bb
Özelge: İş kanununa tabi olarak çalıştırılmaları ve söz
konusu kanuna göre düzenlenen
Sayı:
B.07.1.GİB.0.03.43/4349-2 / 073522
Tarih:
22/09/2006
T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelir İdaresi Başkanlığı
Sayı :B.07.1.GİB.0.03.43/4349-2 / 073522 22.09.2006
Konu:
............
İlgi: 18.05.2006 tarih ve B.16.1.DÖSİM.Mali.İşl.Md.6571 sayılı yazınız.
Arkeolojik kazılar yapan Türk ve yabancı bilim adamlarının yanında çalışan işçilerin ücretlerinden,
gelir vergisi kesilip kesilmeyeceği konusundaki ilgide kayıtlı yazınız ve ekleri incelenmiş, olup
aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.
Konuyla ilgili olarak ..... Vergi Dairesi Başkanlığı ile yapılan yazışma neticesinde alınan bilgilerden;
..... Genel Müdürlüğünün .... Kazı İşleri Başkanı ile protokol yaptığı, bu protokole göre; 4857 sayılı
İş Kanununa göre işçi çalıştırması gerektiğinin belirtildiği ve sözkonusu kanuna göre işçilere bordro
hazırlanıp bu bordrolardaki ücretlerin imza karşılığı kendilerine ödeneceğinin açıklandığı bu
nedenle ..... Bakanlığı Döner Sermeye İşletmesi Genel Müdürlüğü .... Kazı Başkanlığı adına stopaj
gelir vergisi mükellefiyetinin tescilinin yapıldığı ve işçi ücretlerinden kesilen vergilerin muhtasar
beyanname ile alınıp tahsilatının yapıldığı anlaşılmıştır.
Bilindiği üzere, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun "Ücretin Tarifi" başlıklı 61 inci maddesinde;
"Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve
ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat,
huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir
ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş
bulunması onun mahiyetini değiştirmez." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanunun "Diğer Ücretler" başlıklı 64 üncü maddesinde ise, "Aşağıda yazılı hizmet erbabının
safi ücretleri takvim yılı başında geçerli olan ve sanayi kesiminde çalışan 16 yaşından büyük işçiler
için uygulanan asgari ücretin yıllık brüt tutarının % 25'idir.
1. Kazançları basit usulde tespit edilen ticaret erbabı yanında çalışanlar;
2. Özel hizmetlerde çalışan şoförler;
3. Özel inşaat sahiplerinin ücretle çalıştırdığı inşaat işçileri;
4. Gayri menkul sermaye iradı sahibi yanında çalışanlar;5.Gerçek ücretlerinin tespitine imkan olmaması sebebiyle, Danıştayın müsbet mütealasıyla, Maliye
Bakanlığınca bu kapsama almanlar.
Diğer ücretler için yıllık beyanname verilmez, diğer gelirler nedeniyle beyanname verilmesi halinde
de bunlar beyannameye ithal edilmez." hükmü yer almıştır.
Konu hakkında yayımlanan 76 seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin eki 1 No.lu cetvelde;
"Arkeolojik kazılar yapan Türk ve yabancı bilim adamlarının yanında çalışanlardan, Muhabir,
Mütercim, Tercüman, Muhasip, Memur, Katip, Daktilo, Hademe, Hanodabaşları, Hanodabaşı
yardımcılarının" ücretlerinin götürü (diğer) ücret esasına göre vergilendirileceği açıklanmıştır.
Diğer taraftan, 4857 sayılı İş Kanununun "Ücret hesap pusulası" başlıklı 37 nci maddesinde; "
işveren işyerinde veya bankaya yaptığı ödemelerde işçiye ücret hesabını gösterir imzalı veya özel
işaretini taşıyan bir pusula vermek zorundadır.
Bu pusulada ödemenin günü ve ilişkin olduğu dönem ile fazla çalışma, hafta tatili, bayram, genel
tatil günleri gibi asıl ücrete yapılan her çeşit eklemeler tutarının ve vergi, sigorta primi, avans
mahsubu, nafaka ve icra gibi her çeşit kesintilerin ayrı ayrı gösterilmesi gerekir.
Bu işlemler damga vergisi ve her çeşit resim ve harçtan muaftır." denilmiştir.
Buna göre; Foça Kazıları Başkanlığında çalışan işçilerin, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel
Müdürlüğünün protokol şartlarına göre iş kanununa tabi olarak çalıştırılmaları ve söz konusu
kanuna göre düzenlenen "ücret hesap pusulası"na göre de ödemelerinin yapılması nedeniyle, diğer
ücretli olarak vergilendirilmeleri mümkün değildir. Bu nedenle, söz konusu işçilerin gerçek ücretli
olarak vergilendirilmeleri gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini arz ederim.
Başkan a.