Bakmakla yükümlü olunan engelli çocukla ilgili ne gibi vergi indirim ve istisnalarından yararlanılabileceği hk.
Bakmakla yükümlü olunan engelli çocukla ilgili ne gibi
vergi indirim ve istisnalarından yararlanılabileceği hk.
Sayı:
85373914-GVK-40-16-13
Tarih:
21/02/2012
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
MANİSA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Vergi ve Anlaşmalar Uygulama Müdürlüğü
Sayı : 85373914-GVK-40-16-13 21.02.2012
Konu : Bakmakla yükümlü olunan engelli
çocukla ilgili ne gibi vergi indirim ve
istisnalarından yararlanılabileceği
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda bakmakla yükümlü bulunduğunuz % 48 oranında işitme kaybı
bulunan engelli çocuğunuz olduğu ve araç almak istediğiniz belirtilerek, vergisel açıdan ne gibi
indirimlerden ve istisnalardan yararlanabileceğiniz hususunda Başkanlığımız görüşü talep
edilmektedir.
A- GELİR VERGİSİ YÖNÜNDEN :
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 65.maddesinin 1 inci fıkrasında, her türlü serbest meslek
faaliyetinden doğan kazançların serbest meslek kazancı olduğu; 2 inci fıkrasında ise, serbest meslek
faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari
mahiyette olmayan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına
yapılması olarak tanımlanmıştır.
Aynı Kanunun 89 uncu maddesinde gelir vergisi matrahının tespitinde, gelir vergisi
beyannamesinde bildirilecek gelirlerden yapılabilecek indirimler sayılmış olup, 1 inci fıkrasının 3
üncü bendinde serbest meslek faaliyetinde bulunan veya basit usulde vergilendirilen özürlülerin
beyan edilen gelirlerine, 31 inci maddede yer alan esaslara göre hesaplanan yıllık indirimin (Bu
indirimden bakmakla yükümlü olduğu özürlü kişi bulunan serbest meslek erbabı ile hizmet
erbabı(tevkifat matrahı dahil)da yararlanır) uygulanabileceği hüküm altına alınmıştır. Kanunun 31
inci maddesinde ise sakatlık indiriminin mahiyeti, şekli, kimlerin nasıl vergi indiriminden
faydalanacağı hüküm altına alınmış, aynı maddede uygulama ile ilgili usul ve esasların hazırlanacak
bir yönetmelik ile tespit edileceği belirtilmiştir.
16.12.2010 tarih ve 27787 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan “Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve
Özürlülere Verilecek sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik” ile de özürlü sağlık kurulu
raporlarının alınışı, geçerliliği, değerlendirilmesi ve özürlü sağlık kurulu raporu verebilecek yetkili
sağlık kuruluşlarının tespiti ile ilgili usul ve esaslar belirlenmiştir.
Öte yandan, 24.02.1999 tarih ve 23621 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 222 seri No'lu Gelir
Vergisi Genel Tebliğinde sakatlık indirimine ilişkin açıklamalar yapılmış olup, söz konusu tebliğin
3. bölümünde; özürlü serbest meslek erbabı ile bakmakla yükümlü olduğu özürlü kişi bulunan
serbest meslek erbabına sakatlık indiriminin uygulanacağı; 4. bölümünde ise, bu indirimden
yararlanmak isteyenlerin bir dilekçe ve aynı bölümde belirtilen belgelerle birlikte, illerde
Defterdarlık/Başkanlık Gelir Müdürlüğüne, bağımsız vergi dairesi bulunan ilçelerde vergi dairesi
müdürlüğüne, diğer ilçelerde malmüdürlüğüne başvurmaları gerektiği açıklamaları
yapılmıştır. Bu hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, faaliyetinizden elde ettiğiniz kazancın serbest meslek
kazanç esaslarına göre vergilendirilmesi halinde, yıllık gelir vergisi beyannamenizde bildirilecek
gelir vergisi matrahınıza sakatlık indiriminin uygulanabilmesi için, Başkanlığımıza (Vergi ve
Anlaşmalar Uygulama Müdürlüğüne) başvurmanız gerekmektedir.
B- MOTORLU TAŞITLAR VERGİSİ YÖNÜNDEN :
197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununun (4/c) maddesinde; sakatlık dereceleri % 90 ve daha
fazla olan malul ve engellilerin adlarına kayıtlı taşıtlar ile diğer malul ve engellilerin, bu
durumlarına uygun hale getirilmiş özel tertibatlı taşıtlarının motorlu taşıtlar vergisinden müstesna
olduğu hükme bağlanmıştır.
Konuyla ilgili olarak yayımlanan 21 Seri No.lu Motorlu Taşıtlar Vergisi Genel Tebliğinin "İstisnalar"
başlıklı (II.2.) bölümünde; sakatlık dereceleri % 90 dan az olan malûl ve engellilerin bu durumlarını;
tam teşekküllü Devlet Hastanesinden alınan sağlık kurulu raporu ile belgelendirmeleri ve kendi
adlarına kayıt ve tescilli olan taşıtların engellilik haline uygun özel tertibatlı veya özel tertibatlı hale
getirilmiş taşıtlar olduğunu belirten "Motorlu Araç Tescil Belgesi"nin ilgili tescil kuruluşlarınca
onaylanmış örneği ile "Araçlar İçin Teknik Belge" ve "Proje Raporu"nun aslı veya noter onaylı
örneğini ilgili vergi dairelerine ibraz etmeleri halinde bu istisna hükmünden yararlanabilecekleri
belirtilmiştir.
Buna göre; motorlu taşıtlar vergisinde vergiyi doğuran olay, taşıtların sicile kayıt ve tescil
edilmesi olduğundan, engelli tarafından iktisap edilecek taşıtın trafik sicilinde kayıt ve tescil
edilmesinden önce, bizzat kişinin kullanabileceği şekilde sakatlığına uygun özel tertibatlı hale
getirilerek tescil ettirilmesi halinde, motorlu taşıtlar vergisi istisnasının uygulanması mümkün
bulunmaktadır.
C- ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ YÖNÜNDEN :
4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7/2 inci maddesinde, Kanuna ekli (II) sayılı listede yer
alan kayıt ve tescile tâbi mallardan; 87.03 (motor silindir hacmi 1.600 cm³'ü aşanlar hariç), 87.04
(motor silindir hacmi 2.800 cm³'ü aşanlar hariç) ve 87.11 G.T.İ.P. numaralarında yer alanların,
sakatlık derecesi % 90 veya daha fazla olan malûl ve engelliler ile bizzat kullanma amacıyla
sakatlığına uygun hareket ettirici özel tertibat yaptıran malûl ve engelliler tarafından beş yılda bir
defaya mahsus olmak üzere ilk iktisabı ÖTV'den istisna olduğu hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanununun 5766 sayılı Kanun ile değişik 15 inci maddesinin 2 nci fıkrasının (a) bendine göre,
(II) sayılı listedeki araçlardan kayıt ve tescile tabi olup, ilk iktisabında istisna uygulananların
veraset yoluyla intikalleri hariç istisnadan yararlananlar dışındakilerce iktisabında, ilk iktisabındaki
matrah esas alınarak adına kayıt ve tescil işlemi yapılandan, kayıt ve tescili tarihinde geçerli olan
oran üzerinden bu tarihte ÖTV alınacağı, Kanunun 7 nci maddesinin 2 numaralı bendi çerçevesinde
istisnadan yararlananlar tarafından, bu istisnadan yararlanılarak iktisap edilen kayıt ve tescile tabi
araçların 5 yıldan fazla kullanılarak elden çıkarılması durumunda bu hükmün uygulanmayacağı
hüküm altına alınmıştır.
Konuyla ilgili açıklamalara 1 Seri No.lu Özel Tüketim Vergisi Genel Tebliğinin (7.2.1.2)
bölümünde yer verilmiştir.
Buna göre, (II) sayılı listedeki kayıt ve tescile tabi araçlardan 87.03 (motor silindir hacmi 1600
cm³'ü aşanlar hariç), 87.04 (motor silindir hacmi 2800 cm³'ü aşanlar hariç) ve 87.11 tarife
pozisyonlarında yer alan araçlara bizzat kullanılmak amacıyla sakatlığına uygun hareket ettirici özel
tertibat yaptıran malul ve engelliler tarafından ilk iktisabı ÖTV'den istisna edilmiş olup, bu
durumda sakatlık derecesinin % 90 ve üzerinde olması şartı aranılmamaktadır. Söz konusu
araçların sakatlık derecesi % 90'ın altında olan malul ve engelliler tarafından ilk iktisabında ÖTV
istisnasından faydalanılabilmesi için, "H" sınıfı sürücü belgesine sahip olma ve araçta sakatlığa
uygun özel tertibat yaptırma şartları aranılmaktadır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.