Birleşme Halinde Enflasyon Düzeltmesi hk.

Kanun Numarası

213

Kanun

VERGİ USUL KANUNU

Özelge No

E-95462982-105[VUK.ÖZLG-2024-86]-184808

Özelge Tarihi

24.06.2025

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

Bursa Defterdarlığı

Gelir Kanunları, Usul ve Tahsilat Grup Müdürlüğü

E-95462982-

Sayı :105 [VUK.ÖZLG-2024-

Konu:

86]-184808

Birleşme

Halinde

Enflasyon

Düzeltmesi

24.06.2025

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden,... Vergi Dairesi

Müdürlüğünün... vergi kimlik numaralı mükellefi iken kül halinde ... Vergi Dairesi

Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketine

16/8/2024 tarihinde birleşme yoluyla devir olduğunuz, söz konusu birleşme

dolayısıyla kıst döneme ilişkin (1/1/2024-16/8/2024) vereceğiniz kurumlar vergisi

beyannamesinde enflasyon düzeltmesi yapıp yapmayacağınız

hususunda Defterdarlığımız görüşünü talep ettiğiniz anlaşılmıştır.

213 sayılı Vergi Usul Kanununun;

- "Hesap dönemi" başlıklı 174 üncü maddesinde, "Defterler hesap dönemi itibariyle

tutulur. Kayıtlar her hesap dönemi sonunda kapatılır ve ertesi dönem başında

yeniden açılır.

Hesap dönemi normal olarak takvim yılıdır.

Şu kadar ki, takvim yılı dönemi faaliyet ve muamelelerinin mahiyetine uygun

bulunmıyanlar için, bunların müracaatı üzerine Maliye Bakanlığı 12 şer aylık özel

hesap dönemleri belli edebilir.

Yeniden işe başlama veya işi bırakma hallerinde, hesap dönemi içinde bir yıldan

eksik olan faaliyet süresi, hesap dönemi sayılır.

Bu maddeye göre özel hesap dönemi tayin edilenlerin ticari ve zirai kazançları,

hesap dönemlerinin kapandığı takvim yılının kazancı sayılır.",

- "Enflasyon düzeltmesi, yeniden değerleme oranı ve yeniden değerleme" başlıklı

mükerrer 298 inci maddesinde, "A) Malî tablolarda yer alan parasal olmayan

kıymetler aşağıdaki hükümlere göre enflasyon düzeltmesine tâbi tutulur.

1. Kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri

fiyat endeksindeki artışın, içinde bulunulan dönem dahil son üç hesap döneminde

%100'den ve içinde bulunulan hesap döneminde % 10'dan fazla olması halinde malî

tablolarını enflasyon düzeltmesine tâbi tutarlar. Enflasyon düzeltmesi uygulaması,

her iki şartın birlikte gerçekleşmemesi halinde sona erer.

Kapsama giren mükellefler, geçici vergi dönemlerinin sonu itibarıyla malî tabloları

düzenlemek ve enflasyon düzeltmesi yapmak zorundadırlar. Geçici vergi

dönemlerinde yukarıda belirtilen oranların tespitinde, son üç hesap dönemi yerine

üçer aylık dönemlerin son ayı dahil önceki otuzaltı ay ve içinde bulunulan hesap

dönemi yerine son oniki ay dikkate alınır. Bir hesap dönemi içindeki geçici vergi

dönemlerinin herhangi birinde düzeltme yapılması halinde takip eden geçici vergi

dönemlerinde ve içinde bulunulan hesap dönemi sonunda da düzeltme yapılır.

Cumhurbaşkanı; bu maddede yer alan % 100 oranını % 35'e kadar indirmeye veya

tekrar kanunî seviyesine kadar yükseltmeye, % 10 oranını ise % 25'e kadar çıkarmaya

veya tekrar kanunî seviyesine kadar indirmeye yetkilidir.

hükümleri yer almaktadır.

Ayrıca, 2023 hesap dönemi sonu ve müteakip dönemlerde yapılacak enflasyon

düzeltmesinin usul ve esaslarına ilişkin olarak 555, 560, 563 ve 582 Sıra No.lu Vergi

Usul Kanunu Genel Tebliğlerinde açıklamalar/düzenlemeler yapılmış, 165, 170, 175,

176, 181 ve 187 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Sirkülerlerinde de ilave açıklamalara ve

örnek uygulamalara yer verilmiştir.

Bu kapsamda, 555 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin;

-"Uygulanacak düzeltme katsayıları" başlıklı 17 nci maddesinde, "(4) 31/12/2023

tarihinden öncesine rastlayan (5520 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi ile 193 sayılı

Kanunun 81 inci maddesinde belirtilen ve mukayyet değerleriyle yapılan) devir, nev'i

değişikliği ile tam ve kısmi bölünme işlemleri nedeniyle işletme aktifinde yer alan

iktisadi kıymetlerin düzeltmeye esas tarihi olarak devir tarihi değil söz konusu

kıymetlerin devir alınan, nev'i değişen veya bölünen işletmenin envanterine alındığı;

birleşmede ise birleşilen kurumun kayıtlarına intikal ettiği (Tebliğin bu maddesinde

ayrıntıları gösterilen) tarih düzeltmeye esas tarih olarak dikkate alınacaktır.",

-"2023 hesap döneminden sonra işi bırakma, tasfiye, devir, birleşme, nev'i değiştirme

hallerinde 2023 hesap dönemi sonuna ait bilançonun düzeltilmesi" başlıklı 28 inci

maddesinde, "(1) 213 sayılı Kanunun geçici 33 üncü maddesinde, şartların

gerçekleşip gerçekleşmediğine bakılmaksızın 2023 hesap dönemi sonuna ait

bilançonun düzeltilmesi öngörülmüştür. Diğer taraftan, süreklilik arz eden ve

düzeltme işlemine ilişkin ana esaslar, aynı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin

(A) fıkrasında yer almaktadır. Buna göre, şartların gerçekleşmesine bağlı olarak,

mükellefler 2024 hesap dönemine ait düzeltme işlemlerini, farklı bir düzenleme

olmaması kaydıyla, enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuş 2023 hesap dönemi

sonuna ait bilançoda yer alan düzeltilmiş değerler üzerinden yapacaklardır.

(2) 2023 hesap dönemi sonundan önce tasfiye kararı alınarak bu tarihten önce

tasfiyenin sonuçlandırıldığı durumlarda, 2023 hesap dönemi sonuna ait bilançonuu

düzeltilmesi söz konusu olmayacaktır. Ancak, tasfiyenin 2023 hesap döneminden

sonra sonuçlanması halinde, 2023 hesap dönemi sonuna ait bilanço düzeltilecektir.

(3) 2024 hesap dönemi içerisinde işin bırakılması halinde, yeni hesap dönemine

ilişkin olarak ortaya çıkan ve kıst dönem için beyanname verilmesini gerektiren bir

durumun oluşması nedeniyle 2023 hesap dönemi sonuna ait bilanço enflasyon

düzeltmesine tabi tutulacaktır.

(4) 2023 hesap dönemi sonundan sonra gerçekleşen devir, nev'i değişikliği, tam

bölünme ve birleşme hallerinde, devir, bölünme veya birleşmenin bünyesinde

gerçekleştiği kurum, ortadan kalkan şirket veya şahıs işletmesinin 2023 hesap

dönemi sonuna ait bilançosunu enflasyon düzeltmesine tabi tutacaktır.",

-"2024 hesap döneminde enflasyon düzeltmesi" başlıklı 31 inci maddesinde, "(1) 213

sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasının (8) numaralı bendinin

verdiği yetkiye dayanılarak, şartların oluşmasına bağlı olarak geçici vergi dönemleri

dâhil 2024 hesap dönemi (kendisine özel hesap dönemi tayin edilenlerde 2025

yılında biten hesap dönemi) ve şartların devamına bağlı olarak izleyen dönemlere

(geçici vergi dönemleri ve hesap dönemleri) ilişkin enflasyon düzeltmesi işlemlerinin

usul ve esasları Tebliğin bu bölümünde belirlenmektedir.",

-"Düzeltme işlemi" başlıklı 33 üncü maddesinde, "(1) 2023 hesap dönemi sonuna ait

bilançoların düzeltilmesine ilişkin esasların gösterilmiş olduğu bu Tebliğin üçüncü

bölümü ile getirilen usul ve esaslar Tebliğin bu bölümüne göre yapılacak düzeltme

işlemi için de geçerlidir. Ancak, Tebliğin üçüncü bölümü, sadece belli tarihteki bir

bilançonun (31/12/2023 tarihli bilançonun) düzeltilmesine ilişkin esaslar ihtiva

etmektedir. Bu nedenle düzeltme işlemine ilişkin olarak söz konusu bölümden farklılık

arz eden hususlar Tebliğin bu bölümünün ilerleyen maddelerinde gösterilmiştir."

düzenlemelerine/açıklamalarına yer verilmiştir.

Bu kapsamda, şirketinizce 16/8/2024 tarihinde birleşme yolu ile münfesih olması

sebebiyle kıst döneme (1/1/2024-16/8/2024) ilişkin bilançonuzun enflasyon

düzeltmesine tabi tutulmuş olması gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak

verilmiştir.

(**) inceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış

bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde,

bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası

kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.