Dernek tarafından kira yardımı adı altında yapılan ödemelerinin gelir vergisi tevkifatına ve kira sözleşmelerinin damga vergisine tabi olup olmadığı
Dernek tarafından kira yardımı adı altında yapılan
ödemelerinin gelir vergisi tevkifatına ve kira
sözleşmelerinin damga vergisine tabi olup olmadığı
Kanun Numarası
488
Kanun
DAMGA VERGİSİ KANUNU
Özelge No
64958909-120-126878
Özelge Tarihi
02.12.2025
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Şanlıurfa Defterdarlığı
Gelir Kanunları Grup Müdürlüğü
Sayı:E-64958909-120-...
Dernek tarafından kira yardımı adı altında yapılan ödemelerinin
Konu: gelir vergisi tevkifatına ve kira sözleşmelerinin damga vergisine
tabi olup olmadığı
02.12.2025
ilgi:
27.12.2022 tarih ... evrak kayıt sayılı özelge talep formunuz.
İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ve eklerinin incelenmesinden, derneğinizin insani
yardımlar kapsamında mesken olarak kiralanan konutlarda yardıma muhtaç
kiracılar adına kira ödemeleri yaptığı belirtilerek, söz konusu ödemeler yapılırken
gelir vergisi tevkifatı yapılıp yapılmayacağı ile derneğinizin taraf olmadığı ancak
derneğinize ibraz edilen konut kira sözleşmelerine ait damga vergisinin ödenmesi
bakımından herhangi bir sorumluluğunuzun olup olmadığı hususlarında görüş talep
edildiği anlaşılmaktadır.
GELİR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinin birinci fıkrasında, aynı fıkrada
bentler halinde sayılan mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyetleri, irtifak ve
intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen
iratların gayrimenkul sermaye iradı olduğu; 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında,
kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret
şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri,
kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan
ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilânço veya zirai işletme hesabı
esasına göre tespit eden çiftçilerin aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans
olarak ödenenler dâhil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin
gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecbur olduğu, söz konusu fıkranın
(5/a) bendinde ise 70 inci maddede yazılı mal ve hakların kiralanması karşılığı
yapılan ödemelerden gelir vergisi tevkifatı yapılacağı; 96 ncı maddesinde, vergi
tevkifatının, 94 üncü madde kapsamına giren nakden veya hesaben yapılan
ödemelere uygulanacağı, bu maddede geçen hesaben ödeme deyiminin, vergi
tevkifatına tabi kazanç ve iratları ödeyenleri istihkak sahiplerine karşı borçlu
durumda gösteren her türlü kayıt ve işlemleri ifade ettiği, vergi tevkifatının, ücretler
dışında kalan ödemelerde gayrisafi tutarlar üzerinden yapılacağı, kesilmesi gereken
verginin ödemeyi yapan tarafından üstlenilmesi halinde bu verginin, bilfiil ödenen
miktar ile ödemeyi yapanın yüklendiği verginin toplamı üzerinden hesaplanacağı
hükme bağlanmıştır.
Bu hükümlere göre, derneğinizin, insani yardımlar kapsamında yardıma muhtaç
kişiler adına, özü itibarıyla derneğinizce yapılmış olan bir kiralama işlemine
dayanmayan ve gerçek kişiler arasında düzenlenen kira sözleşmelerine istinaden
doğrudan mülk sahiplerine yaptığı kira yardımı adı altındaki ödemeler üzerinden
Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının (5) numaralı bendinin
(a) alt bendi uyarınca gelir vergisi tevkifatı yapılmasına gerek bulunmamaktadır.
DAMGA VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN
488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı
tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu; 3 üncü maddesinde, damga
vergisi mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu; 9 uncu maddesinde, bu Kanuna
ekli (2) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisinden müstesna olduğu hükme
bağlanmıştır.
Aynı Kanuna ekli (1) sayılı tablonun "I. Akitlerle ilgili kağıtlar" başlıklı bölümünün A/2
fıkrasında, mukavele süresine göre kira bedeli üzerinden kira mukavelenamelerinin,
A/3 fıkrasında ise kefalet, teminat ve rehin senetlerinin nispi damga vergisine tabi
tutulacağı; Kanuna ekli (2) sayılı tablonun "IV. Ticari ve medeni işlerle ilgili kağıtlar"
başlıklı bölümünün (31) numaralı fıkrasında ise, dernek ve vakıflarca yerleşim yeri,
gerçek kişilerce mesken olarak kullanılmak üzere kiralanan ve iktisadi işletmelere
dahil olmayan taşınmazlara ilişkin kira mukavelenameleri ile bu mukavelenameler
üzerine konulacak kefalet şerhleri ve teminatların damga vergisinden istisna
olduğu hüküm altına alınmıştır.
Bu hükümler çerçevesinde, gerçek kişilerce mesken olarak kiralanan taşınmazlara
ait kira sözleşmelerinin, kiralamaya konu taşınmazın bir iktisadi işletmeye dahil
olmaması kaydıyla 488 sayılı Kanuna ekli (2) sayılı tablonun IV/31 fıkrası
kapsamında istisna olduğu dikkate alındığında, derneğinize ibraz edilen ve bir
iktisadi işletmeye ait olmamak şartıyla gerçek kişilerce mesken olarak kullanılmak
üzere kiralanan taşınmazlara ilişkin kira sözleşmelerinin damga vergisi
yönünden derneğinizin herhangi bir vergisel yükümlülüğü bulunmamaktadır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.