Devre mülk hakkının kiraya verilmesi durumunda konaklama ve gelir vergisi uygulaması hk.
Devre mülk hakkının kiraya verilmesi durumunda
konaklama ve gelir vergisi uygulaması hk.
Kanun Numarası
6802
Kanun
GİDER VERGİLERİ KANUNU
Özelge No
E-90792880-187[2024/8]-2117
Özelge Tarihi
02.01.2026
Grup Müdürlüğü
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Ankara Defterdarlığı
Gelir Kanunları Gelir Vergileri
Sayı :E-90792880-187[2024/8]-2117
02.01.2026
Konu :Devre mülk hakkının kiraya verilmesi durumunda konaklama ve gelir vergisi
uygulaması
ilgi :23.07.2024 tarih ve .... sayılı özelge talep formunuz.
İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ve eklerinin incelenmesinden, yılın belli
dönemlerinde kullanım hakkına sahip olduğunuz devre mülk hakkını, peşin
ödediğiniz aidat ve ilan giderlerini karşılamak amacıyla kiralamak istediğiniz,
kiralama faaliyeti nedeniyle mükellefiyetiniz bulunmadığı ve kiralama faaliyetinizin
sureklilik arz étmedigi belirtilérék devré mUIK hAKKinizi kiralamanin gelir ve
konaklama vergisi kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceği hususunda
Defterdarlığımız görüşünün talep edildiği anlaşılmıştır.
I-GELİR VERGİSİ YÖNÜNDEN
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde; maddede, bentler halinde
belirtilen mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı
sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratların
gayrimenkul sermaye iradı olduğu hüküm altına alınmıştır.
Anılan Kanunun 72 nci maddesinde de,
"Gayrimenkul sermaye iratlarında, gayrisafi hasılat, 70'inci maddede yazılı mal ve
hakların kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde o yıla veya geçmiş yıllara ait
olarak nakden veya aynen tahsil edilen kira bedellerinin tutarıdır.
hükmü uyarınca, gayrimenkul sermaye iratlarında tahsil esası benimsenmiştir.
Diğer taraftan, aynı Kanunun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında, nakden veya
hesaben yapacakları ödemeler (avans olarak ödenenler dāhil) üzerinden gelir
vergisi tevkifatı yapmak zorunda olanlar sayılmış olup, anılan fıkranın (5) numaralı
bendinin (a) alt bendinde ise; 70 inci maddede yazılı mal ve hakların kiralanması
karşılığı yapılan ödemelerden istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben
(2009/14592 sayılı B.K.K ile %20 Yürürlük; 03.02.2009) gelir vergisi tevkifatı yapılacağı
hüküm altına alınmıştır.
Yine aynı Kanunun 86 ncı maddesinde,
"Aşağıda belirtilen gelirler için yıllık beyanname verilmez, diğer gelirler için
beyanname verilmesi halinde bu gelirler beyannameye dâhil edilmez.
1.Tam mükellefiyette;
c) Vergiye tâbi gelir toplamının [(a) ve (b) bentlerinde belirtilenler
hariç] 103 üncü maddede yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı (2024
takvim yılı gelirleri için: 230.000-TL) aşmaması koşuluyla, Türkiye'de tevkifata tâbi
tutulmuş olan; birden fazla işverenden elde edilen ücretler, menkul sermaye iratları
ve gayrimenkul sermaye iratları,
d) Bir takvim yılı içinde elde edilen ve toplamı 600 milyon lirayı (2024
takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 13.000-TL) aşmayan, tevkifata ve istisna
uygulamasına konu olmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratları.
hükmü yer almaktadır.
Öte yandan; "Devre Mülk Hakkı" 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun 57-65 inci
maddelerinde düzenlenmiş ve devre mülk hakkının mesken olarak kullanılmaya
elverişli bir yapı veya bağımsız bölümün ortak maliklerinden her biri lehine bu yapı
ve bağımsız bölümünden yılın belli dönemlerinde istifade hakkı, müşterek mülkiyet
payına bağlı bir irtifak hakkı olarak kurulabilen bir hak olduğu belirtilmiştir. Devre
mülk hakkı, satışa konu edilebildiği gibi kiralamaya da konu olabilmektedir.
Devre mülk hakkı nitelik itibariyle gayrimenkul olarak tescil edilen bir hak
olduğundan, bu tür hakların kiraya verilmesinden elde edilen gelirler de 193 sayılı
Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinin birinci fıkrasının (4) numaralı bendine
göre gayrimenkul sermaye iradı olarak değerlendirilmektedir.
Bu hüküm ve açıklamalar çerçevesinde; sahibi bulunduğunuz devre mülk hakkınızın
tarafınızca,
Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında sayılan tevkifat
sorumlularına kiraya verilmesi durumunda, elde edilecek tevkifata tabi kira gelirinin,
mezkûr Kanunun 86 ncı maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinin (c) alt
bendi hükmü uyarınca, 2024 takvim yılı gelirleri için 230.000-TL tutarındaki beyan
haddini (beyana tabi başkaca gelirlerinizin bulunması durumunda, adı geçen
Kanunun 85 ve 86 ncı maddeleri uyarınca ayrıca bir değerlendirme yapılmalıdır.),
Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında sayılan tevkifat
sorumluları dışındakilere kiraya verilmesi durumunda ise bu defa da, elde edilecek
tevkifata ve istisna uygulamasına konu olmayan kira gelirinin, mezkûr Kanunun 86
ncı maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinin (d) alt bendi hükmü uyarınca,
2024 takvim yılı gelirleri için 13.000-TL tutarındaki beyan haddini
ması halinde. tarafınızca aavrimenkul sermave iradı olarak vıllık aelir veraisi
beyannamesi ile beyan edilmesi gerekmektedir.
II-KONAKLAMA VERGİSİ YÖNÜNDEN
6802 sayılı Gider Vergileri Kanununun 34 üncü maddesinin;
1 inci fikrasında, otel, motel, tatil köyü, pansiyon, apart otel, misafirhane, kamping,
dağ evi, yayla evi gibi konaklama tesislerinde verilen geceleme hizmeti ile bu
hizmetle birlikte satılmak suretiyle konaklama tesisi bünyesinde sunulan diğer tüm
hizmetlerin (yeme, içme, aktivite, eğlence hizmetleri ve havuz, spor, termal ve
benzeri alanların kullanımı gibi) konaklama vergisine tabi olduğu,
- 2 nci fıkrasında, verginin mükellefinin birinci fıkrada belirtilen hizmetleri sunanlar
olduğu,
3 üncü fıkrasında, vergiyi doğuran olayın, birinci fıkrada belirtilen hizmetlerin
sunulması ile meydana geldiği
hükme bağlanmıştır.
Konaklama Vergisi Uygulama Genel Tebliğinin "Verginin Konusu" başlıklı (1) numaralı
bölümünde,
"6802 sayılı Kanunun (bundan sonra Kanun olarak ifade edilecektir) 34 üncü
maddesinin birinci fıkrası uyarınca konaklama vergisinin konusunu, otel, motel, tatil
köyü, pansiyon, apart otel, misafirhane, kamping, dağ evi, yayla evi gibi konaklama
tesislerinde verilen geceleme hizmeti ile bu hizmetle birlikte satılmak suretiyle
konaklama tesisi bünyesinde sunulan diğer tüm hizmetler (yeme, içme, aktivite,
eğlence hizmetleri ve havuz, spor, termal ve benzeri alanların kullanımı gibi)
oluşturur. Geceleme hizmetinin; sağlıklı yaşam tesisleri, eğlence merkezleri gibi
tesislerin bünyesinde sunulması, vergilendirmeye etki etmez.
Mezkûr fıkrada, konaklama tesisleri bakımından bir sınırlandırma bulunmamakta
olup, tesisin; türü, sınıfı, niteliği, ilgili mevzuatta yer alan tarif ve tanımlamaları ve ilgili
mevzuata göre turizm işletmesi belgesi ve/veya işyeri açma/işletme belgesi olup
olmadığına bakılmaksızın, konaklama hizmeti sunan bütün tesislerde verilen
yukarıda sayılan hizmetler vergiye tabidir.
A. Konaklama Tesislerinde Verilen Geceleme Hizmeti
Konaklama tesislerinde verilen geceleme hizmeti vergiye tabidir. Geceleme hizmeti,
konaklama tesislerinde oda veya yer tahsis etmek suretiyle verilen, tesiste günlük
yatma, barınma ve kalma hizmetini ifade eder..."
açıklamalarına yer verilmiştir.
Buna göre, devre mülk hakkının ticari bir organizasyon olmaksızın hak sahiplerince
kiraya verilmesi konaklama vergisinin konusuna girmediğinden, devre mülk
hakkınızın tarafınızca kiraya verilmesi dolayısıyla konaklama vergisi yükümlülüğünüz
bulunmamaktadır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.