Aracı kuramların Takasbank Para Piyasasından elde ettikleri faiz gelirlerinde BSMV uygulaması
Aracı kuramların Takasbank Para Piyasasından elde
ettikleri faiz gelirlerinde BSMV uygulaması
Sayı:
64597866-180[28/2016]-1721
Tarih:
28/01/2016
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
BÜYÜK MÜKELLEFLER VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü
28.01.2016
Sayı : 64597866-180[28-2016]- 1721
Konu : Aracı kuramların Takasbank ParaPiyasasından elde ettikleri faiz gelirlerinde BSMV
uygulaması
..... YATİRİM MENKUL DEĞERLER A.Ş.
İlgi:
İlgide kayıtlı özelge talep formunda, aracı kurumların müşteri hesaplarından veya kendi
özvarlıklarından oluşan nakit fazlalarını Takasbank Para Piyasasında (TPP) değerlendirebildiği, söz
konusu işlemlerden lehe kalan paraların 98/11591 sayılı BKK ile % 1 oranında banka ve sigorta
muameleleri vergisine (BSMV) tabi olduğu, önceki uygulamaya göre bu işlemlerde hesaplanan
BSMV'nin TPP'den nakit kaynak kullanan borçlu aracı kurumdan faize ek olarak tahsil edilip bu
piyasaya para yatıran aracı kurumlara aktarıldığı, aracı kurumların da bu şekilde tahsil ettikleriBSMV'leri vergi dairesine ödedikleri, ancak Takasbank tarafından yapılan uygulama değişikliği ile
söz konusu işlemdeki BSMV tutarının alıcı aracı kurumdan tahsil edilme uygulamasına son verilerek
satıcı aracı kurumun elde ettiği faiz geliri üzerinden BSMV hesaplaması uygulamasına geçildiği,
aracı kurumların TPP'ye aktardıkları nakit paraların kaynağının müşterilerden temin edilen
nakitlerden de oluştuğu ve faiz tahsilatlarının müşterilerle paylaşıldığı, aracı kurumların hem
müşteri hesaplarından hem de kendi özvarlığından oluşan nakit fazlalarını TPP'de değerlendirmesi
sonucu tahsil ettikleri faizler üzerinden kendi namına işlem yapıyor olmasından dolayı BSMV
hesaplamaya devam etmesi gerektiği belirtilerek TPP'den elde edilen faiz gelirleri için aracı kurum
nezdinde doğan %1 oranındaki BSMV yükümlülüğü haricinde bu tutarların bir kısmının aktarılması
sonucunda ayrıca yatırım fonları dahil tüm müşteriler nezdinde yeniden BSMV'nin konusuna giren
bir işlemin bulunup bulunmadığı hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.
6802 sayılı Gider Vergileri Kanununun 28 inci maddesinin ikinci fıkrasında; "Bankerlerin yapmış
oldukları banka muamele ve hizmetleri dolayısıyla kendi lehlerine her ne nam ile olursa olsun
nakden veya hesaben aldıkları paralar (kendileri veya başkaları hesabına menkul kıymet alıp
satmayı, alım-satıma tavassut etmeyi veya alıp sattıkları menkul kıymet karşılığı borçları ödemeyi
taahhüt etmeyi meslek haline getirenlerin bu faaliyetleri dolayısıyla lehlerine kalan paralar ile
mevduat faizi vermek veya sair adlarla faiz ve benzeri menfaatler sağlamak üzere devamlı olarak
para toplama işiyle uğraşanların topladıkları paralara sağladıkları gelir ve menfaatler üzerinden
komisyon, ücret, hizmet karşılığı gibi adlarla aldıkları paralar dahil) da banka muameleleri
vergisine tabidir." hükmü, üçüncü fıkrasında ise, "90 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye göre
ikraz işleriyle uğraşanlarla ikinci fıkrada belirtilen muamele ve hizmetlerden herhangi birini esas
iştigal konusu olarak yapanlar buKanunun uygulamasında banker sayılırlar." hükmü yer almaktadır.
Konuya ilişkin 87 Seri No.lu Gider Vergileri Genel Tebliğinin "6802 Sayılı Kanunun 28 inci
Maddesinin İkinci Fıkrasında Belirtilen Muamele ve Hizmetleri Esas İştigal Konusu Olarak
Yapanlar" başlıklı B-2- bölümünde; "Emeklilik yatırım fonları, menkul kıymet yatırım fon ve
ortaklıkları, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, vadeli işlem aracılık şirketleri ile merkezi
kayıt kuruluşu ve vadeli işlem ve opsiyon borsası gibi kuruluşlar, 2499 sayılı Sermaye Piyasası
Kanununun 32 nci maddesinin verdiği yetki ve izin çerçevesinde menkul kıymetlere ilişkin
işlemleri esas faaliyet konusu olarak yapmaktadırlar. Bunların 6802 sayılı Kanunun 28 inci
maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen işlemleri BSMVye tabi olacaktır.
Buna göre, 6802 sayılı Kanunun 28 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen işlemleri esas iştigal
konusu olarak yapanlar, bu işlemleri ilgili kanunlarla yetkilendirilmek veya izin verilmek suretiyle
yürüten kişileri ifade etmektedir. Dolayısıyla bunların 6802 sayılı Kanunun 28 inci maddesinin ikinci
fıkrasında belirtilen işlemleri 'esas iştigal konusu' olarak BSMV ye tabi olacak, bunlar dışındakilerin
aynı fıkrada belirtilen işlemleri 'esas iştigal konusu' olmadığından KDV ye tabi olacaktır."
açıklamaları yer almaktadır.
Ayrıca, 1/9/1998 tarihli ve 23450 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 98/11591 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararının l/b maddesi uyarınca, bankalar ile 2499 sayılı Kanuna göre kurulan aracı kurumlar
arasındaki borsa para piyasası muameleleri sonucu lehe alınan paralar %1 oranında BSMV'ye tabi
bulunmaktadır.
Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalara göre; aracı kurum olarak faaliyet gösteren şirketiniz
banker kapsamında BSMV mükellefi olup, şirketinizin 6802 sayılı Kanunun 28 inci maddesinin
ikinci fıkrasında belirtilen işlemler nedeniyle lehe aldığı paralar BSMV'ye tabi bulunmaktadır. Bu
kapsamda, müşteri hesaplarından veya kendi özvarlıklarınızdan oluşan nakit fazlalarının
Takasbank'ta değerlendirilmesine ilişkin borsa para piyasası işlemleri sonucunda Takasbank
tarafından şirketinize aktarılan faiz tutarları üzerinden 98/11591 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı
uyarınca % 1 oranında BSMV hesaplanması gerekmektedir.
Öte yandan, müşterilerinize ödenen faiz tutarları, müşterilerinizce yatırım amaçlı tutulan nakdivarlıkların nemalandırılması suretiyle elde edilen gelir mahiyetinde olduğundan, banker
kapsamında BSMV mükellefi olan yatırım fonuna veya diğer müşterilere aktardığınız tutarların bu
kişiler tarafından esas iştigal konusu kapsamında elde edilmediği değerlendirilmektedir.
Dolayısıyla, şirketinizce aktarılan faiz tutarları üzerinden yatırım fonları veya banka ve sigorta
şirketleri dışındaki müşterileriniz tarafından BSMV hesaplanmasına gerek bulunmamaktadır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
.