Engellilik derecesi %90 ın altında olanların taşıt alımında ÖTV ve MTV istisnası
Engellilik derecesi %90 ın altında olanların taşıt alımında
ÖTV ve MTV istisnası
Sayı:
B.07.1.GİB.4.26.-135[7-2016/3]-83685
Tarih:
26/12/2016
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
ESKİŞEHİR VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Gelir Kanunları Grup Müdürlüğü)
Sayı : 26696128-135[7-2016/3]-83685 26.12.2016
Konu : Engellilik derecesi %90 ın altında
olanların taşıt alımında ÖTV ve MTV
istisnası
İlgide kayıtlı özelge talep formu ve eklerinin incelenmesinden;
- ... Hastanesi tarafından adınıza düzenlenen ... tarihli ve ... numaralı sağlık kurulu raporunda "OP.
Lomber Fractür, sol femur başı avn sekeli, eklem hareket limitasyonu" teşhisi ve % 21 engel
oranının yer aldığı,
- Söz konusu engellilik durumunuz itibarıyla otomatik vitesli taşıt alımında Özel Tüketim Vergisi
Kanununda ve Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununda yer alan malul ve engellilere ilişkin istisna
uygulamasından yararlanıp yararlanamayacağınız hususunda Başkanlığımız görüşünün sorulduğu
anlaşılmaktadır.
1- Özel Tüketim Vergisi Kanunu Yönünden
4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı
bendiyle, Kanuna ekli (II) sayılı listede yer alan kayıt ve tescile tâbi mallardan;
a) 87.03 (motor silindir hacmi 1.600 cm³'ü aşanlar hariç), 87.04 (motor silindir hacmi 2.800 cm³'ü
aşanlar hariç) ve 87.11 G.T.İ.P. numaralarında yer alanların, engellilik derecesi %90 veya daha
fazla olan malûl ve engelliler tarafından,
b) 87.03 G.T.İ.P. numarasında yer alan (motor silindir hacmi 2.800 cm³'ü aşanlar, bütün tekerlekleri
motordan güç alan veya alabilenler, sürücü dâhil 8 kişiye kadar oturma yeri olan binek otomobilleri,yarış arabaları, arazi taşıtları hariç), yük taşımasında kullanılıp azami ağırlığı 3,5 tonu aşmayan ve
yolcu taşıma kapasitesi istiap haddinin %50'sinin altında olanlar ile sürücü dâhil 9 kişilik oturma
yeri olanların, engellilik durumlarının araçları bizzat kullanamayacak ve sürekli olarak tekerlekli
sandalye veya sedye kullanmalarını gerektirecek nitelikte olduğunu ilgili mevzuat çerçevesinde
alınan engelli sağlık kurulu raporuyla tevsik eden ve engellilik derecesi %90 veya daha fazla olup
tekerlekli sandalye veya sedye ile binilmesine ve seyahat edilmesine uygun tertibat yaptıran malûl
ve engelliler tarafından,
c) 87.03 (motor silindir hacmi 1.600 cm³'ü aşanlar hariç), 87.04 (motor silindir hacmi 2.800 cm³'ü
aşanlar hariç) ve 87.11 G.T.İ.P. numaralarında yer alanların, bizzat kullanma amacıyla engelliliğine
uygun hareket ettirici özel tertibat yaptıran malûl ve engelliler tarafından beş yılda bir defaya
mahsus olmak üzere ilk iktisabı ÖTV'den istisna edilmiş olup, bu istisna uygulamasının usul ve
esaslarına ilişkin açıklamalar, Özel Tüketim Vergisi (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinin
(II/C/1) bölümünde yapılmıştır.
Mezkûr Genel Tebliğin (II/C/1.1) bölümünde, engelli sağlık kurulu raporunun, Özürlülük Ölçütü,
Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik (veya
raporun alındığı tarihte yürürlükte olan engelli sağlık kurulu raporu verilmesine yönelik ilgili diğer
yönetmelik/mevzuat) çerçevesinde yetkili sağlık kurumlarından alınan engelli sağlık kurulu
raporunu ifade ettiği; (II/C/1.3) bölümünde ise,
- Engellilik durumunun, ilk iktisabı yapılacak taşıtın hareket ettirici aksamında tadilat yaptırılmasını
gerektirecek nitelikte olması gerektiği, bu çerçevede örneğin, sağ veya sol el parmaklardan
herhangi bir ya da birkaçının olmamasına rağmen vitesin değiştirilmesine engel, vites kolunda
tadilat yaptırılmasını gerektirecek bir durumun bulunmaması halinde manuel veya otomatik vitesli
taşıt alımında istisna uygulanmayacağı,
- Bu uygulamada, taşıtı hareket ettirici aksam olarak debriyaj, fren ve gaz pedalları ile vites kolunun
kabul edileceği, ilk iktisaptan önce hareket ettirici aksamda sabitlenmiş bir şekilde özel tertibat
yapılması gerektiği, yapılan özel tertibatın da kişinin engelliliğiyle uyumlu olmasının zorunlu
olduğu,
- Direksiyona topuz takılması, engelin bulunduğu taraftaki silecek kolu, sinyal, cam silecek
kumandası, dörtlü flaşör, ön-arka cam su fıskiyesi, korna ve kontak gibi düzeneklerin diğer tarafa
alınması veya direksiyon simidine monte edilmesi ve benzeri tadilatların taşıtı hareket ettirici
aksamda özel tertibat kapsamında değerlendirilmeyeceği,
- Manuel vitesli bir taşıtı vites kolunda ve/veya debriyaj pedalında sabitlenmiş özel tertibat
yaptırmadan kullanamayacak durumda olan engelliler bakımından, otomatik vitesli taşıtların, özel
tertibatlı taşıt olarak kabul edileceği,
- Taşıtın otomatik vitesli olmasının, engelliliğe uygun hareket ettirici özel tertibat yaptırılması
şartının aranmasına engel olmadığı, dolayısıyla otomatik vitesli taşıtların hareket ettirici aksamında
da kişinin engelliliğine uygun olarak sabitlenmiş özel tertibat yaptırılması gerektiği, bu çerçevedeörneğin, sağ ayağı ampute olan bir engellinin, fren ve gaz pedalında özel tertibat yaptırmadan
otomatik vitesli taşıtı kullanması mümkün olmadığından, ancak anılan tertibatın yaptırılması
halinde otomatik vitesli bir taşıt bakımından istisnadan faydalanılabileceği,
- Engellilik durumunun tevsikinde ibrazı zorunlu olan engelli sağlık kurulu raporunun, maluliyeti
veya engelliliği ile sadece özel tertibat yaptırılan taşıtların (veya engelliliği ile başkaca hareket
ettirici özel tertibat yapılmasına gerek olmaksızın otomatik vitesli taşıtların) kullanılabileceğine dair
değerlendirmeyi içermesi ya da bu hususun anlaşılabilmesini sağlayacak şekilde açık olması
gerektiği belirtilmiştir.
Bu kapsamda, engellilik oranı %90'ın altında olan engellilerden yalnızca, engellilik durumu, ilk
iktisabı yapılacak taşıtın hareket ettirici aksamında (debriyaj pedalı, fren pedalı, gaz pedalı ve/veya
vites kolunda) tadilat yaptırılmasını gerektirecek nitelikte olan malul veya engelliler, mezkûr Genel
Tebliğde öngörülen diğer şartları da haiz olmalarına bağlı olarak, söz konusu istisna
uygulamasından yararlanabilmekte olup, bu uygulamada esas itibariyle, engellilik durumu ve
oranının tevsiki amacıyla ibrazı zorunlu olan engelli sağlık kurulu raporunun maluliyeti veya
engelliliği ile sadece özel tertibat yaptırılan taşıtların (veya başkaca hareket ettirici özel tertibat
yapılmasına gerek olmaksızın sadece otomatik vitesli taşıtların) kullanılabileceğine dair
değerlendirmeyi içermesi ya da bu hususun anlaşılabilmesini sağlayacak şekilde açık olması
gerekmektedir.
Buna göre, mevcut engellilik durumunuz (Op. lomber fractür, sol femur başı avn sekeli, eklem
hareket limitasyonu - %21) itibariyle, mezkûr Kanunun (7/2-c) maddesi uygulamasından
yararlanmanız mümkün değildir.
2- Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu Yönünden
197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununun 3 üncü maddesinde, motorlu taşıtlar vergisi
mükellefinin, trafik sicili ile Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca tutulan sivil hava
vasıtaları sicilinde adlarına motorlu taşıt kayıt ve tescil edilmiş olan gerçek ve tüzel kişiler olduğu, 4
üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, engellilik oranı % 90 ve daha fazla olan malûl ve
engellilerin adlarına kayıtlı taşıtlar ile diğer malûl ve engellilerin, bu durumlarına uygun hale
getirilmiş özel tertibatlı taşıtların motorlu taşıtlar vergisinden istisna olduğu hüküm altına
alınmıştır.
Söz konusu istisna hükmünün uygulama esaslarının belirtildiği 10/1/2004 tarih ve 25342 sayılı
Resmi Gazete'de yayımlanan 21 Seri No.lu Motorlu Taşıtlar Vergisi Genel Tebliği'nin "II-İstisnalar"
başlıklı bölümünde,
" 2 - Diğer Malûl ve Engellilere Ait Taşıtlarda İstisna Uygulaması
Sakatlık dereceleri % 90 dan az olan malûl ve engellilerin bu durumlarını; tam teşekküllü Devlet
hastanesinden alınan sağlık kurulu raporu ile belgelendirmeleri ve kendi adlarına kayıt ve tescilliolan taşıtların engellilik haline uygun özel tertibatlı veya özel tertibatlı hale getirilmiş taşıtlar
olduğunu belirten "Motorlu Araç Tescil Belgesi"nin ilgili tescil kuruluşlarınca onaylanmış örneği ile
"Araçlar İçin Teknik Belge" ve "Proje Raporu"nun aslı veya noter onaylı örneğini ilgili vergi
dairelerine ibraz etmeleri halinde bu istisna hükmünden yararlanabileceklerdir.
3 - Malûl ve Engelliler İstisnası İle İlgili Bildirim
Malûl ve engelliler istisnasından yararlanacak olan malûl ve engelliler tarafından, "Malûl ve
Engelliler Adına Kayıt ve Tescilli Taşıtlarda Motorlu Taşıtlar Vergisi İstisnası Bildirim Formu"
düzenlenerek (Bildirim Formu'nun internetteki www.gib.gov.tr adresinde bulunan örneğinin
düzenlenmesi mümkün bulunmaktadır.) istisnadan yararlanmak için gerekli olan diğer belgeler ile
birlikte ilgili vergi dairesine verilecektir." açıklamaları yer almaktadır.
Anılan Kanun hükümleri ve Tebliğdeki açıklamalar uyarınca, engellilik oranı % 90 dan az olan malul
ve engellilerin motorlu taşıtlar vergisi istisnasından faydalanabilmeleri için, adlarına kayıt ve tescil
edilecek taşıtların bizzat engelliliklerine uygun özel tertibatlı hale getirilmesi gerekmektedir.
Buna göre, ... Hastanesince düzenlenen ... tarihli sağlık kurulu raporunda belirtilen "OP.
Lomber Fractür, sol femur başı avn sekeli, eklem hareket limitasyonu" engellilik durumunuz
nedeniyle 197 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (c) bendinde yer verilen istisna uygulamasından
yararlanmanız mümkün bulunmamaktadır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.