Gayrimaddi bir hak olan işletme hakkının sermayenin veya özel maliyet bedelleirnin itfası hükümlerine göre amortismana tabi olması ve kira süresine gö

Özelge: Gayrimaddi bir hak olan işletme hakkının
sermayenin veya özel maliyet bedelleirnin itfası
hükümlerine göre amortismana tabi olması ve kira süresine
göre eşit yüzdelerle itfa edilebilmesi hk.
Sayı: 
B.07.0.GEL.0.29/2947-269-70-16102
Tarih: 
10/03/2005
 
T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelirler Genel Müdürlüğü
 
SAYI    : B.07.0.GEL.0.29/2947-269-70-16102
KONU  :
 
İLGİ  : ................. tarihli dilekçeniz.
İlgide kayıtlı dilekçenizin incelenmesinden Fethiye/Muğla'da ...... adı ile .... Mevkiinde Milli Emlak
Genel Müdürlüğü'nden kiraladığınız arazi üzerinde turistik tatil köyü inşa ederek işlettiğiniz ve
mevcut tesislerin, tesisatın ve tesislerdeki odaların yenilenmesi için yapılan harcamaların itfasının
nasıl olacağı konusunda Bakanlığımız görüşünü sorduğunuz anlaşılmıştır. 
Vergi Usul Kanununun 269. maddesinde, iktisadi işletmelere dahil bilumum
gayrimenkullerin maliyet bedelleri ile değerleneceği hükme bağlanmış ve gayrimenkul
gibi değerlenecek iktisadi kıymetler  dört  bent halinde sayılmıştır;
Gayrimenkullerin mütemmim cüzüleri ve teferruatı,
Tesisat ve makinalar,
Gemiler ve diğer taşıtlar,
Gayrimaddi haklar.
Ancak, gayrimaddi hakların neler olduğu konusunda vergi mevzuatımızda bir açıklık
olmamakla beraber, gayrimaddi hak kavramı ile karşılığında maddi bir kıymet iktisap
edilmeyen ödemeler anlaşılmalıdır.
Bu genel tanıma uygun olarak uygulamada; sınırlı ayni haklar, sınai ve ticari haklar
(markalar, patentler, know-how, işletme ve imtiyaz hakkı), ticaret ünvanı, fikri
haklar gayrimaddi haklar içinde yer almaktadır.
Öte yandan, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 794 ve takip eden maddelerinde sınırlı
ayni haklar kısmının irtifak hakları ve taşınmaz yükü bölümünde düzenlenen intifa
hakkı, sahibine;
İntifa konusu mala zilyedlik,
Kullanma,Malın semerelerini ve gelirlerini elde etme,
Malı yönetme    
 yetkileri vermektedir.
Bu çerçevede, şirketiniz tarafından Fethiye/Muğla  ..... Mevkiinde yapılan turistik
tatil köyü için ödenen bedelin, Türk Medeni Kanunu kapsamında intifa hakkı için
ödendiği ve konunun Vergi Usul Kanunu'nun 269. maddesi kapsamında gayrimaddi hak
bedeli olarak değerlendirilmesi gerektiği aşikardır.
Vergi Usul Kanunu'nun 313. maddesinde, ilgili mevzuat gereğince sözleşme süresinden
sonra bedelsiz olarak devlete veya devletçe tensip olunan bir teşekküle veya
belediyeye intikali öngörülen amortismana tabi iktisadi kıymetlerden (sözleşme
süresinde yenilenmesi gerekenler hariç), sermayenin veya özel maliyet bedellerinin
itfası hükümlerine göre amortismana tabi tutulanların, genel hükümler uyarınca
ayrıca amortismana tabi tutulamayacakları hüküm altına alınmıştır.
Diğer taraftan, 5024 sayılı Kanunla, özünde bir değerleme işlemi olan enflasyon düzeltmesi
uygulaması Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298 ve geçici 25. maddelerinde düzenlenerek vergi
sistemimize dahil edilmiştir. Enflasyon düzeltmesiyle birlikte, 5024 sayılı Kanunla değişik 315.
maddeye göre 01/01/2004 tarihinden itibaren faydalı ömre göre amortisman ayırma uygulamasına
geçilmiştir.
Bu durumda, işletme hakkının kullanımı için meydana getirilen tesislerden sözleşme süresi içinde
yenilenmesi gerekenler genel amortisman hükümlerine tabi olacaklar ve 01/01/2004 tarihinden
önce aktife dahil olanlar için yıllık % 20'yi aşmamak üzere, 01/01/2004 tarihinden sonra aktife
girenler için ise faydalı ömre göre 333 ve 339 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde
belirlenen oranlar kullanılmak suretiyle amortisman ayrılacaktır.
Ancak söz konusu tesislerden sözleşme süresince yenilenmeyip bedelsiz olarak Milli Emlak Genel
Müdürlüğüne devredilecek olanlar, sermayenin veya özel maliyet bedellerinin itfası hükümlerine
göre amortismana tabi tutulacak ve kira süresine göre eşit yüzdelerle itfa edileceklerdir. Devir
karşılığında bir bedel alınması halinde ise, amortismana tabi iktisadi kıymetlerin satışına ilişkin
hükümlerin uygulanması gerekmektedir.
Gayrimaddi hak olarak değerlendirilen işletme hakkının da, sermayenin veya özel maliyet
bedellerinin itfası hükümlerine göre amortismana tabi tutulması ve kira süresine göre eşit
yüzdelerle itfa edilmesi gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
 
Bakan a.