesinde indirim konusu yapılabilecektir.
- Ancak, adi ortaklığın sona ermesi sonucunda, ortaklığa ait devreden KDV'nin hisseyi alan ortak ( ... ) tarafından
indirim konusu yapılması mümkün bulunmamaktadır.
- Diğer taraftan, devir neticesinde gerçek kişi mükelle yete tabi olacak ortağın, adi ortaklığa ait defter ve belgeleri
kullanması mümkün olmayıp; devir tarihi itibarıyla kullanılmamış olanların iptal edilmesi gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu illeriniz dolayısıyla vergi tarh
edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.