Çalınan çeklere ilişkin dava aşamasında bulunan alacaklar için şüpheli alacak karşılığı ayrılması hk.

Özelge: Çalınan çeklere ilişkin dava aşamasında bulunan
alacaklar için şüpheli alacak karşılığı ayrılması hk.
Sayı: 
B.07.1.GİB.4.06.18.02-32323-7876-863
Tarih: 
10/10/2011
 
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
ANKARA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü)
 
   
Sayı : B.07.1.GİB.4.06.18.02-32323-7876-863 10/10/2011
Konu : Çalınan çeklere ilişkin dava aşamasında bulunan  
alacaklar için şüpheli alacak karşılığı ayrılması
hakkında.
 
İlgide kayıtlı dilekçenizde; ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi numaralı mükellefi olduğunuz, ...
'de faaliyet gösteren firmanıza ait müşteri çeklerinin ... /2009 tarihinde çalındığı,  ... 1. Asliye
Ticaret Mahkemesinin ... /2009 tarihli ve ... esas numaralı kararıyla ... bank'a ait ... /2009 vadeli ...
000,00.-TL tutarındaki müşteri çekinizin bedelinin bankada üç ay süre ile bloke edildiği, bu süre
içinde mükerrer ödeme olmaması için müşterilerinizin ödeme yapmadıkları, üç ay sonunda
mahkemenin çek bedelinin ödenip ödenmeyeceğine karar vereceği belirtilerek, Katma Değer
Vergisi Kanunu ve Vergi Usul Kanununun 323 üncü maddesine göre alacağınızın şüpheli ticari
alacak  olarak  değerlendirilip  değerlendirilemeyeceği  ve  karşılık  ayırıp  ayıramayacağınız
hususlarında Başkanlığımızdan görüş talebinde bulunduğunuz anlaşılmıştır.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 323 üncü maddesinde; "Ticari ve zirai kazancın elde edilmesi ve
idame ettirilmesi ile ilgili olmak şartıyla;
1. Dava veya icra safhasında bulunan alacaklar;
2. Yapılan protestoya veya yazı ile bir defadan fazla istenilmesine rağmen borçlu tarafından
ödenmemiş bulunan dava ve icra takibine değmeyecek derecede küçük alacaklar;
Şüpheli alacak sayılır.
Yukarıda yazılı şüpheli alacaklar için değerleme gününün tasarruf değerine göre pasifte karşılık
ayrılabilir.
Bu karşılığın hangi alacaklara ait olduğu karşılık hesabında gösterilir. Teminatlı alacaklarda bu
karşılık teminattan geri kalan miktara inhisar eder.
Şüpheli alacakların sonradan tahsil edilen miktarları tahsil edildikleri dönemde kar-zarar hesabına
intikal ettirilir." hükmü  yer almaktadır.
Diğer yandan, 334 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin"V. Katma Değer Vergisi İçin
Şüpheli Alacak Karşılığı Ayrılması" başlıklı bölümünde; "... katma değer vergisinden kaynaklanan
alacak için şüpheli alacak karşılığı ayrılabilmesi; yukarıdaki madde hükmünde yer alan şartların
mevcut  olması,  alacağın  ilgili  dönemin  kayıtlarına  girmesi  ve  katma  değer  vergisi
beyannamelerinde beyan edilmesi halinde mümkün olacaktır." açıklamasına yer verilmiştir.
Yukarıda yer alan düzenlemelere göre; bir alacağın şüpheli alacak niteliği kazanabilmesi için
alacakla ticari ve zirai kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi arasında illiyet bağı bulunmalıdır.Bu itibarla söz konusu olayda, tarafınızca açılan dava,  alacağınızın takibine yönelik değil çeklerin
iptaline ilişkin olduğundan bu aşamada söz konusu çek bedelleri için şüpheli alacak karşılığı
ayrılması mümkün bulunmamaktadır. Ancak, çalınan çeklerin bedellerinin borçludan tahsil
edilememesi halinde, maddede yer alan şartların mevcut olması kaydıyla söz konusu alacakların
teminatsız kısmı için yukarıda yer alan şartlar dahilinde değerleme gününün tasarruf değerine göre
pasifte karşılık ayrılabilecektir.
Öte yandan, Vergi Usul Kanununun 323 üncü madde hükmünde yer alan şartların mevcut olması,
alacağın ilgili dönemin kayıtlarına girmesi ve katma değer vergisi beyannamelerinde beyan edilmesi
halinde katma değer vergisinden kaynaklanan alacak için de şüpheli alacak karşılığı ayrılabileceği
tabiidir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
 
   
 
(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.