Ar-Ge personeli olarak emekli olduktan sonra yeniden Ar-Ge de çalışılması halinde 5746 sayılı kanun kapsamında gelir vergisi stopajı ve damga vergisi

Özelge: Ar-Ge personeli olarak emekli olduktan sonra
yeniden Ar-Ge de çalışılması halinde 5746 sayılı kanun
kapsamında gelir vergisi stopajı ve damga vergisi
teşviğinden faydalanıp faydalanmayacağı hk.
Sayı: 
B.07.1.GİB.4.34.16.01-GVK 61-959
Tarih: 
13/07/2011
 
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü)
 
   
Sayı : B.07.1.GİB.4.34.16.01-GVK 61-959 13/07/2011
Konu : Ar-Ge personeli olarak emekli olduktan sonra yeniden Ar-  
Ge de çalışılması halinde 5746 sayılı kanun kapsamında
gelir vergisi stopajı ve damga vergisi teşviğinden
faydalanıp faydalanmayacağı.
 
İlgide kayıtlı özelge talep formunda, Ar-Ge personeli olarak emekli olduğunuzu, halen çalışmaya
devam ettiğinizi belirterek 5746 sayılı Kanun kapsamında yapılacak ücret ödemelerinde gelir
vergisi  stopajı  ve  damga  vergisi  teşvikinden  yararlanıp  yararlanmayacağınız  hususunda
Başkanlığımız görüşü sorulmaktadır.
GELİR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN :
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 61 inci maddesinde;
"Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve
ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat,
huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir
ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş
bulunması onun mahiyetini değiştirmez."
hükmü yer almaktadır.
5746 sayılı Kanun'un "Tanımlar" başlıklı 2 inci maddesinde;
" (1) Bu Kanunun uygulamasında;  
...
f) Ar-Ge personeli: Ar-Ge faaliyetlerinde doğrudan görevli araştırmacı ve teknisyenleri;
1) Araştırmacı: Ar-Ge faaliyetleri ile yenilik tanımı kapsamındaki projelerde, yeni bilgi, ürün, süreç,
yöntem ve sistemlerin tasarım veya oluşturulması ve ilgili projelerin yönetilmesi süreçlerinde yer
alan en az lisans mezunu uzmanları,
2) Teknisyen: Mühendislik, fen ve sağlık bilimleri alanlarında yüksek öğrenim görmüş ya da meslek
lisesi veya meslek yüksek okullarının teknik fen ve sağlık bölümlerinden mezun teknik bilgi ve
deneyim sahibi kişileri,... ifade eder."
hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanunun "İndirim, istisna, destek ve teşvik unsurları" başlıklı 3. maddesinin 2 nci fıkrasında;
"Gelir vergisi stopajı teşviki: Kamu personeli hariç olmak üzere teknoloji merkezi işletmelerinde, Ar-
Ge merkezlerinde, kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan vakıflar tarafından veya
uluslararası fonlarca desteklenen ya da TÜBİTAK tarafından yürütülen Ar-Ge ve yenilik
projelerinde, teknogirişim sermaye desteklerinden yararlanan işletmelerde ve rekabet öncesi
işbirliği projelerinde çalışan Ar-Ge ve destek personelinin; bu çalışmaları karşılığında elde ettikleri
ücretlerinin doktoralı olanlar için yüzde doksanı, diğerleri için yüzde sekseni gelir vergisinden
müstesnadır."  hükmüne yer verilmiştir.
28/02/2009 tarihli ve mükerrer 27155 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5838 sayılı Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 8 inci maddesiyle Gelir Vergisi Kanununa
eklenen geçici 75 inci maddesinde; " 31/12/2013 tarihine kadar, 28/2/2008 tarihli ve 5746 sayılı
Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinin ikinci
fıkrasında belirtilen Ar-Ge ve destek personelinin, bu çalışmaları karşılığında elde ettikleri ücretleri
üzerinden asgari geçim indirimi uygulandıktan sonra hesaplanan gelir vergisinin; doktoralı olanlar
için yüzde 90'ı, diğerleri için yüzde 80'i verilecek muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden
vergiden indirilmek suretiyle terkin edilir. Bu süre içerisinde, anılan maddenin bu maddeye aykırı
olan hükmü uygulanmaz." hükmüne yer verilmiştir.
Kanunda yer alan " Gelir Vergisi Stopajı Teşviki "ne ilişkin açıklamalar, 06/08/2008 tarihli ve 26959
sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1 Seri No.lu 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin
Desteklenmesi Hakkında Kanun Genel Tebliğinde yapılmış olup, anılan Tebliğin " 4.1 Teşvik
Uygulaması Dışında Kalan Ödemeler" başlıklı bölümünde; 5746 sayılı Kanunda belirtilen gelir
vergisi stopajı teşvikinden kamu personeli hariç olmak üzere teknoloji merkezi işletmelerinde, Ar-
Ge merkezlerinde, kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan vakıflar tarafından veya
uluslararası fonlarca desteklenen ya da TÜBİTAK tarafından yürütülen Ar-Ge ve yenilik
projelerinde, teknogirişim sermaye desteklerinden yararlanan işletmelerde ve rekabet öncesi
işbirliği projelerinde çalışan Ar-Ge ve destek personelinin yararlanacağı belirtilmiş olup, Ar-Ge ve
yenilik faaliyeti kapsamı dışındaki çalışmalara ait ücret ödemelerinde, Ar-Ge ve yenilik projelerinde
görev alan ve/veya işletmelerde çalışan kamu  personeline yapılan ücret ödemelerinde ve Ar-Ge ve
yenilik faaliyeti kapsamında ay içinde kısmî zamanlı olarak çalışan personelin hak kazanılmış hafta
tatili, yıllık ücretli izin ve mazeret izni gibi sürelere isabet eden ücret ödemelerinde gelir vergisi
stopajı teşviki uygulamasından yararlanılamayacağı açıklanmıştır.
Bu hüküm ve açıklamalara göre, emekli olduktan sonra tekrar 5746 sayılı Kanun kapsamında
yürütülen Ar-Ge ve yenilik projelerinde çalışılması karşılığı elde edilen ücretin, doktoralı olunması
durumunda %90'ı, olunmaması halinde ise %80'inin gelir vergisinden istisna edilmesi mümkündür.
DAMGA VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN :
488 sayılı Damga Vergisi Kanununun l inci maddesinde; "Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı
kâğıtlar damga vergisine tabidir.
Bu Kanundaki kâğıtlar terimi, yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak
suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan
belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde
oluşturulan belgeleri ifade eder."  hükmü mevcuttur.
Aynı Kanuna ekli (1) sayılı Tablo'nun IV/l-b fıkrasında, maaş, ücret, gündelik, huzur hakkı, aidat,
ihtisas zammı, ikramiye, yemek ve mesken bedeli, harcırah, tazminat vesaire gibi her ne ad ile
olursa olsun hizmet karşılığı alınan paralar (avans olarak ödeneler dahil) için verilen makbuzlar ile
bu paralar nakden ödenmeyerek kişiler adına açılmış veya açılacak cari hesaplara nakledildiği veya
emir ve havalelerine tediye olunduğu takdirde nakli veya tediyeyi temin eden kâğıtların binde
6,6nispetinde damga vergisine tabi olduğu hükme bağlanmıştır.5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunun l inci
maddesinde  "(1) Bu Kanunun amacı; Ar-Ge ve yenilik yoluyla ülke ekonomisinin uluslararası
düzeyde rekabet edebilir bir yapıya kavuşturulması için teknolojik bilgi üretilmesini, üründe ve
üretim süreçlerinde yenilik yapılmasını, ürün kalitesi ve standardının yükseltilmesini, verimliliğin
artırılmasını, üretim maliyetlerinin düşürülmesini, teknolojik bilginin ticarileştirilmesini, rekabet
öncesi işbirliklerinin geliştirilmesini, teknoloji yoğun üretim, girişimcilik ve bu alanlara yönelik
yatırımlar ile Ar-Ge'ye ve yeniliğe yönelik doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ülkeye girişinin
hızlandırılmasını, Ar-Ge personeli ve nitelikli işgücü istihdamının artırılmasını desteklemek ve
teşvik etmektir.
(2) Bu Kanun; Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı tarafından
12.4.1990 tarihli ve 3624 sayılı Kanuna göre oluşturulan teknoloji merkezleri (teknoloji merkezi
işletmeleri) ile Türkiye 'deki Ar-Ge merkezleri, Ar-Ge projeleri ve rekabet öncesi işbirliği projeleri
ve teknogirişim sermayesine ilişkin destek ve teşvikleri kapsar." hükmü yer almaktadır.
Kanunun "İndirim, istisna, destek ve teşvik unsurları" başlıklı 3 üncü maddesinde de; "4) Damga
vergisi istisnası: Bu Kanun kapsamındaki her türlü Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri ile ilgili olarak
düzenlenen kağıtlardan damga vergisi alınmaz. " hükmüne yer verilmiştir.
Konu ile ilgili olarak 07.07.2009 tarih ve 27281 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 3 Seri No.lu
5746 sayılı Kanun Genel Tebliği'nin "3. Ar-Ge ve Yemlik Faaliyeti ile İlgili Damga Vergisi İstisnası
Uygulaması" başlıklı bölümünün "Uygulama Esasları" başlıklı 3.1 inci maddesinde;
"5746 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca, bu Kanun ve ilgili
yönetmelikte kapsam ve sınırları belirtilen Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri ile ilgili olarak düzenlenen
kağıtlar damga vergisinden müstesna olacaktır.
Bu çerçevede, Kanun ve yönetmelik kapsamındaki Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinde istihdam edilen
personele münhasıran bu görevleri ile ilgili olarak yapılan ücret ödemeleri nedeniyle düzenlenen
kağıtlara da istisna uygulanacaktır.
Diğer taraftan, noter, resmi daireler, diğer kamu kurum ve kuruluşları gibi kurum ve kuruluşlarca,
5746 sayılı Kanun kapsamında Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri ile ilgili olarak düzenlenen kağıtlara
damga vergisi istisnası uygulanabilmesi için,
- Ar-Ge ve yenilik faaliyeti kapsamında yapılacak işlemleri belirten ve desteği veren kamu kurum ve
kuruluşu,
- Ar-Ge merkezleri ile rekabet öncesi işbirliği projeleri için başvuru yapılan kamu kurumu,
- Teknoloji merkezi işletmeleri için Teknoloji Geliştirme Merkezi (TEKMER) Müdürlüğü,
-Uluslararası fonlarca desteklenen ya da Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu
(TÜBİTAK) tarafından yürütülen Ar-Ge ve yenilik projeleri için TÜBİTAK,
tarafından onaylı listenin, mükellef tarafından işlem esnasında bu işlemi yapacak kurum ve
kuruluşlara ibraz edilmesi yeterli olup söz konusu kurum ve kuruluşlarca başkaca bir belge
aranmayacaktır. Ancak, işleme konu edilecek kağıtların Ar-Ge ve yenilik faaliyeti kapsamında
olduğunun onaylı listeden anlaşılması gerekmektedir. Onaylı listenin işlem esnasında ibraz
edilmemesi  halinde,  işlem  yapanlarca  istisna  uygulanması  mümkün  bulunmamaktadır."
denilmektedir.
Bu itibarla, emekli olduktan sonra tekrar Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinde istihdam edilen personele
münhasıran bu görevleri ile ilgili olarak yapılan ücret ödemelerine ilişkin kağıtların (söz konusu
kağıtların Ar-Ge ve yenilik faaliyeti kapsamında düzenlendiğinin tevsiki kaydıyla) damga
vergisinden müstesna tutulması mümkün bulunmaktadır.
Bilgi edinilmesini rica ederim. 
 
(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.