Bilirkişi tarafından kiralanan iş yeri için yapılan ödemeler üzerinden tevkifat yapılıp yapılmayacağı hk.
Özelge: Bilirkişi tarafından kiralanan iş yeri için yapılan
ödemeler üzerinden tevkifat yapılıp yapılmayacağı hk.
Sayı:
62030549-120[94-2013/162]-1063
Tarih:
19/07/2013
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü)
Sayı : 62030549-120[94-2013/162]-1063 19/07/2013
Konu : Bilirkişi tarafından kiralanan iş yeri için yapılan ödemeler
üzerinden tevkifat yapılıp yapılmayacağı.
İlgi (ç)'de kayıtlı dilekçeniz ekinde yer alan özelge talep formunda, T.C. Adli Yargı
Komisyonunda bilirkişi olarak görev yaptığınız belirtilerek, söz konusu faaliyetinizi gerçekleştirmek
amacıyla kiraladığınız gayrimenkul için yapılan ödemeler üzerinden tevkifat yapılıp yapılmayacağı
hususunda bilgi talep edildiği anlaşılmakta olup, konu hakkında Başkanlığımız görüşleri aşağıda
açıklanmıştır.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 61 inci maddesinde; "Ücret, işverene tabi ve belirli bir
işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile
temsil edilebilen menfaatlerdir.
Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans,
aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir
ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş
bulunması onun mahiyetini değiştirmez.
Bu kanunun uygulanmasında, aşağıda yazılı ödemeler de ücret sayılır:
...
5. Bilirkişilere, resmî arabuluculara, eksperlere, spor hakemlerine ve her türlü yarışma
jürisi üyelerine ödenen veya sağlanan para, ayın ve menfaatler;..."; hükmüne,
86 ncı maddesinde; "- Aşağıda belirtilen gelirler için yıllık beyanname verilmez, diğer
gelirler için beyanname verilmesi halinde bu gelirler beyannameye dahil edilmez.
1. Tam mükellefiyette;
...
b) Tek işverenden alınmış ve tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücretler (birden fazla
işverenden ücret almakla beraber, birden sonraki işverenden aldıkları ücretlerinin toplamı, 103
üncü maddede yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı aşmayan mükelleflerin, tamamı
tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücretleri dahil)," hükmüne,
94 üncü maddesinde; "Kamu idare ve müesseseleri, iktisadî kamu müesseseleri, sair
kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadî
işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan
ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya ziraî işletme hesabı esasına göre
tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakdenveya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya
mecburdurlar.
1. Hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan
ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve 104 üncü maddelere göre,
...
5. a) 70 inci maddede yazılı mal ve hakların kiralanması karşılığı yapılan ödemelerden,
(2009/14592 sayılı BKK ile % 20)
...
vergi tevkifatı yapılır." hükmüne yer verilmiştir.
Birden fazla işverenden ücret geliri elde edenlerin vergilendirilmesine ilişkin 128, 149 ve
160 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğlerinde ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir.
Konuya ilişkin olarak 11/02/2004 tarihinde yayımlanan 16 no.lu Gelir Vergisi Sirkülerinin
"3.2. Ücretler" başlıklı bölümünde, "Tam mükellef gerçek kişiler tevkif yoluyla vergilendirilmiş, tek
işverenden alınan ücretleri için yıllık gelir vergisi beyannamesi vermeyeceklerdir. Birden fazla
işverenden ücret geliri elde edilmesi durumunda, birden sonraki işverenden alınan ücretlerin
toplamının gelir vergisi tarifesinin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı aşması halinde birinci
işverenden alınan da dahil olmak üzere ücret gelirlerinin tamamı beyan edilecektir.
Birden fazla işverenden ücret alınması halinde, birinci işverenden alınan ücretin hangisi
olacağı serbestçe belirlenebilecektir.
Tevkifata tabi tutulmamış ücret gelirleri (Gelir Vergisi Kanununun 64 üncü maddesinde yer
alan diğer ücretler hariç) için tutarı ne olursa olsun yıllık beyanname verilecektir." açıklamaları yer
almıştır.
Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalara göre, bilirkişilik hizmetinden elde etmiş
olduğunuz gelir ücret niteliğinde olup, ödemelerin tahakkuk işleminin tek vezneden yapılmış olması
halinde elde edilen gelirin tek işverenden elde edilen ücret geliri olarak değerlendirilmesi
gerekmektedir.
Ancak bilirkişi ödemelerinin mahkemelerin ayrı ayrı veznelerinden yapılması halinde, ikinci
ve müteakip mahkeme veznelerinin ayrı işveren olarak değerlendirilmesi gerekmekte olup, birinci
işverenden sonrakilerden alınan ücret gelirleri toplamının Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü
maddesinde yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı (284 seri no.lu Gelir Vergisi Genel
Tebliği ile 2013 takvim yılı için 26.000 TL) tutarı aşması halinde, birinci işverenden alınan da dahil
olmak üzere tamamının ücret geliri olarak yıllık beyanname ile beyan edilmesi gerekmektedir.
Ayrıca, yıllık beyanname üzerinden hesaplanan vergiden yıl içinde tevkif suretiyle kesilen vergilerin
mahsup edileceği tabiidir.
Öte yandan, bilirkişiler Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında
belirtildiği üzere tevkifat yapma zorunluluğu bulunan kişi ve kurumlar arasında sayılmadığından,
sadece bilirkişi olarak faaliyetinize devam etmeniz şartıyla, söz konusu faaliyetinizi gerçekleştirmek
amacıyla kiraladığınız gayrimenkul için yapılan ödemeler üzerinden gelir vergisi tevkifatı
yapmanıza gerek bulunmamaktadır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.