Boşanmanın ve gayrimenkul bağışının aynı tarihte olması halinde hesaplanacak V.İ.V'de uygulanacak vergi oranı hk.

Kanun Numarası

7338

Kanun

VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ KANUNU

Özelge No

66813766-160[16-2012-1]-656

Özelge Tarihi

07.11.2013

Boşanmanın ve gayrimenkul bağışının aynı tarihte

olması halinde hesaplanacak V.İ.V'de uygulanacak

vergi oranı hk.

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İZMİR VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Mükellef Hizmetleri KDV ve Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü

Sayı :66813766-160[16-2012-1]-656 07/11/2013

Konu:Boşanmanın ve gayrimenkul bağışının aynı tarihte olması halinde

hesaplanacak V.İ.V'de uygulanacak vergi oranı hk.

İlgide kayıtlı özelge talep formu ve eki dilekçenizde, eşinizden anlaşmalı olarak

boşanmak için eşinize ait gayrimenkulü önce (01.02.2012 tarihinde) tapuda bağış olarak

aldığınız daha sonra aynı tarih itibariyle boşanmanın kesinleştiği belirtilerek, söz konusu

bağışın eşten ivazsız mal intikali olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceği

hususundaki Başkanlığımız görüşü sorulmaktadır.

Bilindiği üzere; 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde,

Türkiye Cumhuriyeti uyruğunda bulunan şahıslara ait mallar ile Türkiye'de bulunan

malların veraset yoluyla veya herhangi bir suretle olursa olsun ivazsız bir tarzda bir

şahıstan diğer şahsa intikalinin veraset ve intikal vergisine tabi olduğu, 2 nci

maddesinin (b) bendinde ise mal tabirinin; mülkiyete konu olabilen menkul ve

gayrimenkul şeylerle mameleke girebilen diğer bütün hakları ve alacakları ifade ettiği,

(d) bendinde de ivazsız intikal tabirinin, hibe yoluyla veya herhangi bir tarzda olan

ivazsız iktisapları ifade ettiği açıklanmış parantez içi hükmü ile de maddi ve manevi bir

zarar karşılığı verilen tazminatların ivazsız intikal sayılmayacağı hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanunun 11 inci maddesinde bu vergiye konu olacak malların değerleme

gününün, miras yoluyla meydana gelen intikallerde mirasın açıldığı, diğer suretle

meydana gelen intikallerde malların hukuken iktisap edildiği gün olduğu, nispetler

başlıklı 16.maddesinde ise; "Veraset ve İntikal Vergisi... yazılı nispetler üzerinden alınır. Bir

şahsa ana, baba eş ve çocuklarından (evlatlıktan evlat edinenlere yapılan ivazsız

intikaller hariç) ivazsız mal intikali halinde vergi, ivazsız intikallere ilişkin tarifede yer alan

oranların yarısı uygulanarak hesaplanır." hükmü yer almıştır.

Ayrıca, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 19 uncu maddesinde, vergi alacağının

vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın meydana gelmesi veya hukuki durumun

oluşması ile doğacağı belirlenmiştir. Veraset ve intikal vergisinde de vergi alacağı;

ölüm, ölüme bağlı bir tasarruf, bağış ve sair surette bir ivazsız intikalin meydana geldiği

zaman doğmaktadır.

Diğer taraftan, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 174 üncü maddesinde "Mevcut

veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az

kusurlu taraf, kusurlu taraftan uygun bir maddi tazminat isteyebilir. Boşanmaya sebep

olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan

manevi tazminat olarak uygun miktarda bir para ödenmesini isteyebilir" denilmektedir.

Aynı Kanun'un 184 üncü maddesinin 5 numaralı fıkrasında ise boşanma veya ayrılığın

fer'i sonuçlarına ilişkin anlaşmaların hakim tarafından onaylanmadıkça geçerli

olmayacağı, 178 inci maddesinde ise evliliğin boşanma sebebi ile sona ermesinden

doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle

zamanaşımına uğrayacağı hükmü yer almaktadır.

Aynı Kanunun 202 nci maddesinde de "Eşler arasında edinilmiş mallara katılma

rejiminin uygulanması asıldır. Eşler, mal rejimi sözleşmesiyle kanunda belirlenen diğer

rejimlerden birini kabul edebilirler", anılan Kanunun 203 üncü maddesinde de "Mal

rejimi sözleşmesi, evlenmeden önce veya sonra yapılabilir. Taraflar, istedikleri mal

rejimini ancak kanunda yazılı sınırlar içinde seçebilir, kaldırabilir veya değiştirebilirler."

hükümleri yer almaktadır.

Diğer taraftan, aynı Kanunun 218 inci maddesinde, "Edinilmiş mallara katılma

rejimi, edinilmiş mallar ile eşlerden her birinin kişisel mallarını kapsar." 219 uncu

maddesinde de;

"Edinilmiş mal, her eşin bu mal rejiminin devamı süresince karşılığını vererek elde

ettiği malvarlığı değerleridir.

Bir eşin edinilmiş malları özellikle şunlardır.

1.Çalışmasının karşılığı olan edinimler,

2. Sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurum ve kuruluşlarının veya personele

yardım amacı ile kurulan sandık ve benzerlerinin yaptığı ödemeler,

3.Çalışma gücünün kayıbı nedeniyle ödenen tazminatlar,

4. Kişisel malların gelirleri,

5. Edinilmiş malların yerine geçen değerler."

hükümleri yer almıştır.

Aynı Kanunun 1029 uncu maddesinde, "Bu Kanun 1 Ocak 2002 tarihinde yürürlüğe

girer." hükmüne yer verilmiştir.

Öte yandan, 4722 sayılı Türk Medeni Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli

Hakkında Kanunun 10 uncu maddesinde, "Türk Medeni Kanununun yürürlüğe girdiği

tarihten önce evlenmiş olan eşler arasında bu tarihe kadar tabi oldukları mal rejimi

devam eder. Eşler Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak bir yıl içinde başka bir

mal rejimi seçmedikleri takdirde, bu tarihten geçerli olmak üzere yasal mal rejimini

seçmiş sayılırlar..." denilmektedir.

Bu hükümlere göre, Türk Medeni Kanununun yürürlüğünden önce evlenen eşler

01.01.2003 tarihine kadar, Kanunun yürürlük tarihinden sonra evlenen eşler de sözleşme

ile anılan Kanunda belirlenen mal rejimlerinden birini seçmedikleri takdirde edinilmiş

mallara katılma rejimini kabul etmiş sayılmaktadırlar. Bu itibarla, söz konusu

gayrimenkulün edinilmiş mallara Katılma Rejimi çerçevesinde, elde edilmiş bir mal

olması halinde, Dursun ŞENEL'den tarafınıza bağışlanan gayrimenkulün 2/3 payın yarısı

size ait bulunduğundan, tarafınızdan verilecek veraset ve intikal vergisi

beyannamesinde size ait olan pay beyan edilemeyecektir.

Özelge talep formu ve eklerinin incelenmesinden; İzmir 4. Aile Mahkemesinin

13.09.2011 tarihli boşanma kararının 01.02.2012 tarihinde kesinleştiği, aynı tarih itibariyle

tapuda ... 'den 2/3 payının tarafınıza bağış yapıldığı, 31.01.2012 tarihinde yapılan

protokolün ise söz konusu mahkeme kararına bağlanmadığı ve onaylanmadığı

anlaşılmıştır.

Yukarıda yer alan hükümler ve açıklamalar çerçevesinde;

- 31.01.2012 tarihli protokolün mahkemece onaylanmış olmaması nedeniyle

protokolde yer alan hususların 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 2 inci

maddesinin (d) bendinin parantez içi hükmünde belirtilen tazminatlar kapsamında

olmadığı,

- Tapudaki devrin boşanma kararının kesinleştirilmesinden önce yapıldığı göz

önüne alındığında, tarafınıza yapılan bağışın eşler arası mal intikali olarak

değerlendirilmesinin mümkün olduğu

dolayısıyla verginin anılan Kanunun 16 ncı maddesindeki ivazsız intikallere ilişkin

tarifede yer alan oranların yarısı uygulanmak suretiyle hesaplanması gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış

bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde,

bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası

kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.