Bireysel Emeklilik Katkı Paylarının Gelir Vergisi matrahından indirimi yapılırken döner sermaye gelirlerinin de dikkate alınması gerektiği hk.
Özelge: Bireysel Emeklilik Katkı Paylarının Gelir Vergisi
matrahından indirimi yapılırken döner sermaye gelirlerinin
de dikkate alınması gerektiği hk.
Sayı:
B.07.1.GİB.4.67.15.01-2010-GVK-63-18
Tarih:
22/12/2010
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
ZONGULDAK VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
MÜKELLEF HİZMETLERİ GRUP MÜDÜRLÜĞÜ
Sayı : B.07.1.GİB.4.67.15.01-2010-GVK-63-18 22/12/2010
Konu : Bireysel Emeklilik Katkı Payı
İlgide kayıtlı özelge talep formunda, ...Devlet Hastanesinde Biyokimya Uzmanı olarak görev
yaptığınız ve gelir vergisine tabi ücret matrahınızın tespitinde her ay yatırmış olduğunuz bireysel
emeklilik katkı payları ve özel hayat sigorta primlerinin toplam tutarlarının indirimi yapılırken
döner sermaye gelirlerinizin dikkate alınmadığından bahisle söz konusu indirimin döner sermaye
geliri ve maaş toplamları üzerinden yapılıp yapılmayacağı hususunda Başkanlığımızdan bilgi
istenilmektedir.
Bilindiği üzere; 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 61 inci maddesinde "Ücret, işverene tabi ve
belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve
para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat,
huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir
ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş
bulunması onun mahiyetini değiştirmez." denilmektedir.
Aynı Kanunun 63 üncü maddesinin 3 numaralı bendinde; sigortanınveya emeklilik sözleşmesinin
Türkiye'de kain ve merkezi Türkiye'de bulunan bir sigorta veya emeklilik şirketi nezdinde
akdedilmiş olması şartıyla; ücretlinin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait hayat, ölüm, kaza,
hastalık, sakatlık, işsizlik, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta poliçeleri için hizmet erbabı
tarafından ödenen primler ile bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı paylarının ücretin safi
değerinin tespiti sırasında indirim konusu yapılacağı, indirim konusu yapılacak prim, aidat ve
katkıların toplamı, ödendiği ayda elde edilen ücretin % 10'unu (bireysel emeklilik sistemi dışındaki
şahıs sigorta poliçeleri için ödenen primlerde, ödendiği ayda elde edilen ücretin % 5'ini) ve yıllık
olarak asgari ücretin yıllık tutarını aşamayacağı hükme bağlanmıştır.
Diğer taraftan 28/11/1989 tarihli ve 20349 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 160 Seri No.lu Gelir
Vergisi Genel Tebliğinin "Genel ve Katma Bütçeli İdareler İle Döner Sermayeden Ödenen Ücretlerin
Vergilendirilmesi" başlıklı (I) inci bölümünde açıklandığı üzere bakanlıklar, bağlı kuruluşlar ve
üniversiteler ile bu kuruluşlar bünyesindeki döner sermaye işletmeleri 01/01/1990 tarihinden
geçerli olmak üzere tek işveren olarak kabul edilecektir.
Bu çerçevede;
a) Bakanlıklar, bağlı kuruluşlar ve üniversitelerde bulunan tahakkuk birimlerinin, bu kuruluşlar
bünyesinde kurulmuş olan döner sermaye işletmelerindeki tahakkuk birimleri ile koordineli olarak
çalışmalar,b) Anılan kuruluşlar tarafından bir ay içinde yapılan ücret ödemeleri ile döner sermaye işletmeleri
tarafından yapılan ücret ödemelerinin toplanarak, vergilendirilmesi
gerekmektedir.
Buna göre bakanlıklar, bağlı kuruluşlar ve üniversiteler ayrı işveren olup, bu kurumların
bünyesinde kurulan döner sermaye işletmeleri, kurulduğu kurum ile tek işveren olarak kabul
edilmektedir.
Konuyla ilgili açıklamaların yer aldığı 3 Seri No.lu Gelir Vergisi Sirkülerinin 3.1.bölümünde;
"Vergiye tabi ücret matrahının tespitinde bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payının elde
edilen ücretin %10'una kadar olan kısmı indirim konusu yapılabilecektir. Bireysel emeklilik dışında
kalan şahıs sigortaları için ödenen primlerin ise elde edilen ücretin %5'ine kadar olan kısmı ücret
matrahının tespitinde indirilebilecektir.
Bireysel emeklilik sistemi ile diğer şahıs sigortaları için ödenen primlerin birlikte olması halinde
matrahtan indirim konusu yapılabilecek tutar ücretin %10'u ile sınırlı olacaktır. Bu durumda şahıs
sigorta primleri için %5'lik sınır ayrıca aranacaktır.
İndirim konusu yapılacak katkı payı veya prim tutarının tespitinde esas alınacakücret işveren
tarafından çalışana hizmeti karşılığında ödenen aylık (maaş), prim, ikramiye, sosyal yardımlar ve
zamlar gibi sürekli nitelikteki ödemelerin brüt tutarlarının toplamı olacaktır. Gider karşılığı olarak
ödenen tutarlar (yapılan gerçek bir giderin karşılığı olsun olmasın) dikkate alınmayacaktır.
Bir takvim yılı içerisinde bireysel emeklilik ve diğer şahıs sigorta primleri ile ilgili olarak
yapılabilecek indirim tutarı asgari ücretin yıllık tutarını aşmayacaktır. Bu sınırlama yıllık bazda
dikkate alınacak olup, yıl içinde asgari ücret tutarında meydana gelebilecek değişiklikler, indirim
yapılacak tutarların hesabında dikkate alınacaktır." hükmü yer almıştır.
Bu hüküm ve açıklamalara göre, çalışmakta olduğunuz hastane bünyesinde yer alan döner
sermayeden alınan ek ödemeler ile maaş ödemeleri tek işverenden alınan ücret olarak
değerlendirilecek olup, indirim konusu yapılacak bireysel emeklilik katkı paylarının toplamı, bu
ödemelerin ödendiği ayda elde edilen brüt ücretin %10' unu, diğer şahıs sigorta primleri için %5' ini
ve yıllık olarak da asgari ücretin yıllık brüt tutarını aşmaması şartıyla, ücretinizin safi değerinin
tespitinde ücret matrahınızdan indirim konusu yapılması mümkün bulunmaktadır.
Ayrıca, bireysel emeklilik sistemi ile diğer şahıs sigortaları için ödenen primlerin birlikte olması
halinde matrahtan indirim konusu yapılabilecek tutar ücretin %10'u ile sınırlı olacak ve bu durumda
şahıs sigorta primleri için %5'lik sınır ayrıca aranacaktır.
Bilgilerinize rica ederim.
Vergi Dairesi Başkanı
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergiiçin gecikme faizi hesaplanmayacaktır.