Birikimli hayat sigortalarında sigorta ettiren tarafından "iştira etmek" suretiyle poliçenin vadesinden önce sonlandırılması veya vade geliminde sigor
Özelge: Birikimli hayat sigortalarında sigorta ettiren
tarafından "iştira etmek" suretiyle poliçenin vadesinden
önce sonlandırılması veya vade geliminde sigorta ettirene
ödenmesi halinde gelir vergisi tevkifatı yapılıp
yapılmayacağı hk.
Sayı:
B.07.1.GİB.4.99.16.02-GVK-94-113
Tarih:
02/05/2012
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
BÜYÜK MÜKELLEFLER VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü
Sayı : B.07.1.GİB.4.99.16.02-GVK-94-113 02/05/2012
Konu : Birikimli hayat sigortası
İlgide kayıtlı özelge talep formunda, birikimli hayat poliçelerinin sigorta ettiren tarafından
"iştira etmek" suretiyle poliçenin vade geliminden önce sonlandırılması veya vade geliminde sigorta
ettirene ödenmesi halinde, Gelir Vergisi Kanununun ilgili hükümleri dikkate alınmak suretiyle
yapılacak gelir vergisi kesintisinin sigorta ettiren mi, yoksa sigortalı adına mı yapılması gerektiği,
sigorta ettiren adına yapılması halinde sigorta ettirenin kurumlar vergisi mükellefi olması (gerçek
kişi olmaması) durumunda gelir vergisi tevkifatının yapılıp yapılmayacağı konusunda Başkanlığımız
görüşü talep edilmektedir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (15) numaralı
bendinde; tüzel kişiliği haiz emekli sandıkları, yardım sandıkları ile emeklilik ve sigorta
şirketlerince yapılacak ödemelerin menkul sermaye iradı olduğu belirtilmiş olup, 94 üncü maddenin
(15) numaralı bendinde ise bu menkul sermaye iratlarından vergi tevkifatı yapılacağı hükmüne yer
verilmiştir.
Söz konusu tevkifat oranları 12/01/2009 tarih ve 2009/14592 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı
ile; on yıl süreyle prim, aidat veya katkı payı ödemeden ayrılanlara yapılan ödemeler için % 15, on
yıl süreyle katkı payı ödemiş olmakla birlikte bireysel emeklilik sisteminden emeklilik hakkı
kazanmadan ayrılanlar ile diğer sandık ve sigortalardan on yıl süreyle prim veya aidat ödeyenlere
ve vefat, maluliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenlerle ayrılanlara yapılan ödemeler için % 10,
bireysel emeklilik sisteminden emeklilik hakkı kazananlar ile bu sistemden vefat, maluliyet veya
tasfiye gibi zorunlu nedenlerle ayrılanlara yapılan ödemeler için % 5 olarak belirlenmiştir.
Öte yandan, Gelir Vergisi Kanununun 22 nci maddesinde; bireysel emeklilik sisteminden
emeklilik hakkı kazananlar ile bu sistemden vefat, maluliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenlerle
ayrılanlara yapılan ödemelerin % 25'i, Türkiye'de kain ve merkezi Türkiye'de bulunan diğer sigorta
şirketlerinden on yıl süreyle prim ödeyenler ile vefat, maluliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenlerle
ayrılanlara yapılan ödemelerin % 10'u ve tek primli yıllık gelir sigortalarından yapılan ödemelerin
tamamı gelir vergisinden istisna edilmiş olup, istisna edilen tutarlar üzerinden Gelir Vergisi
Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının (15) numaralı bendine göre tevkifat
yapılmayacağı hükme bağlanmıştır.
Buna göre, emeklilik ve sigorta şirketlerinin bireysel emeklilik sözleşmeleri ve birikimli
şahıs sigortaları dolayısıyla yaptıkları ödemelerin tümü üzerinden (istisna edilen tutarlar hariç)
gelir vergisi tevkifatı yapmaları gerekmektedir.
Dolayısıyla, birikimli hayat sigortalarında sigortalının gerçek kişi olması sebebiyle,şirketinizce gerek iştira halinde, gerekse vade geliminde sigorta ettirene yapılan ödemelerin tümü
üzerinden (istisna edilen tutarlar hariç) sigortalı adına yukarıda belirtilen hüküm ve açıklamalar
doğrultusunda gelir vergisi tevkifatı yapılacağı tabiidir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.