Belediyeye ait taşınmazlar ile mükellefe ait taşınmazın miktar ve bedel farkı gözetilerek trampa edilmesinde tapu harcı

Belediyeye ait taşınmazlar ile mükellefe ait taşınmazın
miktar ve bedel farkı gözetilerek trampa edilmesinde tapu
harcı
Sayı: 
B.07.1.GİB.4.61.15.01-140.04.01[ÖZG-19-2016]-34
Tarih: 
18/04/2017
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
TRABZON VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü
 
   
Sayı : 26468226-140.04.01[ÖZG-19-2016]-34 18.04.2017
Konu : Takas halinde Tapu Harçlarının hangi 
değer üzerinden ne şekilde
hesaplanacağı
         
 
 
 
İlgide kayıtlı özelge talep formu ve eklerinin incelenmesinden, Trabzon İli, … İlçesinde bulunan
belediyeye ait taşınmazlar ile tarafınıza ait taşınmazın miktar ve bedel farkı gözetilerek trampa
edildiği, kendinize ait 150 m2 büyüklüğündeki taşınmazı belediyeye verdiğiniz, karşılığında ise
belediyeden toplam 401,39 m2 büyüklüğünde 4 adet taşınmaz aldığınız ve taşınmazların tapu
işlemlerinden ne şekilde harç alınacağı hususunda görüş sorulduğu anlaşılmaktadır.
 
492 sayılı Harçlar Kanununun 57 nci maddesinde, tapu ve kadastro işlemlerinden bu kanuna bağlı
(4) sayılı tarifede yazılı olanların, tapu ve kadastro harçlarına tabi olduğu hüküm altına alınmıştır.
 
Aynı Kanunun 63 üncü maddesinde ise; "Bu Kanunda sözü edilen "kayıtlı değer" veya "emlâk vergisi
değeri" deyimi; 1319 sayılı Emlâk Vergisi Kanununun 29 uncu maddesine göre belirlenen vergi
değerini ifade eder.
 
Gayrimenkul devir ve iktisaplarında tapu ve kadastro harcı, emlak vergisi değerinden az olmamak
üzere, beyan edilen devir ve iktisap bedeli üzerinden hesaplanır. Kat irtifaklı gayrimenkul devir ve
iktisaplarında harç, devir ve iktisap bedelinin tamamı üzerinden hesaplanır.
 
Tapuda yapılan işlemden sonra, emlak vergisi değerinden daha düşük bir bedel üzerinden harç
ödendiğinin veya beyan edilen devir ve iktisap bedelinin gerçek durumu yansıtmadığının tespit
edilmesi halinde, aradaki farka isabet eden harç ikmalen veya re'sen tarh edilir. Bu suretle tarh
edilecek tapu ve kadastro harcı için, 213 sayılı Vergi Usul Kanununda yer alan vergi ziyaı cezası %
25 nispetinde uygulanır. Takdir komisyonu kararlarına istinaden bu fıkra uyarınca tarhiyat
yapılamaz." hükmü yer almaktadır. 
Harçlar Kanununa bağlı (4) sayılı tarifenin "I- Tapu işlemleri" başlıklı bölümünün 20/ (a) fıkrasında,
gayrimenkullerin ivaz karşılığında veya ölünceye kadar bakma akdine dayanarak yahut trampa
hükümlerine göre devir ve iktisabında gayrimenkulün beyan edilen devir ve iktisap bedelinden az
olmamak üzere emlak vergisi değeri üzerinden (Cebri icra veya şuyuun izalesi hallerinde satış
bedeli, istimlâklerde takdir edilen bedel üzerinden) devir eden ve devir alan için ayrı ayrı harç
alınacağı belirtilmiştir.
 
Öte yandan, Borçlar Kanununun 283 üncü maddesinde "Satış sözleşmesine ilişkin hükümler, mal
değişim sözleşmesine de uygulanır; buna göre taraflardan her biri, vermeyi üstlendiği şey
bakımından  satıcı,  kendisine  verilmesi  üstlenilen  şey  bakımından  alıcı    durumundadır."
denilmektedir.
 
Yukarıda yer alan maddelerin incelenmesinden de görüleceği üzere, tapuda kayıtlı iki ya da daha
fazla gayrimenkulün karşılıklı olarak takas edilmesinde sahiplerinin her biri hem alıcı hem de satıcı
durumundadır.
 
Bu itibarla, trampa işleminin bedel ve miktar farkı gözetilerek gerçekleştirilmesi halinde her bir
gayrimenkul için ayrı ayrı olmak ve emlak vergisi değerinden az olmamak üzere beyan edilen
gerçek alım satım bedeli üzerinden harç aranılması gerekmektedir.
 
Bilgi edinilmesini arz ederim.
 
 
 
 
(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.