DİİB Kapsamında yapılan teslimin iadesi halinde yapılacak işlemler ve belge düzeni
Özelge: DİİB Kapsamında yapılan teslimin iadesi halinde
yapılacak işlemler ve belge düzeni
Sayı:
35672403-KDV-VUK-5-05/-157
Tarih:
30/10/2013
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
HATAY VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
MÜKELLEF HİZMETLERİ GRUP MÜDÜRLÜĞÜ
Sayı : 35672403-KDV-VUK-5-05/-157 30/10/2013
Konu : DİİB Kapsamında yapılan teslimin iadesi halinde yapılacak
işlemler ve belge düzeni
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzla; şirketiniz ile ... Sistemleri Mühendislik ve Taahhüt
Anonim Şirketi ... (kısaca ..) arasında 28/08/2009 tarihinde uluslararası ihaleye konu "... Su Temini
Projesi" kapsamında İsdemir ve Erdemir tarafından üretilecek olan haddelenmiş sıcak rulonun boru
imalatçılarına DİİB kapsamında satılması işine ait sözleşmede belirtilen boru imalatçılarından ...
Ticaret Limited Şirketine 2009 Ekim Kasım Aralık dönemlerinde toplam ... ton sıcak haddelenmiş
rulonun, KDV Kanununun geçici 17 nci maddesi kapsamında teslim edildiği ve ilgili dönem KDV
beyannamelerinde beyan edildiği, ancak müteahhit firmanın ... Ticaret Limited Şirketine teslimatı
yapılmış ürünlerden ... tonluk kısmının farklı bir imalatçı firma olan ... Sanayi Anonim Şirketine
devrini talep ettiği, bu durumda DİİB kapsamında yapılan teslimlerin iade alınarak ... Sanayi
Anonim Şirketine sevk ve fatura edilmesinin vergi mevzuatı açısından değerlendirilmesi talep
edilmektedir.
Kurumlar Vergisi Kanunu Yönünden:
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinde, kurumlar vergisinin,
mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı ve
safi kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin
uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
Gelir Vergisi Kanununun "Bilanço Esasında Ticari Kazancın Tespiti" başlıklı 38 inci
maddesinde ise; bilanço esasına göre ticari kazancın, teşebbüsteki öz sermayenin hesap dönemi
sonunda ve başındaki değerleri arasındaki müspet fark olduğu, bu dönem zarfında sahip veya
sahiplerce işletmeye ilave olunan değerlerin bu farktan indirileceği, işletmeden çekilen değerlerin
ise farka ilave olunacağı, ticari kazancın bu suretle tespit edilmesi sırasında Vergi Usul Kanununun
değerlemeye ait hükümleri ile bu Kanunun 40 ve 41 inci maddeleri hükümlerine uyulacağı hükme
bağlanmıştır. Aynı Kanunun 40 ıncı maddesinde de, safi kazancın tespit edilmesinde indirilecek
giderler sayılmıştır.
Ticari kazancın tespitinde "tahakkuk esası ilkesi" ve "dönemsellik ilkesi" olmak üzere iki
temel ilke geçerlidir. Tahakkuk esası ilkesinde, gelir veya giderin miktar ve mahiyet itibarıyla
kesinleşmiş olması yani geliri veya gideri doğuran işlemin tekemmül etmesinin yanı sıra miktarının
ve işlemden kaynaklanan alacağın veya borcun ödeme şartlarının da belirlenmiş olması gereklidir.
Dönemsellik ilkesi ise, bu gelir veya giderin ilgili olduğu döneme intikalinin gerektiğini ifade
etmektedir. Ayrıca "dönemsellik" kavramı gereği işletmeler, gelir ve giderlerini tahakkuk esasına
göre muhasebeleştirmek, hasılat, gelir ve karlarını aynı döneme ait maliyet, gider ve zararlarla
karşılaştırmak durumundadırlar.
Buna göre, daha önce ... Ticaret Limited Şirketi fatura edilerek teslim edilen haddelenmişruloların geri alınarak yeni bir firmaya devredilmesine ilişkin işlemlerin yeni bir alış ve satış olarak
değerlendirilmesi ve fatura düzenlenmek suretiyle yapılması gerekmekte olup, kurumlar vergisi
açısından herhangi bir düzeltme işlemi yapılmasına gerek yoktur.
Vergi Usul Kanunu Yönünden:
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesinde, defterlerin hesap dönemi itibariyle
tutulacağı, kayıtların ise her hesap dönemi sonunda kapatılacağı ve ertesi dönem başında yeniden
açılacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı Kanunun 219 uncu maddesi hükmüne göre ise muamelelerin defterlere zamanında
kaydedilmesi gerekmektedir.
Muamelelerin işin hacmine ve icabına uygun olarak muhasebenin intizam ve vuzuhunu
bozmayacak bir zaman zarfında kaydedilmesi şart olup, bu gibi kayıtların on günden fazla
geciktirilmesi caiz değildir.
Kayıtlarını devamlı olarak muhasebe fişleri, primanota ve bordro gibi yetkili amirlerin imza
ve parafını taşıyan mazbut vesikalara dayanarak yürüten müesseselerde, muamelelerin bunlara
işlenmesi, deftere işlenmesi hükmündedir. Ancak bu kayıtlar, muamelelerin esas defterlere 45
günden daha geç intikal ettirilmesine cevaz vermez.
Yine Aynı Kanun'un 229 uncu maddesinde fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında
müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından
müşteriye verilen ticari vesika olarak tanımlanmış; 231/5 inci maddesinde ise, faturanın, malın
teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenleneceği hüküm altına
alınmıştır.
Bu itibarla, şirketinizce ... Ticaret Limited Şirketi adına düzenlenen faturanın ilgili olduğu
hesap dönemi geçtikten sonra iptal edilmesi mümkün bulunmamakta olup, şirketiniz tarafından
anılan şirkete işlenmek üzere fatura edilen ... tonluk haddelenmiş rulonun, söz konusu şirketin
düzenleyeceği fatura ile şirketinize iade edilmesi gerekmektedir.
Katma Değer Vergisi Kanunu Yönünden:
3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun Geçici 17 nci maddesinde; "Dahilde işleme ve
geçici kabul rejimi kapsamında ihraç edilecek malların üretiminde kullanılacak maddelerin
31/12/2015 tarihine kadar tesliminde Katma Değer Vergisi Kanununun 11 inci maddesinin 1
numaralı fıkrasının (c) bendi hükümlerine göre, bölgeler, sektörler veya mal grupları itibariyle
işlem yaptırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir. Bu maddenin uygulanmasında ihracat süresi olarak
anılan bentteki süre yerine bu rejimlerle öngörülen süreler esas alınır. İhracatın şartlara uygun
olarak gerçekleştirilmemesi halinde zamanında alınmayan vergi, vergi ziyaı cezası uygulanarak
gecikme faizi ile birlikte alıcıdan tahsil edilir." hükmü yer almaktadır.
Bu düzenlemelere ilişkin olarak yayımlanan 83, 95, 98 ve 120 Seri No.lu Katma Değer
Vergisi Genel Tebliğlerinde uygulamanın usul ve esasları ayrıntılı olarak açıklanmıştır.
Ayrıca, KDV Kanununun 35 inci maddesinde; malların iade edilmesi, işlemin
gerçekleşmemesi, işlemden vazgeçilmesi veya sair sebeplerle matrahta değişiklik vuku bulduğu
hallerde, vergiye tabi işlemleri yapmış olan mükelleflerin bunlar için borçlandığı vergiyi; bu
işlemlere muhatap olan mükelleflerin ise indirme hakkı bulunan vergiyi değişikliğin mahiyetine
uygun şekilde ve değişikliğin vukuu bulduğu dönem içinde düzelteceği, iade olunan malların fiilen
işletmeye girmiş olması ve bu girişin defter kayıtları ile beyannamede gösterilmesinin şart olduğu
hükme bağlanmış ve 1 Seri No.lu KDV Genel Tebliğinin İndirim başlıklı VIII/G bölümünde de
konuya ilişkin açıklama yapılmıştır.
Dahilde işleme izin belgesi sahibi ... Ticaret Limited Şirketi'nin Kanunun geçici 17 nci
maddesine göre ihraç kaydıyla aldığı malı belge süresi içerisinde ihraç edemeyip tekrar satıcıyaiade etmesi halinde, söz konusu teslim, ihraç kayıtlı bir mal teslimi olmaktan çıkmakta ve mahiyet
itibariyle yurtiçi mal teslimine dönüşmektedir.
Bu durumda, şirketiniz tarafından belge sahibi ... Ticaret Limited Şirketine işlenmek üzere
sevk ve fatura edilen ... tonluk haddelenmiş rulonun iadesi işleminin, daha önce belge sahibi
mükellef tarafından indirim konusu yapılamayan KDV tutarı söz konusu malların iade edildiği tarih
itibariyle indirim hesaplarına alındıktan sonra anılan şirket tarafından şirketiniz adına bir fatura
düzenlenmesi ve malın ilk teslimi anındaki KDV oranı dikkate alınarak düzenlenecek bu faturaya
istinaden yapılması gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.