Belediye tarafından yapılan Gelir Desteği Ödemesinin Vergilendirilmesi
Belediye tarafından yapılan Gelir Desteği Ödemesinin
Vergilendirilmesi
Kanun Numarası
2464
Kanun
BELEDİYE GELİRLERİ KANUNU
Özelge No
E-16700543-120[22-515-87]-44022
Özelge Tarihi
11.09.2023
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Gaziantep Vergi Dairesi Başkanlığı
Sayı: E-16700543-120[22-515-87]-44022
Belediye tarafından yapılan Gelir
Konu : Desteği Ödemesinin
Vergilendirilmesi
29.07.2023
ilgi: 16.11.2022 tarihli özelge talep formu.
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden; "halk otobüsü/otobüs ile
yapılan şehir içi ve banliyö yolcu taşımacılığı" faaliyeti ile iştigal ettiğiniz, hasılat
esaslı vergilendirme ve hasılat esaslı kazanç tespiti usulüne tabi olduğunuz
belirtilerek, Gaziantep Büyükşehir Belediyesince toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz
veya indirimli olarak yararlananlara ilişkin sağlanan gelir desteğinin hasılat esaslı
kazanç tespitinde hasılata dahil edilip edilmeyeceği, söz konusu gelir desteğinin KDV
beyanına konu edilip edilmeyeceği hususunda görüş talep ettiğiniz anlaşılmış olup,
Başkanlığımız görüşüne aşağıda yer verilmiştir.
3065 sayılı KDV Kanunu Yönünden:
3065 sayılı KDV Kanununun 38 inci maddesinde, "Ticari kazancı işletme hesabı
esasına göre tespit edilenler ile mesleki kazancı serbest meslek kazanç defterine
göre tespit edilenlerden Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen sektör ve meslek
grupları kapsamında yer alanlar, talep etmeleri halinde vergiye tabi işlemlerin
karşılığını teşkil eden (katma değer vergisi dâhil) bedel üzerinden, bu Kanunun 28
inci maddesi uyarınca belirlenen en yüksek oranı geçmemek üzere,
Cumhurbaşkanınca ilgili sektör veya meslek grubu için belirlenen oran uygulanmak
suretiyle hesapladıkları katma değer vergisini, indirilecek katma değer vergisi ile
ilişkilendirmeksizin beyan ederek öderler.
Birinci fıkra kapsamında hasılat esaslı vergilendirme usulüne göre vergilendirilen
mükellefler, kazançlarının tespitinde kendilerine yapılan teslim ve hizmetler
dolayısıyla alış vesikalarında gösterilen katma değer vergisi ile hasılat esaslı
vergilendirme usulüne göre beyan ederek ödedikleri katma değer vergisini işlemin
mahiyetine göre gider veya maliyet, yaptıkları teslim ve hizmetler dolayısıyla
hesapladıkları katma değer vergisini gelir olarak dikkate alırlar.
Hasılat esaslı vergilendirme usulüne geçen mükellefler, iki yıl geçmedikçe bu
usulden çıkamazlar.
Cumhurbaşkanı Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca bilanço esasına göre defter
tutan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerini, sektörler ve meslek grupları itibarıyla
belirleyeceği yıllık iş hacimlerine göre hasılat esaslı vergilendirme usulü kapsamına
almaya, Maliye Bakanlığı bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları
belirlemeye yetkilidir."hükmü yer almaktadır.
6/2/2019 tarihli ve 718 sayılı Cumhurbaşkanı Kararında, 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı
Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu
kapsamında belediyeler tarafından ruhsat verilen, toplu taşıma hatlarını kiralayan,
toplu taşıma hizmetinin hizmet satin alma yollarıyla yerine getirilmesi halinde bu
hizmeti sunan ve gelirlerinin tamamını elektronik ücret toplama sistemleri
aracılığıyla tahsil eden otobüs işletmelerinin (belediyelerin otobüs işletmeleri ile
doğrudan veya dolaylı olarak sermayesinin %51 veya daha fazlası belediyelere ait
şirketler hariç) münhasıran il sınırları içinde, otobüsle (sürücüsü dahil en az onsekiz
oturma yeri olan) yapmış oldukları toplu taşıma faaliyetlerine ilişkin 3065 sayılı
Kanunun 38 inci maddesinde yer alan hasılat esaslı vergilendirme usulüne göre
hasılatlarına uygulayacakları vergi oranı %1,5 olarak belirlenmiştir.
Öte yandan, 27/1/2023 tarihli ve 6775 Cumhurbaşkanı Kararı ile 6/2/2019 tarihli ve 718
sayılı Cumhurbaşkanı Kararında yapılan değişiklik ile şehir içi yolcu taşımacılığı
faaliyetinde bulunan ve bu faaliyetlerinden kaynaklanan hasılatlarının tamamını
elektronik ücret toplama sistemleri aracılığıyla elde eden dolmuş işletmelerinin
(belediyeler ile doğrudan veya dolaylı olarak sermayesinin %51 veya daha fazlası
belediyelere ait şirketler hariç), münhasıran il sınırları içinde yapmış oldukları toplu
taşıma faaliyetlerine ilişkin 3065 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde yer alan hasılat
esaslı vergilendirme usulüne göre hasılatlarına uygulayacakları vergi oranı %1,5
olarak belirlenmiş olup bu düzenleme 1/2/2023 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiştir.
KDV Genel Uygulama Tebliğinin;
(V/A-2.3.) bölümünde, "Hasılat esaslı vergilendirme usulüne geçen mükellefler,
vergiye tabi işlemlerin karşılığını teşkil eden bedeller üzerinden mal ve hizmetlere
uygulanan KDV oranlarını belirleyen 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (BKK)
eki listelerde belirlenen oranlara göre KDV hesaplar, fatura ve benzeri belgeler
üzerinde bu KDV'yi gösterirler.
Bu usule tabi mükelleflerin ödeyecekleri vergi, vergiye tabi işlemlerin bedeli ve buna
ilişkin hesaplanan KDV tutarlarının toplamına ilgili Cumhurbaşkanı Kararında
belirlenen oran uygulanmak suretiyle hesaplanır.
Hasılat esaslı vergilendirme usulüne tabi mükellefler, bu usule göre hesapladıkları
vergiyi 4 No.lu KDV Beyannamesi ile vergilendirme dönemini takip eden ayın
yirmidördüncü günü akşamına kadar beyan eder ve aynı ayın yirmialtıncı günü
akşamına kadar öderler.
Hasılat esaslı vergilendirme usulüne tabi mükellefler kendilerine yapılan teslim ve
hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri belgelerde
gösterilen KDV ile 2 No.lu KDV beyannamesiyle tevkif suretiyle ödedikleri KDV ve ithal
ettikleri mal ve hizmetler dolayısıyla ödedikleri KDV'yi indirim konusu yapamazlar. Bu
kapsamdaki mükellefler, indirilecek KDV tutarları ile hasılat esaslı vergilendirme
usulüne göre beyan ederek ödedikleri KDV tutarlarını, işlemin mahiyetine göre gider
veya maliyet olarak, yaptıkları teslim ve hizmetler dolayısıyla alıcılar için
hesapladıkları ve düzenledikleri belgelerde gösterdikleri KDV'yi ise gelir olarak
dikkate alırlar.",
(V/A-2.5.) bölümünde; "... Bu kapsamda vergilendirilenler, özel halk otobüsü
işletmeciliği ve/veya dolmuş işletmeciliği ile ilgili elde ettikleri diğer hasılatı da
(amortismana tabi iktisadi kıymetlerin satışları, reklam gelirleri vb.) hasılat esaslı
vergilendirme matrahına dahil ederler."
açıklamalarına yer verilmiştir.
Buna göre, hasılat esaslı vergilendirme usulüne tabi faaliyetiniz nedeniyle
belediyeler tarafından sağlanan gelir desteği tutarı hasılat esaslı vergilendirme
usulü matrahına dahil olup, bu usule göre hesaplanan verginin 4 No.lu KDV
Beyannamesi ile beyan edilmesi gerekmektedir.
Gelir Vergisi Kanunu Yönünden:
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 113 üncü maddesinde, "Şehir içi yolcu taşımacılığı
faaliyetinde bulunan ve bu faaliyetlerinden kaynaklanan hasılatlarının tamamını
elektronik ücret toplama sistemleri aracılığıyla elde eden mükelleflerin talep
etmeleri hâlinde söz konusu faaliyetlerinden elde ettikleri gayrisafi hasılatlarının
(25/10/1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 38 inci maddesi
kapsamında hasılat esaslı vergilendirme usulüne göre vergilendirilen mükellefler
için hesapladıkları katma değer vergisi dâhil tutarın) %10'u bu faaliyetlerine ilişkin
vergiye tabi kazanç olarak esas alınır. Vergiye tabi kazancın bu suretle tespitinde
ilgili faaliyete ilişkin giderler dikkate alınmaz ve bu kazanca herhangi bir indirim veya
istisna uygulanmaz.
Kazançları birinci fıkra kapsamında tespit edilenlerin;
a) Bu faaliyetlerine ilişkin gider veya maliyetleri, vergiye tabi diğer kazanç veya
iratlarının tespitinde dikkate alınmaz.
b) Bu kazançları dışındaki beyana tabi diğer kazanç veya iratları hakkında bu
madde hükümleri uygulanmaz.
c) İki yıl geçmedikçe bu usulden çıkmaları mümkün değildir..."
hükmüne yer verilmiştir.
Konuya ilişkin olarak yayımlanan 309 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin;
- "Uygulamadan yararlanabilecek mükellefler ve faydalanma şartları" başlıklı 3 üncü
maddesinde, "(1) Hasılat esaslı kazanç tespiti uygulamasından, şehir içi yolcu
taşımacılığı faaliyetinde bulunan ve bu faaliyetlerinden kaynaklanan hasılatlarının
tamamını elektronik ücret toplama sistemleri aracılığıyla elde eden gelir (kazançları
basit usulde tespit edilenler dâhil) veya kurumlar vergisi mükelleflerinden bu
hususta talepte bulunanlar yararlanabileceklerdir.
(2) Hasılat esaslı kazanç tespiti uygulamasından faydalanılabilmesi için;
a) Uygulamadan yararlanmak isteyen mükelleflerin şehir içi yolcu taşımacılığı
faaliyetinde bulunması,
b) Bu faaliyetlerden kaynaklanan hasılatın tamamının elektronik ücret toplama
sistemleri aracılığıyla elde edilmesi,
c) Gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı olunan vergi dairesine uygulamadan
yararlanma hususunda yazılı olarak talepte bulunulması şarttır.
Bu bağlamda, şehir içi yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükelleflerin bu
faaliyetlerinden kaynaklanan hasılatlarının tamamının elektronik ücret toplama
sistemi aracılığıyla elde edilmemesi durumunda, bu uygulamadan
faydalanılamayacağı tabiidir...,
- "Vergiye tabi kazancın hesaplanması" başlıklı 5 inci maddesinde, "(1) Şehir içi yolcu
taşımacılığı faaliyetinde bulunan ve bu faaliyetlerinden kaynaklanan hasılatlarının
tamamını elektronik ücret toplama sistemleri aracılığıyla elde eden mükelleflerden
başvuruları vergi dairesi tarafından kabul edilenler, söz konusu faaliyetlerinden elde
ettikleri gayrisafi hasılatlarının %10'unu bu faaliyetlerine ilişkin vergiye tabi kazanç
olarak beyan edeceklerdir..."
açıklamalarına yer verilmiştir.
Öte yandan, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7 nci maddesinin ikinci
fıkrasının son cümlesinde,...Büyükşehir belediyeleri, kendisinden izin veya ruhsat
almak ya da hat kiralamak suretiyle çalışan ve toplu taşıma hizmeti yürüten gerçek
ve tüzel kişilere; nüfus, hattın uzunluğu ve hattı kullanan sayısı kriterlerini esas alarak
tespit edeceği hatlardaki toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz veya indirimli olarak
yararlananlara ilişkin gelir desteği ödemesi yapabilir."denilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunun "Belediyenin yetkileri ve imtiyazları" başlıklı bölümünün
15 inci maddesinde, "...Belediyeler, kendisinden izin veya ruhsat almak ya da hat
kiralamak suretiyle çalışan ve toplu taşıma hizmeti yürüten gerçek ve tüzel kişilere;
nüfus, hattın uzunluğu ve hattı kullanan sayısı kriterlerini esas alarak tespit edeceğı
hatlardaki toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz veya indirimli olarak yararlananlara
ilişkin gelir desteği ödemesi yapabilir." hükmüne yer verilmiştir.
Buna göre, hasılat esaslı kazanç tespiti usulüne göre vergilendirilen halk
otobüsü/otobüs ile yapılan şehir içi ve banliyö yolcu taşımacılığı faaliyetiniz
nedeniyle belediyeler tarafından yapılan gelir desteği ödemesinin, hasılat esaslı
kazanç tespiti uygulamasından elde ettiğiniz gayrisafi hasılat tutarına dahil edilmesi
ve bu kapsamda elde ettiğiniz gayrisafi hasılatın %10'unun bu faaliyetinize ilişkin
vergiye tabi kazanç olarak dikkate alınması gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak
verilmiştir.
(**) inceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış
bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde,
bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası
kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.