Değerleme gününde senet ve çekler için yapılacak reeskont uygulamasının 92 gün vade ile sınırlı kalıp kalmayacağı.
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
BURSA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü)
Sayı
: 95462982-105[VUK.ÖZLG-2013-27]-265
Konu :Değerleme gününde senet ve çekler için
yapılacak reeskont uygulamasının 92 gün
vade ile sınırlı kalıp kalmayacağı.
10/09/2013
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun tetkikinden, İlimiz ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numarasında kayıtlı
mükellef olduğunuz, değerleme gününde senetler ile vadeli çeklere Vergi Usul Kanununun 281 ve 285 inci maddelerine
göre reeskont uygulanırken vadenin 92 gün ile sınırlı kalıp kalmayacağı hususunda Başkanlığımızdan görüş talebinde
bulunduğunuz anlaşılmıştır.
Bilindiği üzere; 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 281 inci maddesinde; "Alacaklar mukayyet değerleriyle değerlenir.
Mevduat veya kredi sözleşmelerine müstenit alacaklar değerleme gününe kadar hesaplanacak faizleriyle birlikte dikkate
alınır.
Vadesi gelmemiş olan senede bağlı alacaklar değerleme gününün kıymetine irca olunabilir. Bu takdirde, senette faiz
nispeti açıklanmış ise bu nispet, açıklanmamışsa Cumhuriyet Merkez Bankasının resmi iskonto haddi uygulanır.
Bankalar ve bankerler ile sigorta şirketleri alacaklarını ya Cumhuriyet Merkez Bankasının resmi iskonto haddi veya
muamelelerinde uyguladıkları faiz haddi ile, değerleme günü kıymetine irca ederler." hükmü yer almaktadır.
Anılan Kanunun 285 inci maddesinde de; "Borçlar mukayyet değerleriyle değerlenir. Mevduat veya kredi sözleşmelerine
müstenit borçlar değerleme gününe kadar hesaplanacak faizleriyle birlikte dikkate alınır.
Vadesi gelmemiş olan senede bağlı borçlar değerleme günü kıymetine irca olunabilir. Bu takdirde senette faiz nispeti
açıklanmışsa bu nispet, açıklanmamışsa Cumhuriyet Merkez Bankasının resmi iskonto haddinde bir faiz uygulanır.
Banka ve bankerler ile sigorta şirketleri borçlarını, Cumhuriyet Merkez Bankasına resmi iskonto haddi veya
muamelelerinde uyguladıkları faiz haddiyle, değerleme günü kıymetine irca ederler.
Alacak senetlerini değerleme gününün kıymetine irca eden mükelle er, borç senetlerini de aynı şekilde işleme tabi
tutmak zorundadırlar." hükmü bulunmaktadır.
Diğer taraftan, 238 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin "C- Alacak Senetleri Ve Borç Senetlerinin Reeskont
İşlemleri" başlıklı bölümünde; "... T.C. Merkez Bankasının reeskont işlemleri ile ilgili uygulamasında ise vadesine en çok 92
gün kalmış olan senetler reeskonta kabul edilmekte; senedin vadesinin belirlenmesinde faizin başlangıç tarihi olarak
senedin reeskonta kabul edildiği tarihten bir önceki gün esas alınmaktadır. Vadesi 92 günden daha fazla olan senetler ise
reeskonta kabul edilmemektedir. İskonto tutarı ise dış iskonto yöntemine göre, yani senedin itibari değeri üzerinden
hesaplanmaktadır...
Merkez Bankasının yalnızca kısa vadeli senetlere konu olan reeskont işlemlerinde dış iskonto metoduna göre hesaplama
yapılması sorun yaratmamakla birlikte, bu metodun uzun vadeli senetler için hesaplanan iskonto tutarının senet
değerinden daha fazla olması, dolayısı ile senedin halihazır değerinin negatif olması gibi mantıkla bağdaşmayan bir
sonuçla karşılaşılabilmektedir.
...
Bu itibarla, T.C. Merkez Bankasınca uygulanan dış iskonto yönteminin çok uzun vadeler taşıyabilecek senetlerin
değerleme günündeki kıymetlerinin hesaplanmasında kullanılması teknik olarak mümkün bulunmamaktadır.
Bu durumda senede bağlı alacaklara ilişkin değerleme işlemlerinin, iç iskonto metoduna göre yapılması gerektiği
sonucuna varılmaktadır.
...
Bu itibarla, mükelle erin hesap dönemi sonu itibariyle senede bağlı borç ve alacaklarının değerleme gününde haiz
olacakları kıymetleri F = A - [A x 360 / (360 + m x t)] formulüne uygun olarak iç iskonto yöntemine göre hesaplanacaktır.
Bu hesaplamada; faiz oranı olarak reeskont işlemlerinde uygulanan faiz oranının değil, kısa vadeli avans işlemlerinde
uygulanan faiz oranının esas alınması gerekmektedir." açıklamasına yer verilmiştir.
238 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, vadesi 92 günden daha
fazla olan senetlerin reeskonta kabul edilmemesi durumu Merkez Bankasının reeskont hesaplaması ile ilgili bir durum
olup, Vergi Usul Kanununda vadesi 92 günden daha fazla olan senet ve çeklere reeskont uygulanamayacağına dair
herhangi bir hüküm bulunmamaktadır.
Öte yandan, 30.04.2013 tarihinde yayımlanan 64 No.lu Vergi Usul Kanunu Sirkülerinde; 5941 sayılı Çek Kanununda
yapılan düzenlemeler göz önüne alınarak uygulamada birliğin sağlanması amacıyla ileri düzenleme tarihli çeklerin
değerleme gününde vadesi gelmemiş senede bağlı alacak ve borçlar için uygulanması öngörülen reeskont
uygulamasından yararlanmasının mümkün bulunduğu açıklanmıştır.
Buna göre, değerleme gününde vadesi 92 günden uzun olan senede bağlı alacak ve borçlarınız ile ileri düzenleme tarihli
çekleriniz için de reeskont uygulamanız mümkün bulunmaktadır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*)
Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu illeriniz dolayısıyla vergi tarh
edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.