Enflasyon düzeltmesinde tasfiye sonu işlemleri hk.

Kanun Numarası

213

Kanun

VERGİ USUL KANUNU

Özelge No

E-11395140-105[VUK-3-5690]-1549811

Özelge Tarihi

25.11.2025

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İstanbul Defterdarlığı

Gelir Kanunları Usul Grup Müdürlüğü

Sayı :E-11395140-105[VUK-3-5690]-1549811 25.11.2025

Konu: Enflasyon düzeltmesinde tasfiye sonu işlemleri

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden; şirketinizin 16/5/2024

tarihinde tasfiyeye girdiği, bu kapsamda 1/1/2024-15/5/2024 kıst dönem bilançonuz

ile 16/5/2024-31/12/2024 tasfiye dönemine ilişkin bilançonuzun enflasyon

düzeltmesine tabi tutulduğu, tasfiye dönemine denk gelen düzeltme zararınızın

kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) olarak beyannamede dikkate alındığı ve

tasfiyenin 2025 yılında sonuçlandırılacağı belirtilerek;

- Şirketinizin 2025 yılı içinde tasfiyesinin sonlandırılması halinde tasfiye sonu

bilançosunun enflasyon düzeltmesine tabi tutulup tutulmayacаğı,

- Tasfiye sonunda enflasyon düzeltmesi yapılacak ise şirketinizin kapanış bilançosu

için enflasyon düzeltmesinin hangi değerler üzerinden yapılacağı,

Tasfiye işleminin 2025 yılı içinde sonuçlandırılması halinde taşıma katsayısının

nasıl hesaplanacağı,

- 2024 ve 2025 yılları enflasyon düzeltmeleri sonucu oluşan öz sermaye kalemlerine

ait farkların tasfiye sonu oluşacak dönem zararına mahsup edilmesi işleminin

vergisel sonucunun nasıl olacağı

hususlarında tereddüt hasıl olduğundan Defterdarlığımız görüşünün talep edildiği

anlaşılmaktadır.

213 sayılı Vergi Usul Kanununun;

- 162 nci maddesinde, "Tasfiye ve iflas hallerinde, mükellefiyet vergi ile ilgili

muamelelerin tamamen sona ermesine kadar devam eder...",

- 174 üncü maddesinde, "Defterler hesap dönemi itibariyle tutulur. Kayıtlar her hesap

dönemi sonunda kapatılır ve ertesi dönem başında yeniden açılır.

Hesap dönemi normal olarak takvim yılıdır.

Yeniden işe başlama veya işi bırakma hallerinde, hesap dönemi içinde bir yıldan

eksik olan faaliyet süresi, hesap dönemi sayılır.

- Mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasında, "A) Malî tablolarda yer alan parasal

olmayan kıymetler aşağıdaki hükümlere göre enflasyon düzeltmesine tâbi tutulur.

1.Kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri

fiyat endeksindeki artışın, içinde bulunulan dönem dahil son üç hesap döneminde

%100'den ve içinde bulunulan hesap döneminde % 10'dan fazla olması halinde malî

tablolarını enflasyon düzeltmesine tâbi tutarlar. Enflasyon düzeltmesi uygulaması,

her iki şartın birlikte gerçekleşmemesi halinde sona erer.

Kapsama giren mükellefler, geçici vergi dönemlerinin sonu itibarıyla malî tabloları

düzenlemek ve enflasyon düzeltmesi yapmak zorundadırlar. Geçici vergi

dönemlerinde yukarıda belirtilen oranların tespitinde, son üç hesap dönemi yerine

üçer aylık dönemlerin son ayı dahil önceki otuzaltı ay ve içinde bulunulan hesap

dönemi yerine son oniki ay dikkate alınır. Bir hesap dönemi içindeki geçici vergi

dönemlerinin herhangi birinde düzeltme yapılması halinde takip eden geçici vergi

dönemlerinde ve içinde bulunulan hesap dönemi sonunda da düzeltme yapılır.

2.Bu maddenin uygulanmasında;

a) Parasal olmayan kıymetler; parasal kıymetler dışındaki kıymetleri,

b) Parasal kıymetler; Türk Lirasının değerindeki değişmeler karşısında nominal

değerleri aynı kaldığı halde satın alma güçleri fiyat hareketlerine göre ters yönde

değişen kıymetleri (Yabancı paralar da parasal kıymet olarak dikkate alınır.),

c) Enflasyon düzeltmesi; parasal olmayan kıymetlerin enflasyon düzeltmesinde

dikkate alınacak tutarlarının düzeltme katsayısı ile çarpılması suretiyle, malî

tablonun ait olduğu tarihteki satın alma gücü cinsinden hesaplanmasını

k) Taşıma katsayısı; malî tabloların ait olduğu aya ilişkin fiyat endeksinin, bir önceki

dönemin sonundaki (yıl içinde işe başlayanlarda, işe başlanılan aya ilişkin) fiyat

endeksine bölünmesiyle elde edilen katsayıyı,

5...

Pasif kalemlere ait enflasyon fark hesapları, herhangi bir suretle başka bir hesaba

nakledildiği veya işletmeden çekildiği takdirde, bu işlemlerin yapıldığı dönemlerin

kazancı ile ilişkilendirilmeksizin, bu dönemde vergiye tâbi tutulur. Ancak öz sermaye

kalemlerine ait enflasyon farkları düzeltme sonucu oluşan geçmiş yıl zararlarına

mahsup edilebilir veya kurumlar vergisi mükelleflerince sermayeye ilave edilebilir;

bu işlemler kâr dağıtımı sayılmaz.

- Geçici 33 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında, "Bankalar, 21/11/2012 tarihli ve 6361

sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri

Kanunu kapsamındaki şirketler, ödeme ve elektronik para kuruluşları, yetkili döviz

müesseseleri, varlık yönetim şirketleri, sermaye piyasası kurumları, sigorta ve

reasürans şirketleri, emeklilik şirketleri, tasfiye ve iflas hallerindeki şirketler, 8/6/1984

tarihli ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde

Kararname kapsamındaki iktisadi devlet teşekkülleri ile kamu iktisadi kuruluşları

tarafından geçici vergi dönemleri de dahil olmak üzere 2024 ve 2025 hesap

dönemlerinde yapılan enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan kâr/zarar farkı,

kazancın tespitinde dikkate alınmaz. Bu fıkra hükümleri; tasfiye halindeki şirketler

açısından kurumların tasfiyeye girmesine ilişkin genel kurul kararının tescil edildiği

tarihin içinde bulunduğu hesap döneminden, iflas halindeki şirketler açısından ise

iflasın açıldığı tarihin içinde bulunduğu hesap döneminden itibaren uygulanır. Bu

tarihten önce geçici vergi dönemlerine ilişkin yapılmış olan enflasyon düzeltmesine

yönelik geriye dönük herhangi bir düzeltme yapılmaz. Tasfiyeden vazgeçilmesi ya da

iflasın kaldırılması durumunda, tasfiyeden vazgeçilen tarihin veya iflasın

kaldırılmasına ilişkin mahkeme karar tarihinin içinde bulunduğu geçici vergi

döneminden itibaren enflasyon düzeltmesi uygulanır. Tasfiyeden vazgeçilmesi veya

iflasın kaldırılması hallerinde, bu fıkra uyarınca dönem kazancında dikkate

alınmayan tutarlar tasfiyeden vazgeçildiği veya iflasın kaldırıldığı dönem kazancının

tespitinde dikkate alınır. Bu fıkra kapsamında belirlenen dönemleri geçici vergi

dönemleri de dahil olmak üzere bir hesap dönemi kadar uzatmaya Cumhurbaşkanı

yetkilidir."

hükümleri yer almaktadır.

Ayrıca, enflasyon düzeltmesine tabi tutulacak mali tablolar ve yapılacak düzeltme

işlemlerinin usul ve esasları 555, 560, 563 ve 582 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel

Tebliğleri ile belirlenmiş, 165, 170, 175, 176, 181, 187, 191 ve 192 Sıra No.lu Vergi Usul

Kanunu Sirkülerlerinde de ilave açıklamalar yapılmıştır.

Bu kapsamda, 555 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin;

4 üncü maddesinde, "(1) Genel anlamda enflasyon düzeltmesi, paranın satın alma

gücündeki değişmeler nedeniyle gerçek durumu ifade edemeyen mali tabloların,

gerçek durumu ifade eder hale gelmelerini sağlamak üzere düzeltme işlemine tabi

tutulmasıdır. 213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasında

enflasyon düzeltmesi, "mali tablonun ait olduğu tarihteki satın alma gücü cinsinden

hesaplanması" şeklinde tanımlanmıştır. Buna göre enflasyon düzeltmesi, mali

tablolarda yer alan parasal olmayan kıymetlerin Türk Lirası değerlerinin, tablonun ait

olduğu tarihteki değerine yükseltilmesinden ibaret bir işlemdir. Düzeltme, parasal

olmayan kıymetlerin enflasyon düzeltmesinde dikkate alınacak tutarlarının düzeltme

katsayıları ile çarpılması suretiyle gerçekleştirilecektir.

- 13 üncü maddesinde, "(1) Parasal olmayan kıymetlerin düzeltme işleminde,

düzeltmeye esas tarih itibarıyla sahip olduğu ve 213 sayılı Kanunda yer alan

değerleme hükümlerine göre, Tebliğin bu maddesi de dikkate alınmak suretiyle,

tespit edilen tutarları/değeri esas alınır. 31/12/2023 tarihli bilanço düzeltilirken

parasal olmayan kıymetlerin, 213 sayılı Kanunun değerleme hükümlerine göre

olması gereken değerleri üzerinden bilançoda yer almış olmalarına dikkat

edilmelidir.

- 28 inci maddesinde, "(1) 213 sayılı Kanunun geçici 33 üncü maddesinde, şartların

gerçekleşip gerçekleşmediğine bakılmaksızın 2023 hesap dönemi sonuna ait

bilançonun düzeltilmesi öngörülmüştür. Diğer taraftan, süreklilik arz eden ve

düzeltme işlemine ilişkin ana esaslar, aynı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin

(A) fıkrasında yer almaktadır. Buna göre, şartların gerçekleşmesine bağlı olarak,

mükellefler 2024 hesap dönemine ait düzeltme işlemlerini, farklı bir düzenleme

olmaması kaydıyla, enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuş 2023 hesap dönemi

sonuna ait bilançoda yer alan düzeltilmiş değerler üzerinden yapacaklardır.

(2) 2023 hesap dönemi sonundan önce tasfiye kararı alınarak bu tarihten önce

tasfiyenin sonuçlandırıldığı durumlarda, 2023 hesap dönemi sonuna ait bilançonun

düzeltilmesi söz konusu olmayacaktır. Ancak, tasfiyenin 2023 hesap döneminden

sonra sonuçlanması halinde, 2023 hesap dönemi sonuna ait bilanço düzeltilecektir.

(3) 2024 hesap dönemi içerisinde işin bırakılması halinde, yeni hesap dönemine

ilişkin olarak ortaya çıkan ve kıst dönem için beyanname verilmesini gerektiren bir

durumun oluşması nedeniyle 2023 hesap dönemi sonuna ait bilanço enflasyon

düzeltmesine tabi tutulacaktır.

- 35 inci maddesinde, "(1) Düzeltme işlemine tabi tutulacak bilançoda yer alan

iktisadi kıymetlerden bazılarının düzeltmeye esas tarihleri, düzeltme yapılmış bir

tarihten öncesine gidebilir. Bu takdirde bu tür iktisadi kıymetler için yeniden

düzeltmeye esas tarihe kadar inerek, uygun düzeltme katsayısını bulmaya gerek

yoktur; düzeltme yapılan en son bilançoda, bu iktisadi kıymete ait değerlerin uyguu

bir katsayı ile çarpılması düzeltme işlemi için yeterlidir.

Bu kapsamda, bilançodaki parasal ve parasal olmayan tutarların, taşıma katsayısı

kullanılarak ilgili dönemin sonundaki yeni değerlerinin hesaplanmasına "taşıma"

denilir ve hesaplama işlemi "taşıma katsayısı" kullanılarak yapılır.

Taşıma katsayısı, mali tablonun ait olduğu aya ilişkin fiyat endeksinin, bir önceki

dönemin sonundaki (yıl içinde işe başlayanlarda işe başlanılan aya ilişkin) fiyat

endeksine (Yİ-ÜFE) bölünmesiyle elde edilen katsayıdır. Parasal kıymetler için taşıma

katsayısı bir olarak uygulanır.

(2) Taşıma katsayısı kullanılarak parasal olmayan kıymetlerle ilgili olarak yapılacak

düzeltme işlemi, aşağıdaki formüle göre hesaplanan taşıma katsayıları ile

yapılacaktır.

Taşıma Katsayısı =

Mali Tablonun Ait Olduğu Aya İlişkin Yİ-ÜFE

Bir Önceki Dönemin Sonundaki Yİ-ÜFE

(3) 213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasındaki taşıma

katsayısına ilişkin tanımda yer alan, "bir önceki dönemin sonundaki Yİ-ÜFE"

ifadesindeki "bir önceki dönem" kavramından; enflasyon düzeltmesi hesap dönemi

olarak yapılıyorsa enflasyon düzeltmesi yapılmış bir önceki hesap dönemi, geçici

vergi dönemlerine ilişkin olarak yapılıyor ise enflasyon düzeltmesi yapılmış bir önceki

geçici vergi dönemi (birinci geçici vergi dönemine ilişkin yapılıyorsa bir önceki

hesap dönemi) anlaşılmalıdır.

- 36 ncı maddesinde "(1) Düzeltme işlemine tabi tutulacak bilançoda yer alan

parasal olmayan kıymetlerden bazılarının düzeltmeye esas tarihleri, düzeltme

yapılmış bir tarihten sonrasına gidebilir. Bu takdirde bu tür iktisadi kıymetler için

düzeltmeye esas tarihe kadar inmek, uygun düzeltme katsayısını bulmak ve

düzeltmeye esas tutar ile düzeltme katsayısını çarparak düzeltme işlemini

gerçekleştirmek gerekecektir.

Düzeltme katsayısının hesabına ilişkin açıklamalar, Tebliğin üçüncü bölümünde yer

almakta olup, düzeltme işlemi aşağıdaki formüle göre hesaplanan düzeltme

katsayıları kullanılarak yapılır.

Düzeltme KatsayısI =

Mali Tablonun Ait Olduğu Aya İlişkin Yİ-ÜFE

Düzeltmeye Esas Alınan Tarihi İçeren Aya İlişkin Yİ-ÜFE

43 üncü maddesinde, "(1) 2024 hesap döneminden önce tasfiyeye giren şirketlerin

tasfiyesinin 2024 veya sonraki bir hesap dönemi içinde sonuçlanması halinde,

tasfiye durumundaki şirketlerin geçici vergi beyannamesi verme yükümlülüğü

bulunmaması sebebiyle, hem 2023 hesap dönemi sonuna ait bilanço hem de

(enflasyon düzeltme şartlarının varlığına bağlı olarak) sonraki hesap dönemlerine

ait bilançolar bu Tebliğle belirlenen düzeltme süreleri içerisinde düzeltilerek ilgili

oldukları dönemlere ait beyannameler ekinde verilecektir.",

- 54 üncü maddesinde, "(1) Pasif kalemlere ait enflasyon fark hesapları, herhangi bir

suretle başka bir hesaba nakledildiği veya işletmeden çekildiği takdirde, bu

işlemlerin yapıldığı dönemlerin kazancı ile ilişkilendirilmeksizin, bu dönemde vergiye

tabi tutulacaktır.

213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasının (5) ve (7) numaralı

bentleri uyarınca, öz sermaye kalemlerine ait enflasyon farkları düzeltme sonucu

oluşan geçmiş yıl zararlarına mahsup edilebilir veya kurumlar vergisi mükelleflerince

sermayeye ilave edilebilir; bu işlemler kâr dağıtımı sayılmaz.

açıklamalarına yer verilmiştir.

Öte yandan 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun;

- 6 ncı maddesinde, "(1) Kurumlar vergisi, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde

ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanır.

(2) Safî kurum kazancının tespitinde, Gelir Vergisi Kanununun ticarî kazanç

hakkındaki hükümleri uyqulanır.

- 17 nci maddesinde, "(1) Tasfiye dönemi: Her ne sebeple olursa olsun, tasfiye haline

giren kurumların vergilendirilmesinde hesap dönemi yerine tasfiye dönemi geçerli

olur.

a) Tasfiye, kurumun tasfiyeye girmesine ilişkin genel kurul kararının tescil edildiği

tarihte başlar ve tasfiye kararının tescil edildiği tarihte sona erer. Başlangıç

tarihinden aynı takvim yılı sonuna kadar olan dönem ile bu dönemden sonraki her

takvim yılı ve tasfiyenin sona erdiği dönem için ilgili takvim yılı başından tasfiyenin

bitiş tarihine kadar olan dönem bağımsız bir tasfiye dönemi sayılır.

(2) Tasfiye beyannameleri: Tasfiye beyannameleri, tasfiye memurları tarafından

tasfiye dönemlerinin sonundan itibaren Kanunun 14. maddesinde yazılı sürelerde;

tasfiyenin sona erdiği döneme ilişkin tasfiye beyannamesi ise tasfiyenin

sonuçlandığı tarihten itibaren otuz gün içinde kurumun bağlı olduğu vergi dairesine

verilir.

(4) Tasfiye kârı: Tasfiye halindeki kurumların vergi matrahı tasfiye kârıdır. Tasfiye kârı,

tasfiye döneminin sonundaki servet değeri ile tasfiye döneminin başındaki servet

değeri arasındaki olumlu farktır.

hükümleri yer almaktadır.

Ayrıca, 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin "17. Tasfiye" başlıklı bölümünde,

konuyla ilgili ayrıntılı açıklamalar yapılmış olup, "17.3 Tasfiye beyannameleri" başlıklı

bölümünde, "Tasfiye beyannamesi, tasfiyenin aynı takvim yılı içinde başlayıp

sonuçlanması halinde, tasfiyenin sonuçlandığı tarihten itibaren otuz gün içinde

kurumun bağlı olduğu vergi dairesine verilecektir.

Tasfiyeye giriş tarihi ile tasfiyenin sonuçlanma tarihinin farklı takvim yıllarında

gerçekleşmesi durumunda, her bir tasfiye dönemine ilişkin tasfiye beyannamesi,

tasfiye memuru tarafından tasfiye döneminin kapandığı ayı izleyen dördüncü ayın

birinci gününden yirmi beşinci günü akşamına kadar mükellefin bağlı olduğu vergi

dairesine verilecektir. Tasfiyenin sona erdiği döneme ilişkin tasfiye beyannamesi ise

tasfiyenin sonuçlandığı tarihten itibaren otuz gün içinde kurumun bağlı olduğu vergi

dairesine verilecektir.

..." açıklamalarına yer verilmiştir.

Yukarıdaki paragraflarda yer verilen mevzuat hükümleri kapsamında;

1- Tasfiyenizin sona ermesi halinde tasfiye sonu bilançonuzun enflasyon

düzeltmesine tabi tutulması gerekmekte olup, söz konusu düzeltme işlemi yapılırken,

parasal olmayan kıymetlerin düzeltmeye esas tarihi itibarıyla sahip olduğu ve 213

sayılı Kanunda yer alan değerleme hükümlerine göre, 555 Sıra No.lu Vergi Usul

Kanunu Genel Tebliğinde yapılan açıklamalar da dikkate alınarak, tespit edilen

değerlerin esas alınması gerekmektedir.

2- Tasfiye sonu bilançonuz enflasyon düzeltmesine tabi tutulurken, bilançonuzun ait

olduğu aya ilişkin yurt içi üretici fiyat endeksi kullanılacaktır. Ancak, bu endeksin belli

olmaması halinde ise bir önceki aya ait yurt içi üretici fiyat endeksinin kullanılması

mümkün bulunmaktadır.

3- Pasif kalemlere ait enflasyon fark hesaplarının şirketin tasfiye edilmesi sebebiyle

ortaklara dağıtılması/aktarılması işlemi işletmeden çekiş olarak

değerlendirileceğinden, bu işlemlerin yapıldığı dönemlerin kazancı ile

ilişkilendirilmeksizin, bu dönemde vergiye tâbi tutulması gerekmektedir.

4- Öz sermaye kalemlerine ait enflasyon farklarının düzeltme sonucu oluşan geçmiş

yıl zararlarına mahsup edilebilmesi mümkün olmakla birlikte, söz konusu farkların

tasfiye dönemi sonu zararınıza mahsup edilmesi işletmeden çekiş sayılacaktır.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak

verilmistir.

(**) inceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış

bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde,

bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası

kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.