Bankalar, yurt dışı kredi kuruluşları ve uluslar arası kurumlarca kullandırılacak kredilerin teminatına yönelik tapu sicil müdürlüklerince yapılacak i

Özelge: Bankalar, yurt dışı kredi kuruluşları ve uluslar arası
kurumlarca kullandırılacak kredilerin teminatına yönelik
tapu sicil müdürlüklerince yapılacak ipotek işlemlerinde
tapu harcı ve damga vergisinin tahsil edilip edilemeyeceği
hakkında.
Sayı: 
B.07.0.GEL.0.63/6340-166-3932
Tarih: 
27/01/2004
İlgide kayıtlı yazınızda, bankalar yurt dışı kredi kuruluşları ve uluslararası kurumlarca kullandırılacak
kredilerin teminatına yönelik Tapu Sicil Müdürlüklerince yapılacak ipotek işlemlerinde tapu harcı ve damga
vergisinin tahsil edilip edilmeyeceği, edilmeyecek ise özel finans kurumları ile finansal kiralama şirketlerinin
de bu kapsam içinde değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususunda Bakanlığımız görüşü istenilmektedir.
Bilindiği üzere, 2.1.2004 tarih ve 25334 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5035 sayılı Kanunun 31
inci maddesi ile 492 sayılı Kanunun 123 üncü maddesinin son fıkrası "Anonim, eshamlı komandit, limited
şirketlerin kuruluş, sermaye artırımı, birleşme, devir, bölünme ve nev'i değişiklikleri nedeniyle yapılacak
işlemler ile bankalar, yurt dışı kredi kuruluşları ve uluslararası kurumlarca kullandırılacak kredilerin temini
ve bunların teminatları ile geri ödenmelerine ilişkin işlemler harca tabi tutulmaz." şeklinde değiştirilmiştir.
Aynı Kanunun 30 uncu maddesi ile de 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli (2) sayılı tablonun "VI.Ticari
ve medeni işlerle ilgili kağıtlar" başlıklı bölümünün (23) numaralı fıkrası "Bankalar, yurtdışı kredi kuruluşları
ve uluslararası kurumlarca kullandırılacak kredilerin temini ve geri ödenmesi amacıyla düzenlenecek kağıtlar
ile bu kağıtlar üzerine konulacak şerhler (kredilerin kullanımları hariç)" şeklinde değiştirilmiştir.
Diğer taraftan, aynı konuyla ilgili olarak 13.1.2004 tarihinde yayımlanan Damga Vergisi Sirküleri/4'de,
kullandırılacak bu kredilerde damga vergisi istisnasının ne şekilde uygulanacağı açıklanmış ve "Kanun
kapsamındaki kredi tanımına Bankalar Kanununa göre kredi olarak kabul edilen nakdi krediler ile teminat
mektupları, kefaletler, aval, ciro ve kabuller gibi gayrinakdi krediler girmektedir. Akreditifler de bu
kapsamda değerlendirilmektedir." denilmiştir.
Ayrıca, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu ile yapılan yazışma sonucunda alınan cevabi yazıda,
özel finans kurumlarının faaliyetlerinin 4389 sayılı Bankalar Kanunu ile düzenlendiği belirtilerek bunların fon
toplanmasına ve kullandırılmasına ilişkin kendilerine özgü hususlar dışında bankalarla benzer esaslara göre
çalıştıkları ve bu nedenle faaliyetlerini gerçekleştirmeleri sırasında karşılaştıkları belirli maliyetlerin
bankalarla eşit olması gerektiği şekilde görüş bildirilmiştir.
Buna göre, bankalar, özel finans kurumları, yurt dışı kredi kuruluşları ile uluslararası kurumlarca
kullandırılacak kredilerin teminatına yönelik olarak bunların lehine yapılacak ipotek işlemlerinde ilgili kredi
kuruluşlarından işlemin kredi ile ilgili olduğunun tevsiki koşuluyla damga vergisi ve harç aranılmaması
gerekmektedir.
Öte yandan, yukarıda açıklanan kredi kuruluşları kapsamında bulunmayan finansal kiralama şirketlerince
kullandırılacak kredilerin 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli (2) sayılı tablonun VI/(23) numaralı fıkrası
ile 492 sayılı Harçlar Kanununun 123 üncü maddesi kapsamında değerlendirilmesi mümkün
bulunmamaktadır. Ancak, 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanununun finansal kiralama sözleşmeleri ile ilgili
vergi, resim ve harç istisnası hükümlerinin gözönünde bulundurulacağı tabiidir.
Bilgi edinilmesini arz ederim.
Bakan a.