Firma çalışanının vefatı dolayısıyla varislerine kıdem tazminatı, ölüm yardımı ve ücret alacağı adı altında yapılan ödemelerde Veraset ve İntikal Vergisi hk.

Kanun Numarası

7338

Kanun

VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ KANUNU

Özelge No

B.07.1.GİB.4.99.16.02-VİVK-1-39

Özelge Tarihi

07.02.2012

Firma çalışanının vefatı dolayısıyla varislerine kıdem

tazminatı, ölüm yardımı ve ücret alacağı adı altında

yapılan ödemelerde Veraset ve İntikal Vergisi hk.

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

BÜYÜK MÜKELLEFLER VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü

Sayı :B.07.1.GİB.4.99.16.02-VİVK-1-39 07/02/2012

Konu:Firma çalışanının vefatı dolayısıyla varislerine kıdem tazminatı, ölüm

yardımı ve ücret alacağı adı altında yapılan ödemelerde Veraset ve

İntikal Vergisi.

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, şirketiniz personelinin ölümü nedeniyle

mirasçılarına kıdem tazminatı, ölüm yardımı ve ücret alacağı adı altında ödeme

yapılacağı belirtilerek, bu ödemelerin vergiye tabi olup olmadığı hususundaki

Başkanlığımız görüşünün bildirilmesi istenilmektedir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 61 inci maddesinde,

"Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı

verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat,

zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında

ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın

belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez..."

denilmiştir.

Öte yandan, aynı Kanunun 23 üncü maddesinde istisna kapsamında yer alan

ücret ödemeleri sayılmış olup, Kanunun 25 inci maddesinin 7 nci bendinde, "1475 ve 854

sayılı Kanunlara göre ödenmesi gereken kıdem tazminatlarının tamamı ile 5953 sayılı

Kanuna göre ödenen kıdem tazminatlarının hizmet erbabının 24 aylığını aşmayan

miktarları (hizmet ifa etmeksizin ödenen ücretler tazminat sayılmaz);"nın gelir

vergisinden istisna edileceği belirtilmiştir.

1475 sayılı İş Kanunu'nun 14 üncü maddesinde,

"Kıdem tazminatı: Bu Kanuna tabi işçilerin hizmet akitlerinin:

1. İşveren tarafından bu Kanunun 17 nci maddesinin II numaralı bendinde

gösterilen sebepler dışında,

2. İşçi tarafından bu Kanunun 16 ncı maddesi uyarınca,

3. Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyle,

4. Bağlı bulundukları kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik

veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla;

5. 506 Sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının(A)bendinin (a) ve (b)

alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya aynı Kanunun Geçici

81 inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve

prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları nedeniyle,

Feshedilmesi veya kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi

arzusu ile sona erdirmesi veya işçinin ölümü sebebiyle son bulması hallerinde işçinin

işe başladığı tarihten itibaren hizmet aktinin devamı süresince her geçen tam yıl için

işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan

süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır.

İşçinin ölümü halinde yukarıdaki hükümlere göre doğan tazminat tutarı,

kanuni mirasçılarına ödenir."

hükmüne yer verilmiştir.

Bu hükümlere göre, söz konusu ödemelerin yukarıda bahsedilen şartlar dahilinde

yapılması halinde, Gelir Vergisi Kanunu'nun 25 inci maddesinin 7 numaralı bendi

uyarınca gelir vergisinden istisna edilmesi fazlasının ise ücret hükümlerine göre vergiye

tabi tutulması gerekmektedir. Öte yandan ücret alacağı adı altında yapılan ödemelerin

Gelir Vergisi Kanunu'nun 23 üncü maddesinde yer alan ve istisna kapsamında

değerlendirilen ödemelerden olması halinde söz konusu ücret ödemesi istisna

kapsamında değerlendirilecek, aksi halde Gelir Vergisi Kanunu'nun 61, 94 ve 103 üncü

maddeleri hükümleri çerçevesinde vergilendirilecektir.

Diğer taraftan, gelir vergisinin konusuna giren ödemeler karşılıksız olsa dahi

veraset ve intikal vergisine tabi tutulmamaktadır. Ancak, varislere yapılan ölüm yardımı

ödemeleri Gelir Vergisi Kanunu'nun konusuna girmemektedir.

7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'nun 4 üncü maddesinin birinci

fıkrasının (g) bendinde, "Amme idare ve müesseseleri ve 3659 sayılı Kanuna tabi

müesseseler ve amme menfaatlerine hadim cemiyetlerden veya emekli

sandıklarından (Veya bu mahiyetteki kurumlardan) dul ve yetimlere bağlanan

aylıklarla bu aylıklar dışında verilen emekli ikramiyeleri ile dul ve yetim evlenme

ikramiyeleri ve hizmet müddetlerini doldurmamış bulunanların dul ve yetimlerine aylık

yerine toptan yapılan ödemeler ve harp malulleriyle şehit yetimlerine tekel

bey'iyelerinden ödenen paralar." veraset ve intikal vergisinden istisna edilmiştir.

7338 sayılı Kanunun 17 nci maddesinde; "Amme idare ve müesseseleri, bankalar,

bankerler, kasa kiralayanlar, sigorta şirketleri, sair şirket ve müesseseler, mahkemeler

ve icra daireleri istihkak sahiplerine bu verginin mevzuuna giren herhangi bir muamele

dolayısıyla para ve senet verebilmek için evvelemirde verginin ödenmiş olduğuna dair

vergi dairesinden verilmiş bir tasdikname talebederler.

Tasdikname ibraz etmeyen hak sahiplerinin istihkaklarından, veraset yoluyla

intikallerde yüzde beş, ivazsız intikallerde yüzde onbeş oranında vergi karşılığı olarak

tevkifat yaptıktan sonra, bakiyesini verebilirler. Tevkifatı yapanlar, tevkif ettikleri parayı

en geç bir hafta içinde bulundukları yerin mal sandığına yatırmaya ve keyfiyeti bağlı

bulundukları vergi dairesine yazı ile bildirmeye mecburdurlar.

Tevkifat yapmadan para ve senet verenlerle tevkif ettikleri parayı yukarıda

belirtilen süre içinde mal sandığına yatırmayanlardan (Hakimler hariç), tevkif etmeye

ve yatırmaya mecbur oldukları paralar Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında

Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edilir. Tevkifatı yapan

ilgili kuruluşların, bu görevleri süresinde yerine getirmeyen sorumlularından, tevkif

etmeye ve yatırmaya mecbur oldukları paraların %10'u oranında ayrıca ceza tahsil

olunur." denilmektedir.

Buna göre, şirketiniz tarafından yapılan ve yukarıda gelir vergisinden istisna

olduğu belirtilen ödemeler veraset ve intikal vergisine tabi olmayacaktır. Ancak vefat

eden personelinizin mirasçılarına ölüm yardımı adı altında yapılan ve gelir vergisinin

konusuna girmeyen ödemelerin, şirketiniz Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'nun 4 üncü

maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde sayılan kurumlardan olmadığından, veraset

ve intikal vergisine tabi tutulması gerekmektedir.

Bu açıklamalar çerçevesinde;

-Şirketiniz bünyesinde çalışmakta iken vefat eden personelin mirasçılarına,

herhangi bir sözleşmeye veya kanuna dayanılarak ölüm yardımı adı altında bir

ödemenin yapılabilmesi için anılan Kanun'un 17 nci maddesi uyarınca, mirasçıların

verginin ödendiğine dair vergi dairesinden verilmiş bir belge ibraz etmeleri, böyle bir

belge ibraz edilmediği takdirde, ödenecek tutar üzerinden vergi karşılığı olarak % 5

oranında tevkifat yapıldıktan sonra bakiyesinin ödenmesi,

-Şirketinizde çalışan personelin vefat etmesi nedeniyle mirasçılarına herhangi bir

sözleşmeye veya kanuna dayanmadan şirketinizce yapılacak ödemeler ivazsız intikal

kapsamına girdiğinden, söz konusu ödemenin mirasçılar tarafından hukuken iktisap

edildiği tarihten itibaren bir ay içinde veraset ve intikal vergisi beyannamesi ile beyan

edilmesi

gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış

bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde,

bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası

kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.