Birleşme Halinde Enflasyon Düzeltmesi Sonucu Oluşan Dönem Karının Dağıtıma Konu Edilmesi Durumunda Vergilendirme Hk.
Birleşme Halinde Enflasyon Düzeltmesi Sonucu Oluşan
Dönem Karının Dağıtıma Konu Edilmesi Durumunda
Vergilendirme Hk.
Kanun Numarası
213
Kanun
VERGİ USUL KANUNU
Özelge NO
E-27575268-105[Mük.298-2025-1139]-737156
Özelge Tarihi
16.12.2025
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Ankara Defterdarlığı
Gelir Kanunları Usul Grup Müdürlüğü
E-27575268-
Sayı :105[Mük.298-2025-
1139]-737156
Konu:
Birleşme Halinde
Enflasyon
Düzeltmesi
Sonucu Oluşan
Dönem Karının
Dağıtıma Konu
Edilmesi
Durumunda
Vergilendirme
Hk.
16.12.2025
İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ve eklerinin incelenmesinden;
- Gayrimenkullerin kiralanması ve işletilmesi faaliyetinde bulunan şirketinizin, bağlı
ortaklıklarından olan ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, ... Anonim Şirketi ve ...Anonim
Şirketi ile ../../2025 tarihinde 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 19 uncu
maddesi kapsamında birleştiği,
- Birleşme sonucu devralan konumundaki şirketinizin ../../2025 tarihli birleşmiş
bilançosuna göre, "570-Geçmiş Yıl Kârları" hesabının ...-TL, "580-Geçmiş Yıl Zararları"
hesabının ...-TL, "Enflasyon Düzeltme Geçmiş Yıl Kârları" hesabının ...-TL ve "Enflasyon
Düzeltme Geçmiş Yıl Zararları" hesabının ...-TL olduğu,
- Şirketlerinizin birleşmeden önce 2023 hesap döneminde enflasyon düzeltmesinden
kaynaklanan Geçmiş Yıl Kârları toplamı ...-TL olmakla birlikte faaliyetinden kaynaklı
Geçmiş Yıl Zararının ise ...-TL olduğu, söz konusu hesabın bakiyesi olan ... TL'nin "570-
Geçmiş Yıl Kârları" hesabında izlendiği, 2023 hesap döneminde düzeltilmiş bilançoda
"Dönem Kâr/Zarar" hesabının kullanılmadığı, enflasyon düzeltme kârı da dahil olmak
üzere bütün kâr/zarar hesaplarının Geçmiş Yıl Kârları hesabında toplandığı,
- Devrolan şirketlerin 2024 hesap dönemi faaliyetinden enflasyon düzeltmesinden
kaynaklananlar da dahil olmak üzere elde edilen kârın ...-TL, devralan şirketinizin
2024 hesap dönemi faaliyetlerinden elde edilen zararın ise ...-TL olduğu ve birleşme
neticesinde çıkartılan ../../2025 tarihli bilançoda yer alan 2024 yılına ilişkin kâr
tutarının ise ...-TL olduğu
belirtilerek, şirketinizin ../../2025 tarihli bilançosunda yer alan 2024 yılı kârlarının
dağıtıma tabi tutulması halinde herhangi bir kurumlar vergisi doğup doğmayacağı
hususunda Defterdarlığımız görüşünün talep edildiği anlaşılmaktadır.
I- KURUMLAR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN:
5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun;
- 18 inci maddesinde; "(1) Bir veya birkaç kurumun diğer bir kurumla birleşmesi,
birleşme nedeniyle infisah eden kurumlar bakımından tasfiye hükmündedir. Ancak,
birleşmede tasfiye karı yerine birleşme karı vergiye matrah olur.
(2) Tasfiye karının tespiti hakkındaki hükümler, birleşme karının tespitinde de
geçerlidir. şu kadar ki, münfesih kurumun veya kurumların ortaklarına ya da
sahiplerine birleşilen kurum tarafından doğrudan doğruya veya dolaylı olarak
verilen değerler, kurumun tasfiyesi halinde ortaklara dağıtılan değerler yerine geçer.
Birleşilen kurumdan alınan değerler Vergi Usul Kanununda yazılı esaslara göre
değerlenir.
(3) Kanunun 17 nci maddesine göre tasfiye memurlarına düşen sorumluluk ve
ödevler, birleşme halinde birleşilen kuruma ait olur." hükmüne yer verilmiştir.
- 19 uncu maddesinde, "(1) Bu Kanunun uygulanmasında aşağıdaki şartlar dahilinde
gerçekleşen birleşmeler devir hükmündedir.
a) Birleşme sonucunda infisah eden kurum ile birleşilen kurumun kanuni veya iş
merkezlerinin Türkiye'de bulunması.
b) Münfesih kurumun devir tarihindeki bilanço değerlerinin, birleşilen kurum
tarafından bir bütün halinde devralınması ve aynen bilançosuna geçirilmesi.
(2) Kurumların yukarıdaki şartlar dahilinde tür değiştirmeleri de devir hükmündedir.
..." hükümlerine yer verilmiştir.
- 20 nci maddesinde, "(1) Devirlerde, aşağıdaki şartlara uyulduğu takdirde, münfesih
kurumun sadece devir tarihine kadar elde ettiği kazançlar vergilendirilir;
birleşmeden doğan karlar ise hesaplanmaz ve vergilendirilmez:
a) Şirket yetkili kurulunun devre ilişkin kararının Ticaret Sicilinde tescil edildiği tarih,
devir tarihidir. Münfesih kurum ile birleşilen kurum;
1) Devir tarihi itibariyle hazırlayacakları ve müştereken imzalayacakları münfesih
kuruma ait kurumlar vergisi beyannamesi ile,
2) Devir işleminin hesap döneminin kapandığı aydan kurumlar vergisi
beyannamesinin verildiği ayın sonuna kadar geçen süre içerisinde yapılması
halinde, münfesih kurumun önceki hesap dönemine ilişkin olarak hazırlayacakları ve
müştereken imzalayacakları münfesih kuruma ait kurumlar vergisi beyannamesini,
birleşmenin Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edildiği tarihten itibaren otuz gün içinde
müntesih kurumun bağlı bulunduğu vergi dairesine verirler.
b) Birleşilen kurum, münfesih kurumun tahakkuk etmiş ve edecek vergi borçlarını
ödeyeceğini ve diğer ödevlerini yerine getireceğini münfesih kurumun birleşme
sebebiyle verilecek olan kurumlar vergisi beyannamesinin ekinde vereceği bir
taahhütname ile taahhüt eder. Mahallin en büyük mal memuru, bu hususta
birleşilen kurumdan ayrıca teminat isteyebilir.
hükümlerine yer verilmek suretiyle yukarıda belirtilen şartların oluşması halinde
münfesih kurumun sadece devir tarihine kadar elde ettiği kazançlarının
vergilendirileceği, birleşmeden doğan karların ise hesaplanmayacağı ve
vergilendirilmeyeceği belirtilmiştir.
1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin 18, 19 ve 20 numaralı bölümlerinde konu
ile ilgili ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir.
Bu hüküm ve açıklamalara göre, birleşilen kurumun, münfesih kurumun devir
tarihindeki bilanço değerlerini, bir bütün halinde devralması ve aynen bilançosuna
geçirmesi şartı ile gerçekleştirilecek birleşme Kurumlar Vergisi Kanununun 19 uncu
maddesi kapsamında devir olarak kabul edilecek ve söz konusu birleşme ile ilgili
olarak aynı Kanunun 20 nci maddesinde belirtilen şartlara da uyulduğu takdirde
birleşmeden doğan kar vergilendirilmeyecektir.
II- VERGİ USUL KANUNU YÖNÜNDEN:
213 sayılı Vergi Usul Kanununun;
- Mükerrer 298 inci maddesinde, "A) Malî tablolarda yer alan parasal olmayan
kıymetler aşağıdaki hükümlere göre enflasyon düzeltmesine tâbi tutulur.
1.Kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri
fiyat endeksindeki artışın, içinde bulunulan dönem dahil son üç hesap döneminde
%100'den ve içinde bulunulan hesap döneminde % 10'dan fazla olması halinde malî
tablolarını enflasyon düzeltmesine tâbi tutarlar. Enflasyon düzeltmesi uygulamasI,
her iki şartın birlikte gerçekleşmemesi halinde sona erer.
Kapsama giren mükellefler, geçici vergi dönemlerinin sonu itibarıyla malî tabloları
düzenlemek ve enflasyon düzeltmesi yapmak zorundadırlar. Geçici vergi
belirtilen pitipde erine
üçer aylık dönemlerin son ayı dahil önceki otuzaltı ay ve içinde bulunulan hesap
dönemi yerine son oniki ay dikkate alınır. Bir hesap dönemi içindeki geçici vergi
dönemlerinin herhangi birinde düzeltme yapılması halinde takip eden geçici vergi
dönemlerinde ve içinde bulunulan hesap dönemi sonunda da düzeltme yapılır.
5...
Pasif kalemlere ait enflasyon fark hesapları, herhangi bir suretle başka bir hesaba
nakledildiği veya işletmeden çekildiği takdirde, bu işlemlerin yapıldığı dönemlerin
kazancı ile ilişkilendirilmeksizin, bu dönemde vergiye tâbi tutulur. Ancak öz sermaye
kalemlerine ait enflasyon farkları düzeltme sonucu oluşan geçmiş yıl zararlarına
mahsup edilebilir veya kurumlar vergisi mükelleflerince sermayeye ilave edilebilir;
bu işlemler kâr dağıtımı sayılmaz.
7.Enflasyon düzeltmesi uygulanmayan bir hesap döneminden sonra enflasyon
düzeltme şartlarının yeniden oluşması halinde; enflasyon düzeltmesi yapılan en son
dönemden başlamak üzere enflasyon düzeltmesi yapılır. Bu şekilde belirlenen
geçmiş yıl kârı vergiye tâbi tutulmaz, geçmiş yıl zararı zarar olarak kabul edilmez.
Ancak, matrahın tespitinde geçmiş yıl malî zararları mukayyet değerleri ile dikkate
alınır. Birikmiş amortismanlar, ait oldukları kıymetin bilanço tarihindeki değerinde
düzeltme sonrasında ortaya çıkan artış oranı dikkate alınarak düzeltilir.
Bu işlemlerden doğan pasif kalemlere ait fark hesapları için (5) numaralı bendin
beşinci paragraf hükmü uygulanır.
- Geçici 33 üncü maddesinde, "...
31/12/2023 tarihli mali tablolar, enflasyon düzeltmesi şartlarının oluşup oluşmadığına
bakılmaksızın enflasyon düzeltmesine tabi tutulur. Yapılan enflasyon
düzeltmesinden kaynaklanan kâr/zarar farkı geçmiş yıllar kâr/zararı hesabında
gösterilir. Bu şekilde tespit edilen geçmiş yıl kârı vergiye tabi tutulmaz, geçmiş yıl
zararı zarar olarak kabul edilmez.
hükümleri yer almaktadır.
Ayrıca, enflasyon düzeltmesine tabi tutulacak mali tablolar ve yapılacak düzeltme
işlemlerinin usul ve esasları 555, 560, 563 ve 582 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel
Tebliğleri ile belirlenmiş, 165, 170, 175, 176, 181, 187, 191 ve 192 Sıra No.lu Vergi Usul
Kanunu Sirkülerlerinde de konu ile ilgili ilave açıklamalar yapılmıştır.
Bu kapsamda, 555 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin;
"Geçmiş yıl kârları ve zararları" başlıklı 30 uncu maddesinde, "(1) 2023 hesap
dönemi sonuna ait bilançoya ilişkin yapılan enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan
kar/zarar "Geçmiş Yıllar Kârları/Zararları" hesaplarında gösterilecektir. Kayıtlarda yer
alan eski dönemlerden gelen kâr veya zararlar da mukayyet değerleri üzerinden
enflasyon düzeltme hesabına kaydedilmek suretiyle bu hesaba aktarılacaktır. Bu
şekilde tespit edilen geçmiş yıl kârı vergiye tabi tutulmayacak, geçmiş yıl zararı ise
zarar olarak kabul edilmeyecektir.
"Cari dönem kârı/zararı" başlıklı 38 inci maddesinde, "(1) 2024 hesap dönemine ait
vergi matrahı, düzeltilmiş bilançoya göre tespit edilecektir.
(2) Geçici vergi dönemleri ve hesap dönemi sonu itibarıyla oluşan kâr ya da zarar,
"Enflasyon Düzeltme Hesabı"nın bakiyesine göre bulunacaktır.
"Enflasyon Düzeltme Hesabı"nın bakiyesi, "Enflasyon Düzeltmesi Kârları/Zararları"
hesapları aracılığıyla "Dönem Kârı veya Zararı Hesabı'na devredilerek kapatılacak ve
verilen bakiye türüne göre işletmenin dönem kâr ya da zararı görülmüş olacaktır.
- "Geçmiş yıl kârlarında vergilendirme" başlıklı 55 inci maddesinde, "(1) Tebliğin
üçüncü bölümüne göre 2023 yılı hesap dönemine ait bilançonun düzeltilmesi
sonucu oluşan geçmiş yıllar kârları hesabında takip edilen; 2023 yılı enflasyon
düzeltmesinden kaynaklanan geçmiş yıl kârının herhangi bir suretle başka bir
hesaba nakledilmesi veya işletmeden çekilmesi durumunda, nakledilen veya çekilen
tutar bu işlemlerin yapıldığı dönemlerin kazancı ile ilişkilendirilmeksizin bu dönemde
gelir veya kurumlar vergisine tabi tutulacaktır. Ayrıca işletmeden çekilen değerler,
elde edenlerin hukuki statüsüne göre kâr payı stopajına tabi tutulacak ve kâr