Esas faaliyet konusu inşaat malzemeleri satışı olan şirketin stoklarında bulunan emtiaları yine işletme bünyesinde yapılmakta olan inşaatlarında kullanması halinde belge düzeni hk
Esas faaliyet konusu inşaat malzemeleri satışı olan şirketin
stoklarında bulunan emtiaları yine işletme bünyesinde
yapılmakta olan inşaatlarında kullanması halinde belge
düzeni hk
Sayı:
E-27575268-105[2024-385]-621026
Tarih:
28/10/2024
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Ankara Defterdarlığı
Gelir Kanunları Usul Grup Müdürlüğü
Sayı : E-27575268-105[2024-385]-621026
Konu : Esas faaliyet konusu inşaat malzemeleri
satışı olan şirketin stoklarında bulunan
emtiaları yine işletme bünyesinde
yapılmakta olan inşaatlarında kullanması
halinde belge düzeni hk
28.10.2024
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden; şirketinizin ana faaliyet konusunun inşaat
malzemeleri satışı olduğu, bu faaliyetinizin yanı sıra inşaat müteahhitliği faaliyetiyle de iştigal
ettiğiniz, söz konusu faaliyetleriniz kapsamında, şirketinizin stoklarında yer alan emtiaların, yine
şirketiniz bünyesinde yapılmakta olan inşaatlarda kullanılması nedeniyle inşaatın maliyetini
oluşturan söz konusu emtia bedellerinin şirketiniz adına düzenlenecek olan fatura ile tevsik
edilmesi zorunluluğunun doğduğu, bu şekilde işletmeniz stoklarında yer alan ve yine işletme
bünyesinde kullanılmakta olan emtia bedellerinin, şirketiniz adına düzenlenecek fatura ile tevsik
edilerek, kayıtlara gelir ve aynı tutar üzerinden kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate
alınacağı, ayrıca, inşaatın imalat sürecine başlanabilmesi, su, elektrik abonelik sözleşmelerinin
yapılabilmesi veya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından atanan yapı denetim
firmalarının onayından geçip iskan başvurusunda bulunulabilmesi için de, söz konusu muhtelif
kurumlara, inşaatlarınızın ada ve parsellerinin açıkça görüleceği şekilde, imalatta kullanılan, en
başta demir ve beton faturaları olmak üzere söz konusu inşaat malzemelerinin tevsikine yönelik
düzenlenmiş olan faturaların ibrazının gerektiği, buna göre, işletmenizin stoklarında yer alan
emtiaların çeşitli nedenlerle işletme bünyesinde kullanılması durumunda, söz konusu emtia
bedellerinin şirketinizin kendi adına düzenleyeceği fatura ile tevsik edilip edilemeyeceği, e-Fatura
kayıtlı kullanıcısı olan şirketiniz tarafından bu kapsamda düzenlenecek olan faturaların da e-Fatura
olarak düzenlenmesinin uygun olup olmayacağı hususlarında Defterdarlığımız görüşünün talep
edildiği anlaşılmaktadır.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 171 inci maddesinde, mükelleflerin bu Kanuna göre tutmaları
gereken defterleri vergi uygulaması bakımından bu maddede yazılı maksatları taşıyacak şekilde
tutacakları; 175 inci maddesinde ise mükelleflerin, anılan Kanunun 171 inci ve müteakip
maddelerinde belirtilen maksat ve esaslara uymaları şartıyla defterlerini ve muhasebelerini işlerinin
bünyesine uygun olarak diledikleri usul ve tarzda tanzim etmekte serbest oldukları belirtilmiştir.
Aynı Kanunun 227 nci maddesinde de, "Bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça, bu Kanuna göre
tutulan ve üçüncü şahıslarla olan münasebet ve muamelelere ait olan kayıtların tevsiki mecburidir."
hükmü yer almakta olup, söz konusu kayıtların ise mezkûr Kanunun 229 ve müteakip maddelerinde
yer alan veya Bakanlığımıza verilen yetkilere dayanılarak kullanılması/düzenlenmesi uygun görülen
belgelerle tevsik edilmesi gerekmektedir.
Bu kapsamda, mezkûr Kanunun;- 229 uncu maddesinde, "Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı
meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari
vesikadır.",- 232 nci maddesinin birinci fıkrasında, "Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar kazancı basit usulde tespit
edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçiler:
1.Birinci ve ikinci sınıf tüccarlara;
2.Serbest meslek erbabına;
3.Kazançları basit usulde tesbit olunan tüccarlara;
4.Defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilere;
5.Vergiden muaf esnafa.
Sattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura vermek ve bunlar da fatura istemek ve almak
mecburiyetindedirler.
Yukarıdakiler dışında kalanların, birinci ve ikinci sınıf tüccarlar ile kazancı basit usulde tesbit
edilenlerden ve defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerden satın aldıkları emtia veya onlara
yaptırdıkları iş bedelinin 50.000.000 lirayı (556 Sıra No.lu V.U.K Genel Tebliği ile 1/1/2024'ten
itibaren 6.900 TL) geçmesi veya bedeli 50.000.000 liradan (556 Sıra No.lu V.U.K Genel Tebliği ile
1/1/2024'ten itibaren 6.900 TL) az olsa dahi istemeleri halinde emtiayı satanın veya işi yapanın
fatura vermesi mecburidir."
hükümleri yer almaktadır.
Öte yandan, 509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile Vergi Usul Kanunu uyarınca
düzenlenmesi zorunlu olan belgelerin elektronik ortamda düzenlenmesine yönelik usul ve esaslar
belirlenmiş olup, söz konusu Genel Tebliğin; "IV.1. e-Fatura Uygulaması" başlıklı bölümünde "...
Bu Tebliğde düzenlenen e-Fatura belgesi, yeni bir belge türü olmayıp, kâğıt ortamdaki "Fatura"
belgesi ile aynı hukuki niteliklere sahiptir."
açıklamalarına yer verilmiştir.
Bu bağlamda, somut durumda bir firmanın stoklarında yer alan ham madde, yarı mamul veya
mamullerin firmanın kendi birimleri arasındaki dolaşımı Vergi Usul Kanunu uygulaması bakımından
bir satış işlemi olmadığından bu tür firma içi emtia dolaşımları için fatura düzenlenmesine gerek
bulunmamakta olup, söz konusu işlemin firmanın kendi iş süreci içerisinde düzenleyeceği belgelerle
kayıt altına alınması ve bu belgelere istinaden muhasebe kayıtlarına intikal ettirilmesi
gerekmektedir.
Buna göre, şirketinizin inşaat malzemeleri satış faaliyetine ilişkin olarak stoklarında yer alan
emtianın (demir, beton, kum, çimento, tuğla vb.), yine kendi bünyenizde ikamet amaçlı olan veya
olmayan binaların inşaatı faaliyeti kapsamında sarf etmeniz veya kullanmanız halinde, müşteriye
satılan bir mal veya yapılan bir iş söz konusu olmadığından kendi adınıza fatura düzenlenmenize
gerek bulunmamakta olup, söz konusu işlemin firmanızın kendi iş süreciniz içerisinde
düzenleyeceğiniz belgelerle kayıt altına alınmanız ve bu belgelere istinaden muhasebe kayıtlarını
yapmanız icap etmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.