Ferdi işletmenin sermaye şirketine dönüştürülmesi
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İZMİR VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Usul Müdürlüğü
Sayı :B.07.1.GİB.4.35.18.02-1741-172 15/02/2012
Konu :ferdi işletmenin sermaye
şirketinedönüştürülmesi
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden, Başkanlığımız ....... Dairesi Müdürlüğü' nün ....... vergi
kimlik numarasına kayıtlı mükelle olduğunuz, bilançoya tabi bir şahıs işletmesi iken ....... vergi kimlik numaralı mükelle
olan ... Ltd. Şti.' ne tüm aktif ve pasi ile devir ettiğiniz 01/12/2009-19/12/2009 arası dönemleri ile ilgili indirilecek ve
hesaplanan Kdv hesaplarına ait beyanın hangi şirket beyannamesinde belirtileceği, devir tarihinden tescil tarihine kadar
olan süredeki faaliyetlerle ilgili yıllık gelir vergisi beyannamesi vermek zorunda olup olmadığınız, Ba-Bs formlarının hangi
işletme üzerinden yapılacağı,........ işletmesinin 01/12/2009-19/12/2009 dönemi faaliyet sonuçlarının ... Ltd.Şti.' nin kazancı
olarak kurumlar vergisine tabi olup olmayacağı hususunda görüş talep ettiğiniz anlaşılmıştır.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun Mükerrer 80'inci maddesinin son fıkrasında, faaliyetine devam eden ticari bir
işletmenin kısmen veya tamamen satılmasından veya ticari işletmeye dahil amortismana tabi iktisadi kıymetlerle birinci
fıkrada yazılı hakların elden çıkarılmasından doğan kazançların ticari kazanç sayılacağı ve bunlara ticari kazanç hakkındaki
hükümlerin uygulanacağı; aynı maddenin 2'nci fıkrasında ise, bu maddede geçen "elden çıkarma" deyiminin, mal ve
hakların satılması, bir ivaz karşılığında devir ve temliki, trampa edilmesi, takası, kamulaştırılması, devletleştirilmesi, ticaret
şirketlerine sermaye olarak konulmasını ifade ettiği hüküm altına alınmıştır.
Aynı Kanunun 81'inci maddesinin 2'nci fıkrasında, "Kazancı bilanço esasına göre tespit edilen ferdi bir işletmenin
bilançosunun bir sermaye şirketine aktif ve pasi yle bütün halinde devrolunması, devir alan şirketin bilançosuna aynen
geçirilmesi ve devredilen ferdi işletmenin sahip veya sahiplerinin şirketten, devir bilançosuna göre hesaplanan öz
sermayesi tutarında ortaklık payı alması. (Bu ortaklık payını temsil eden hisse senetlerinin nama yazılı olması şarttır.)"
halinde değer artışı kazancı hesaplanmayacağı, vergileme yapılmayacağı hükmüne yer verilmiştir
Diğer taraftan, anılan Kanunun 92 nci maddesinde; bir takvim yılına ait beyannamenin izleyen Mart ayının
başından yirmibeşinci günü akşamına kadar, vergiyi tarha yetkili vergi dairesine verileceği veya taahhütlü olarak posta ile
gönderileceği, hükme bağlanmıştır.
Yine aynı Kanunun "Vergilendirme Dönemi" başlıklı 108 inci maddesinde, Gelir Vergisinde vergilendirme
döneminin geçmiş takvim yılı olduğu hükme bağlanmış, (1) numaralı bendinde de, mükelle yetin takvim yılı içinde
kalkması halinde, vergilendirme döneminin, takvim yılı başından mükelle yetin kalkması tarihine kadar geçen süreye
inhisar edeceği hükmüne yer verilmiştir.
Gelir Vergisi Kanununun Mükerrer 120 inci maddesinde, "Ticari kazanç sahipleri (basit usulde vergilendirilenler
hariç) ile serbest meslek erbabı cari vergilendirme döneminin gelir vergisine mahsup edilmek üzere, bu Kanunun ticari
veya mesleki kazancın tespitine ilişkin hükümlerine göre (indirim ve istisnalar ile Vergi Usul Kanununun değerlemeye ait
hükümleri de dikkate alınarak) belirlenen ilgili hesap döneminin altışar aylık (2000/1514 sayılı BKK ile üçer aylık Yürürlük;
01.01.2001) kazançları (42 nci madde kapsamına giren kazançlar ile noterlik görevini ifa ile mükellef olanların bu işlerden
sağladıkları kazançlarhariç) üzerinden 103 üncü maddedeyer alan tarifenin ilk gelir dilimine uygulanan oranda geçici
vergi öderler. Geçici vergi matrahının hesaplanmasında dönem sonu mal mevcutları, kayıtlar üzerinden tespit edilebilir.
.........
Hesaplanan geçici vergi, (4444 sayılı Kanunun2'nci maddesiyle değiştirilen ibare. Yürürlük; 1.1.2000) altı aylık
(2000/1514 sayılı BKK ile üç aylık. Yürürlük; 01.01.2001) (5615 Sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle değişen ibare.
Yürürlük:04.04.2007) dönemi izleyen ikinci ayın ondördüncü günü akşamına kadar bağlı olunan vergi dairesine beyan
edilir ve onyedinci günü akşamına kadar ödenir.Aynı dönem içinde tevkif edilmiş bulunan gelir vergisi (42 nci maddede
belirtilen kazançlardan yapılan tevkifat hariç) hesaplanan geçici vergiden mahsup edilir.
.........
işin bırakılması halinde, işin bırakıldığı dönemi izleyen dönemlerde geçici vergi ödenmez..." hükmüne yer
verilmiştir.
Yukarıdaki hüküm ve açıklamalara göre; şahıs işletmesinin aktif ve pasi yle bir limited şirkete devredilmiş olması
nedeniyle ve Vergi Usul Kanununun 161 inci maddesine göre şahsi sorumluluk halinde yürütülen faaliyetin son bulması
şahıs işletmesi açısından işi bırakma anlamına geldiğinden, 01/01/2009 tarihinden limited şirketin ticaret sicile tescil tarihi
olan 22/12/2009 tarihine kadar geçen süreye isabet eden vergilendirme dönemine ait ticari kazancın ferdi işletme sahibi
tarafından 2010/Mart ayının yirmibeşinci günü akşamına kadar yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi
gerekmektedir.
Ayrıca, şahıs işletmesinin limited şirkete devredildiği 22.12.2009 tarihine kadar geçen süredeki faaliyet sonucunda
elde edilen kazançlar ferdi işletmeye ait olduğundan, bu kazançlara ilişkin 10-12/2009 dönemi için hesaplanan geçici
verginin bu dönemi izleyen ikinci (2010/Şubat) ayın ondördüncü günü akşamına kadar bağlı olduğu vergi dairesine beyan
edilmesi ve onyedinci günü akşamına kadar ödenmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, şahıs işletmesininsermaye şirketine dönüştürülme tarihi olan 22.12.2009 tarihine kadar elde ettiği
kazançların sermaye şirketine dahil edilerek beyan edilmesi mümkün bulunmamaktadır
Katma Değer Vergisi Kanununun 17'nci maddesinin (4) numaralı fıkrasının ( c ) bendinde; "Gelir Vergisi Kanununun
81 inci maddesinde belirtilen işlemler ile Kurumlar Vergisi Kanununa göre yapılan devir ve bölünme işlemleri (Bu
kapsamda vergiden istisna edilen işlemler bakımından Katma Değer Vergisi Kanununun 30'uncu maddesinin (a) bendi
hükmü uygulanmaz. İşlem sonunda faaliyetini bırakan, bölünen veya in sah eden mükelle erce yüklenilen ve
indirilemeyen vergiler, faaliyete başlayan veya devir ve bölünme sonrasında devredilen veya bölünen kurumların
varlıklarını devralan mükelle er tarafından mükerrer indirime yol açmayacak şekilde indirim konusu yapılır.)" hükmü yer
almaktadır.
Aynı Kanunun 41/4'üncü maddesinde, işi bırakan mükelle n Katma Değer Vergisi beyannamesi, işin bırakıldığı
tarihi izleyen ayın yirmidördüncü günü akşamına kadar verecekleri; 46/1'inci maddesinde ise beyanname vermek
mecburiyetinde olan mükelle erin, bir vergilendirme dönemine ait katma değer vergilerini beyanname verecekleri ayın
yirmialtıncı günü akşamına kadar ödemeye mecburdur oldukları hususları düzenlenmiştir.
Öte yandan, ...... vergi kimlik numaralı mükelle ... Ltd. Şti.nin 22.12.2009-31.12.2009 tarihleri arasında
gerçekleştirdiği işlemlerini kapsayan 2009/12 dönem katma değer vergisi beyannamesini yasal süresi içerisinde
(24.01.2010) bağlı bulunduğunuz vergi dairesi müdürlüğüne beyan etmeniz gerekmektedir.
Vergi Usul Kanunu' nun 229 uncu maddesinde " Fatura satılan emtia veya yapılan iş karşılığı müşterinin borçlandığı
meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen vesikadır.", 328 inci
maddesinde de devir ve trampanın satış hükmünde olduğu hüküm altına alınmıştır.
Buna göre ferdi işletmenizin limited şirketine devir işlemleri Vergi Usul Kanunun 328 inci maddesi gereği satış
hükmünde kabul edilmiş olduğundan, ferdi bir işletmenin akti nde kayıtlı bulunan binalar, makine, tesis ve cihazlar ile
taşıtlar ve stoklarda görünen mallar ile demirbaşların yeni kurulmuş olan sermaye şirketine devir işlemini tevsik etmek
amacı ile fatura düzenlenmesi gerekecektir.
381 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin 1.1. bölümünde yer verilen açıklamaya göre Bilanço esasına
göre defter tutan mükelle ere, 2008 yılı ve müteakip yıllarda düzenleyecekleri Ba ve Bs bildirim formlarını aylık dönemler
halinde vermeleri hususunda zorunluluk getirilmiştir. Mükelle er bildirim formlarını aylık dönemler halinde
düzenleyerek, takip eden ayın 5 nci gününden itibaren bir sonrakiayın 5 nci günü akşamına kadar vermekle
yükümlüdürler (Örneğin; bir mükellef 2008 yılı Haziran ayına ait Ba-Bs bildirimlerini 05 Temmuz 2008 gününden itibaren
05 Ağustos 2008 tarihi akşamına kadar verebilecektir).
Aynı tebliğin " Diğer Hususlar Ve Cezai Yaptırım" başlıklı 4.1. bölümünde açıklandığı üzere İşini bırakan (terk eden)
mükelle er bildirim formlarını işin bırakıldığı tarihi izleyen ayın son günü akşamına kadar vermek zorundadırlar.
Bu açıklamalara göre 01.12.2009-21.12.2009 tarihleri arasında yapılmış olan mal/hizmet alım satımlarının .......
şahıs işletmesi tarafından; 22.12.2009-31.12.2009 tarihleriarasındaki mal/hizmet alım satımlarınınise ... Ltd.Şti. tarafından
Ba-Bs bildirim formları ile adı geçen tebliğde belirtilen süre içerisinde bildirilmesi gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*)
Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu illeriniz dolayısıyla vergi tarh
edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.