Birliğe ait arsalar ile Belediyeye ait gayrimenkullerin takas edilmesi durumunda, yapılacak takas işlemlerinin tapu harcından muaf olup olmadığı hk.

Özelge: Birliğe ait arsalar ile Belediyeye ait
gayrimenkullerin takas edilmesi durumunda, yapılacak
takas işlemlerinin tapu harcından muaf olup olmadığı hk.
Sayı: 
25410040-140[57-2014/1]-15
Tarih: 
26/05/2014
 
T.C.
BATMAN VALİLİĞİ
Defterdarlık Gelir Müdürlüğü
 
   
Sayı : 25410040-140[57-2014/1]-15 26/05/2014
Konu : Trampa Durumunda Tapu Harcı  
 
            İlgide kayıtlı özelge talep formunuzdan, Birliğinize ait arsalar ile ... Belediyesine ait
gayrimenkullerin takas edileceği belirtilerek, yapılacak takas işlemlerinin tapu harcından muaf olup
olmadığı hususunda Başkanlığımız görüşünün talep edildiği anlaşılmaktadır.
            Bilindiği üzere, 492 sayılı Harçlar Kanununun 57 nci maddesinde, tapu ve kadastro
işlemlerinden bu kanuna bağlı (4) sayılı tarifede yazılı olanları, tapu ve kadastro harçlarına tabi
olduğu, tapu harcından müstesna tutulan işlemlerin sayıldığı 492 sayılı Kanunun 59 uncu
maddesinin (a) fıkrasında, genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, belediyeler ve köylerin
iktisap edecekleri gayrimenkullerin vesair ayni hakların tescilinin, şerhi gerektiren işlemlerinin ve
bunların terkinlerinin harçtan istisna olduğu, aynı maddenin (j)  fıkrasında ise, a, e ve f bentlerinde
belirtilen şekilde iktisap olunan gayrimenkullerin herhangi bir şekilde başkalarına devir ve
ferağının harçtan istisna olduğu hüküm altına alınmıştır. Ayrıca, 492 sayılı Kanunun 59 uncu
maddenin son fıkrasında, mevzu 59 uncu maddede yer alan istisnalara ilave olarak özel kanunlarda
yer alan muafiyet ve istisnalara ilişkin hükümler saklı olduğu belirtilmiştir.
            492 sayılı Kanuna bağlı (4) sayılı tarifenin I-20/a fıkrasında; gayrimenkullerin ivaz
karşılığında veya ölünceye kadar bakma akdine dayanarak yahut trampa hükümlerine göre devir ve
iktisabında gayrimenkulün beyan edilen devir ve iktisap bedelinden az olmamak üzere emlak
vergisi değeri üzerinden (Cebri icra ve şüyuun izalesi hallerinde satış bedeli, istimlaklerde takdir
edilen bedel üzerinden) devir eden ve devir alan için ayrı ayrı harç alınacağı belirtilmektedir.
             Diğer taraftan, 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanununun 65 inci
maddesinde, esnaf ve sanatkarlar meslek kuruluşlarının, kuruluş amaçlarını gerçekleştirmek ve
amaçlarına uygun olarak kullanılmak üzere iktisap ettikleri ve edecekleri gayrimenkuller ile bu
kuruluşların görevleri dolayısıyla elde ettikleri gelirler, katma değer vergisi ve emlak vergisi hariç
her türlü vergi, resim ve harçtan müstesna tutulmuştur.
            5362 sayılı Kanun hükmünün incelenmesinden de anlaşılacağı üzere, esnaf ve sanatkarlar
meslek kuruluşlarının, kuruluş amaçlarını gerçekleştirmek ve bu amaçlarına uygun olarak
kullanmak üzere iktisap ettikleri ve edecekleri gayrimenkuller ile ilgili işlemler harçtan müstesna
tutulmakta, bu kuruluşların adlarına kayıtlı gayrimenkullerin satışı ile ilgili olarak herhangi bir
istisna öngörülmemektedir.
            6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 283 üncü maddesine göre, satış sözleşmesine ilişkin
hükümler, mal değişim sözleşmesine de uygulanır; buna göre taraflardan her biri, vermeyi
üstlendiği şey bakımından satıcı, kendisine verilmesi üstlenilen şey bakımından alıcı durumundadır.
            Buna göre, trampa satış hükmünde bir işlem olup, tapuda kayıtlı iki ya da daha fazlagayrimenkulün karşılıklı olarak takas edilmesinde sahiplerinin her biri hem alıcı hem de satıcı
durumundadırlar.
            Bu itibarla, ... Belediyesinin yapılacak trampa işlemleri nedeniyle tahakkuk edecek
harçlardan 492 sayılı Kanunun 59 uncu maddesinin (a) ve (j) fıkraları gereğince istisna tutulması
gerekmektedir. Birliğiniz adına kayıtlı gayrimenkullerin anılan Belediyeye devri işlemleri nedeniyle
Birliğiniz adına tahakkuk edecek tapu harçlarının ödenmesi; Belediye Başkanlığı adına kayıtlı olan
gayrimenkullerin Birliğinize devri işlemlerinde ise, söz konusu gayrimenkullerin kuruluş
amaçlarınızı gerçekleştirmek ve amaçlarınıza uygun olarak kullanılmak üzere iktisap edilmesi
kaydıyla tapu harçlarından istisna tutulması mümkündür.
            Bilgi edinilmesini rica ederim.        
 
 
(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.