Araç Rehin Sözleşmesinin 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu kapsamında değerlendirilmesi
Araç Rehin Sözleşmesinin 6750 sayılı Ticari İşlemlerde
Taşınır Rehni Kanunu kapsamında değerlendirilmesi
Kanun Numarası
488
Kanun
DAMGA VERGİSİ KANUNU
Özelge No
97895701-155[2023/144]-1082031
Özelge Tarihi
12.08.2024
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İstanbul Defterdarlığı
Gelir Kanunları Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü
Sayı :E-97895701-155[2023/144]-1082031
Araç Rehin Sözleşmesinin 6750
sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Konu
Kanunu kapsamında
değerlendirilmesi
12.08.2024
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden, Şirketinizin faaliyet
konularından birinin motosiklet üretimi ile satış, pazarlama ve servis hizmetlerinin
sunulması ile ilgili olduğu, motosiklet satışlarının bir kısmının senetli olarak yapıldığı,
yapılan bir motosiklet satışı kapsamında Şirketiniz (Rehin Alan) ile ... (Rehin Veren)
arasında ...Noterliğinde ../.... tarihli ve ... yevmiye numaralı "Araç Rehin Sözleşmesi"
düzenlendiği, söz konusu Araç Rehin Sözleşmesinin 6750 sayılı Kanun kapsamında
damga vergisi ve harçtan istisna olup olmadığı hususunda görüş talep edildiği
anlaşılmıştır.
488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı
tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu, bu Kanundaki kağıtlar
teriminin, yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle
düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan
belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri
şeklinde oluşturulan belgeleri ifade edeceği; anılan Kanuna ekli (1) sayılı tablonun
"I.Akitlerle ilgili kağıtlar"başlıklı bölümün A/1 fıkrasında, belli parayı ihtiva eden
mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknamelerin nispi damga vergisine tabi
tutulacağı hükme bağlanmıştır.
492 sayılı Harçlar Kanununun 38 inci maddesinin birinci fıkrasında, noter
işlemlerinden bu kanuna bağlı (2) sayılı tarifede yazılı olanların noter harçlarına tabi
olduğu; 41 inci maddesinde, noter harçlarının (2) sayılı tarifede yazılı işlemlerden
değer veya ağırlık ölçüsüne göre nispi, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas
üzerinden alınacağı; 42 nci maddesinde, değer veya ağırlık ölçüsüne göre harcа
tabi işlemlerde (2) sayılı tarifede yazılı değer veya ağırlığın esas olduğu; Kanuna
bağlı (2) sayılı tarifenin, "Değer veya ağırlık üzerinden alınan nispi harçlar" başlıklı
bölümünün 1 inci maddesinde ise muayyen bir meblağı ihtiva eden her nevi senet,
mukavelename ve kağıtlardan beher imza için nispi harç alınacağı hükme
bağlanmıştır.
Diğer taraftan, 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanununun "Tanımlar"
başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde, rehin sözleşmesinin rehin
hakkını tesis etmek amacıyla rehin veren ile alacaklı arasında imzalanan
sözleşmeyi; (k) bendinde, sicilin Bakanlık tarafından kurulan ya da kurdurulan ve
mevzuatiı uyarınca kendi özel siciline tescili zorunlu olanlar dışındaki taşınır varlıklar
üzerinde, bu Kanun kapsamında tesis edilecek rehinlere ilişkin tescil, terkin, değişiklik
aibi tüm is ve islemlerin elektronik ortamda a ekl diăi ve sunulduău merkezi
ve aleni rehinli taşınır sicilini ifade ettiği belirtilmiş; "Rehin hakkının kurulması" başlıklı
4 üncü maddesinde, rehin hakkının, rehin sözleşmesinin sicile tescil edilmesiyle
kurulacağı belirtilerek diğer hususlar ayrıntılarıyla düzenlenmiş, "Muafiyetler" başlıklı
19 uncu maddesinde ise, rehin sözleşmesinin düzenlenmesi ile sicilde tesis edilen
işlemlerin vergi, resim, harç ve değerli kağıt bedelinden muaf olduğu hükümlerine
yer verilmiş olup, 6750 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi hükmü, mezkur Kanunun 5
inci maddesinde sayılan taşınır varlık ve haklara ilişkin yapılan rehin sözleşmesi ve
Taşınır Rehin Sicili (TARES)'e tescil edilen işlemler için geçerli bulunmaktadır.
Öte yandan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak
çıkarılan 31/1/2018 tarihli ve 30318 sayılı Araçların Satış Devir ve Tescil Hizmetlerinin
Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik uyarınca Araç Sicil ve Tescil Sistemi (ARTES)
kurulmuş olup, ARTES'e yapılan tesciller 6750 sayılı Kanun kapsamında
bulunmamaktadır.
Bu itibarla,... A.Ş. tarafından senetli olarak satılan motosikletler üzerine rehin
konulması amacıyla noterde düzenlenen araç rehin sözleşmelerinin, 6750 sayılı
Kanunun 5 inci maddesinde sayılan taşınır varlık ve haklara ilişkin olması ve TARES'e
tescil edilmesi durumunda, anılan Kanunun 19 uncu maddesi kapsamında damga
vergisi ve harçtan istisna tutulması, aksi takdirde söz konusu sözleşmelerden damga
vergisi ve harç aranılması gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.