Enstitü bünyesinde yer alan döner sermaye işletmesinde yapılan iş ve işlemler nedeniyle KV mükellefiyeti olup olmadığı, kısmi zamanlı çalıştırılan ust

Özelge: Enstitü bünyesinde yer alan döner sermaye
işletmesinde yapılan iş ve işlemler nedeniyle KV
mükellefiyeti olup olmadığı, kısmi zamanlı çalıştırılan usta
öğreticilere yapılan ücret ödemeleri nedeniyle damga
vergisine ve SGK prim bildirgeleri yönünd
Sayı: 
31523953-512-KV-18
Tarih: 
27/07/2012
 
T.C.
MARDİN VALİLİĞİ
Defterdarlık Gelir Müdürlüğü
 
   
Sayı : 31523953-512-KV-18 27/07/2012
Konu : Enstitü bünyesinde yer alan döner sermaye işletmesinde  
yapılan iş ve işlemler nedeniyle KV mükellefiyeti olup
olmadığı, kısmi zamanlı çalıştırılan usta öğreticilere
yapılan ücret ödemeleri nedeniyle damga vergisine ve 
SGK prim bildirgeleri yönünden damga vergisinden muaf
olup olmadığı hususu
 
            İlgide kayıtlı yazınızda, İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı Enstitü Müdürlüğünüz bünyesinde
kısmi zamanlı çalıştırılan usta öğreticilere yapılan ücret ödemeleri nedeniyle düzenlenen kağıtların
damga vergisine tabi tutulup tutulmayacağı, SGK prim bildirgeleri yönünden Müdürlüğünüzün
damga vergisinden muaf olup olmadığı ile Enstitü bünyesinde yer alan Döner Sermaye İşletmesinde
yapılan iş ve işlemler (üretim atölyesinde sipariş üzerine üretilen giyim eşyası, gümüş işlemeciliği
ve yiyecek içecek maddelerinin üretimi) nedeniyle kurumlar vergisi mükellefiyetinin olup olmadığı
hususunda Başkanlığımız görüşü sorulmaktadır.
DAMGA VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN:
            488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda
yazılı kâğıtların damga vergisine tabi olduğu; 3 üncü maddesinde, damga vergisinin mükellefinin
kağıtları imza edenler olduğu, resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların damga
vergisinin kişiler tarafından ödeneceği; 8 inci maddesinde, bu Kanunda yazılı resmi daireden
maksadın, genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, belediyeler ve köyler olduğu, bu
dairelere bağlı olup ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi işletmelerin resmi daire sayılmayacağı hükme
bağlanmıştır.
            Aynı Kanuna ekli (1) sayılı tablonun "IV-Makbuzlar ve diğer kağıtlar" başlıklı bölümünün 1/b
fıkrasında, maaş, ücret, gündelik, huzur hakkı, aidat, ihtisas zammı, ikramiye, yemek ve mesken
bedeli, harcırah, tazminat ve benzeri her ne adla olursa olsun hizmet karşılığı alınan paralar (avans
olarak ödenenler dahil) için verilen makbuzlar ile bu paraların nakden ödenmeyerek kişiler adına
açılmış veya açılacak cari hesaplara nakledildiği veya emir ve havalelerine tediye olunduğu takdirde
nakli veya tediyeyi temin eden kağıtların nispi damga vergisine; 2/e fıkrasında, sosyal güvenlik
kurumlarına verilen sigorta prim bildirgelerinin maktu damga vergisine tabi tutulacağı hüküm
altına alınmıştır. 2009/15725 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 01.01.2010 tarihinden itibaren
geçerli olmak üzere Kanuna ekli (1) sayılı tablonun IV/1-b fıkrasındaki kağıtlara ilişkin damga
vergisi oranı binde 6,6 olarak; IV/2-e fıkrasındaki kağıtlara ilişkin maktu damga vergisi tutarı ise
30.12.2011 tarih ve 2011/2628 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına istinaden 55 Seri No'lu Damga
Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile 01.01.2012 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 17,00 TL
olarak belirlenmiştir.            Öte yandan, 20.05.2006 tarih ve 26173 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
5502 sayılı Kanun ile 4958 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 1 ila 24 üncü maddeleri yürürlükten
kaldırılmış, Sosyal Güvenlik Kurumu kurulmuştur. Söz konusu Kanunun "Vergi ve fon muafiyeti"
başlıklı 36 ıncı maddesiyle de Sosyal Güvenlik Kurumuna damga vergisi muafiyeti getirilmiştir.
            Konuya ilişkin olarak yayımlanan 16 sayılı Damga Vergisi Sirkülerinin 3 üncü bölümünde de,
488 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde tanımlanan resmi daireler ya da damga vergisinden muaf
tutulmuş diğer kişi ve kuruluşlar tarafından 5502 sayılı Kanuna göre damga vergisi muafiyeti
bulunan Sosyal Güvenlik Kurumuna 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
hükümleri gereğince verilecek sigorta prim bildirgesi niteliğindeki aylık prim ve hizmet belgesi ile
e-bildirge sözleşmelerinin damga vergisine tabi tutulmaması gerektiği açıklanmıştır.
            Buna göre, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I) sayılı cetvelde
genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayılan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bir birim
olan Müdürlüğünüz 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 8 inci maddesi kapsamında resmi daire
olduğundan, taraf olduğu ya da düzenlediği kağıtlar yönünden damga vergisi ödeme mükellefiyeti
bulunmamaktadır. Ancak Müdürlüğünüz ile resmi daire sayılmayan veya damga vergisi muafiyeti
bulunmayan kişi ve kuruluşlar arasında düzenlenen kağıtlar ile kişilerin sayılı tabloda yer alan
işlemleriyle ilgili olarak düzenlenen ve sadece Başkanlığınızın imzasını taşıyan kağıtlara ait damga
vergisinin, Damga Vergisi Kanununun 3 üncü maddesi uyarınca bu kişi ve kuruluşlar tarafından
ödenmesi gerekmekte olup söz konusu verginin süresinde ödenmemesi veya noksan ödenmesi
durumunda Kanunun 24 üncü maddesi uyarınca Müdürlüğünüzün de müteselsil sorumluluğu
bulunmaktadır.
            Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, Müdürlüğünüz tarafından 5502 sayılı Kanuna
göre damga vergisi muafiyeti bulunan Sosyal Güvenlik Kurumuna verilecek aylık sigorta prim
bildirgelerinin damga vergisine tabi tutulmaması; Müdürlüğünüz bünyesinde kısmi zamanlı
çalıştırılan usta öğreticilere yapılan ücret ödemeleri nedeniyle düzenlenen kağıtların ise 488 sayılı
Kanuna ekli (1) sayılı tablonun IV/1-b fıkrasına göre damga vergisine tabi tutulması ve verginin
tevkif suretiyle tahsil edilerek ödenmesi gerekmektedir.
KURUMLAR VERGİSİ YÖNÜNDEN:
            5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 2 nci maddesinin üçüncü fıkrasında; Devlete, il
özel idarelerine, belediyelere, diğer kamu idarelerine ve kuruluşlarına ait veya bağlı olup,
faaliyetleri devamlı bulunan ve birinci ve ikinci fıkralar dışında kalan ticari, sınai ve zirai
işletmelerin iktisadi kamu kuruluşu olduğu belirtilerek, aynı Kanunun "Muafiyetler" başlıklı 4 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; kamu idare ve kuruluşları tarafından tarım ve
hayvancılığı, bilimi, fennî ve güzel sanatları öğretmek, yaymak, geliştirmek ve teşvik etmek
amacıyla işletilen okullar, okul atölyeleri, konservatuarlar, kütüphaneler, tiyatrolar, müzeler,
sergiler, numune fidanlıkları, tohum ve hayvan geliştirme ve üretme istasyonları, yarış yerleri,
kitap, gazete, dergi yayınevleri ve benzeri kuruluşların kurumlar vergisinden muaf oldukları hükme
bağlanmıştır.
            1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Kanunu Genel Tebliğinin "4.1.1. Okul atölyeleri" başlıklı
bölümünde, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı meslek liseleri ve teknik okulların atölyelerinin döner
sermaye işletmeleri tarafından öğrencilerin teorik bilgilerini pratikte de kullanabilmelerini
sağlamak, el becerilerini arttırmak, müteşebbislik ruhlarının geliştirilmesine yardımcı olmak gibi
eğitime yönelik amaçlar doğrultusunda işletilmesi halinde söz konusu işletmelerin kurumlar
vergisinden muaf olacağı, anılan işletmelerde, eğitim öğretim faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan
ürünlerin satılmak suretiyle değerlendirilmesi halinde de muafiyetin kalkmasının söz konusu
olmadığı, işletme faaliyetlerinde kullanılmak üzere dışarıdan işçi istihdam edilmesi, fason imalat
yaptırılması veya ihale yoluyla iş alınması hallerinde ise okul döner sermaye işletmesi nezdinde
kurumlar vergisi mükellefiyetinin tesis ettirileceği açıklamalarına yer verilmiştir.
            5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun geçici 2 nci maddesinin birinci fırkasının (b)
bendinde, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim yapan mesleki ve teknik eğitimokullarındaki atölye ve uygulama birimleri ile anaokulu, kreş, çıraklık ve halk eğitim
merkezlerindeki uygulama birimlerine bağlı döner sermaye işletmelerinin 01/01/2008-31/12/2015
tarihleri arasında elde ettikleri gelirler dolayısıyla iktisadi işletme oluşmuş sayılmayacağı hükme
bağlanmıştır.
          1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin (36.5.) bölümünde;
             "Kurumlar Vergisi Kanununa 5766 sayılı Kanunla eklenen geçici 2 nci maddenin birinci
fıkrasının (b) bendiyle, 1/1/2008 - 31/12/2015 tarihleri arasında uygulanmak üzere, Milli Eğitim
Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim yapan mesleki ve teknik eğitim okullarındaki atölye ve
uygulama birimleri ile anaokulu, kreş, çıraklık ve halk eğitim merkezlerindeki uygulama birimlerine
bağlı döner sermaye işletmelerinin elde ettikleri gelirler dolayısıyla iktisadi işletme oluşmayacağı
hüküm altına alınmıştır."
            Buna göre, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı olup örgün ve yaygın eğitim yapan mesleki ve
teknik eğitim okullarındaki atölyeler, otelcilik ve turizm meslek liselerindeki uygulama otelleri gibi
birimler, kız teknik okullarındaki atölyeler, anaokulu ve kreş gibi uygulama birimleri, çıraklık ve
halk eğitim merkezlerindeki uygulama birimleri ve bu birimlere bağlı döner sermaye işletmelerinin
elde ettikleri gelirleri nedeniyle 1/1/2008 tarihinden itibaren 31/12/2015 tarihine kadar iktisadi
işletme oluşmayacak, bunlar adına kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edilmeyecektir."
            açıklamalarına yer verilmiştir.
            Bu hüküm ve açıklamalara göre, Enstitü bünyesinde yer alan döner sermaye işletmesinde
yapılan el işlerinin sergilenmesi ve eğitim-öğretim amacıyla sınırlı olmak şartıyla kursiyerler
tarafından satılması muafiyetten yararlanmaya engel teşkil etmeyecektir.
            Ancak, özelge talep formunuzda Enstitü bünyesinde yer alan döner sermaye işletmesinde
kamuya ve özel sektöre sipariş üzerine işler yapıldığı anlaşılmaktadır. Buna göre kız teknik
okulunuz atölyesinde döner sermaye işletmesi bünyesinde yapılan faaliyetler nedeniyle dışarıdan
işçi istihdam edilmesi, ihale yoluyla iş veya sipariş alınması nedeniyle Müdürlüğünüze ait veya tabi
bir iktisadi işletme oluşacak ve kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edilecektir.
            Bilgi edinilmesini rica ederim.
             
 
(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.