Akaryakıt taşımacığında kullanılan kara tankerlerinin satılması neticesinde oluşan yenileme fonunun yeni alınacak ve yine akaryakıt taşımacılığında ku
Akaryakıt taşımacığında kullanılan kara tankerlerinin
satılması neticesinde oluşan yenileme fonunun yeni
alınacak ve yine akaryakıt taşımacılığında kullanılacak
deniz tankerlerinin alımında kullanılmasının mümkün olup
olmadığı hk.
Sayı:
67854564-1741-447
Tarih:
15/09/2015
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İZMİR VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü
Sayı : 67854564-1741-447 15/09/2015
Konu : Yenileme Fonu
İlgide kayıtlı özelge talep formunun incelenmesinden; ilimiz … Vergi Dairesi Müdürlüğünün
… vergi kimlik numarasında kayıtlı mükellefi olduğunuz, şirketinizin akaryakıt ticareti ile iştigal
ettiği, şirketinizce … tarihinde alınan karar uyarınca akaryakıt taşımacılığında kullanılan kara
tankerlerinin satılarak yerine daha karlı olduğundan bahisle yine akaryakıt taşımacılığında
kullanılmak üzere deniz tankerleri alınmasına karar verildiği, bu amaçla ... adet kara tankerinin
2012 yılında, ... adet kara tankerinin ise 2013 yılında satışının yapıldığı, satış tarihleri itibariyle
sabit kıymet yenileme fonu ayrıldığı belirtilerek pasifte yer alan yenileme fonunun yeni alınacak ve
yine akaryakıt taşımacılığında kullanılacak deniz tankerlerinin alımında kullanılmasının mümkün
olup olmadığı hususunda Başkanlığımızdan görüş istenildiği anlaşılmıştır.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 328 inci maddesinde "Amortismana tabi iktisadi
kıymetlerin satılması halinde alınan bedel ile bunların envanter defterinde kayıtlı değerleri
arasındaki fark kar ve zarar hesabına geçirilir. İşletme hesabı esasında defter tutan mükelleflerle
serbest meslek kazanç defteri tutan mükellefler bu farkı defterlerinde hasılat veya gider
kaydederler.
Amortisman ayrılmış olanların değeri ayrılmış amortismanlar düşüldükten sonra kalan
meblağdır.
Devir ve trampa satış hükmündedir.
Şu kadar ki satılan iktisadi kıymetlerin yenilenmesi işin mahiyetine göre zaruri bulunur veya
bu hususta işletmeyi idare edenlerce karar verilmiş ve teşebbüse geçilmiş olursa bu takdirde
satıştan tahassül eden kâr yenileme giderlerini karşılamak üzere, pasifte geçici bir hesapta azami
üç yıl süre ile tutulabilir. Her ne sebeple olursa olsun bu süre içinde kullanılmamış olan kârlar
üçüncü yılın vergi matrahına eklenir. Üç yıldan önce işin terki, devri veya işletmenin tasfiyesi
halinde bu kârlar o yılın matrahına eklenir.
Yukarıdaki esaslar dahilinde yeni değerlerin iktisabında kullanılan kâr, yeni değerler
üzerinden bu kanun hükümlerine göre ayrılacak amortismanlara mahsup edilir. Bu mahsup
tamamlandıktan sonra itfa edilmemiş olarak kalan değerlerin amortismanına devam olunur." hükmü
yer almaktadır.
Bu hükme göre; "Yenileme Fonu" iktisadi işletmelere dahil amortismana tabi iktisadi
kıymetlerin satışından doğan karların bilançonun pasifinde azami üç yıl süre ile bekletilmesini ifade
eden bir vergi erteleme yöntemi olarak, işletme içi yatırımları teşvike yönelik bir uygulamadır.
Yenileme fonundan yararlanabilmek için satılan iktisadi kıymetin yenilenmesinin zaruri bulunması
veya bu hususta işletmeyi idare edenlerce karar verilip teşebbüse geçilmiş olunması gerekir. Eğer
elden çıkarılan iktisadi kıymetin yenilenmesinin zaruri bulunduğu açıksa bu yenileme fonu ayrılması
için yeterli bulunmaktadır.
Yenileme fonunun iktisadi kıymetin iktisabında kullanılması halinde, bilançonun pasifinde
yer alan fon yeni değer için ayrılacak amortismanlara mahsup edilmektedir. Mahsup işleminin,
iktisadi kıymetin değerinin amortisman yoluyla itfa edilme süresinden önce tamamlanması
durumunda ise iktisadi kıymetin kalan değer kısmı için amortisman ayrılmasına devam edilecektir.
Diğer yandan, yenileme fonunun ayrılabilmesi, amortismana tabi bir iktisadi kıymetin varlığı
ile bu kıymetin satılmasından oluşan kârın aynı neviden yeni bir iktisadi kıymetin alımında
kullanılması halinde söz konusu olabilmektedir. Maddede geçen "satılan iktisadi kıymetin
yenilenmesinden" kasıt, satılan iktisadi kıymetle aynı özelliklere sahip ve aynı işi ifa edecek yeni bir
iktisadi kıymetin alınmasıdır. Akaryakıt taşımasında kullanılan kara tankeri ile deniz tankeri her ne
kadar benzer faaliyetin icrasında kullanılıyor olsa da fiziksel ve fonksiyonel özellikler bakımından
birbirinden tamamen bağımsız iki farklı iktisadi kıymettir.
Yukarıda yer verilen hüküm ve açıklamalar çerçevesinde;
- Aktifinize kayıtlı akaryakıt tankerlerinin satışından elde edilen kârın yenileme fonuna
alınmasının başlangıcı olarak satışın gerçekleştiği yılın dikkate alınması, bu tarih itibarıyla tesis
edilen yenileme fonunun en geç üçüncü yılın son günü itibarıyla, yani 2012 yılında yapılan satıştan
elde edilen karın en geç 2014 yılı sonuna kadar, 2013 yılında yapılan satıştan elde edilen karın ise
en geç 2015 yılı sonuna kadar kullanılması, üçüncü yılın son gününe kadar kullanılmamış olması
halinde ise üçüncü yılın kurumlar vergisi matrahına ilave edilmesi gerekmektedir.
- Aktifinize kayıtlı kara taşımacılığında kullanılacak akaryakıt tankerlerinin satışından elde
edilen kâr dolayısıyla ayrılan yenileme fonunun akaryakıt taşımacılığında kullanılacak olan deniz
tankerlerinin alımında kullanılması mümkün bulunmamaktadır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.