Gemi adamlarına verilen nakdi iaşe bedelinin damga vergisi

Gemi adamlarına verilen nakdi iaşe bedelinin damga

vergisi

Kanun Numarası

488

Kanun

DAMGA VERGİSİ KANUNU

Özelge No

97895701-155[2022/128]-1525222

Özelge Tarihi

30.10.2024

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İstanbul Defterdarlığı

Gelir Kanunları Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü

Sayı :E-97895701-155[2022/128]-1525222 30.10.2024

Gemi adamlarına verilen nakdi Konu

iaşe bedelinin damga vergisi

İlaide kavıtlı özelae talep den. 854 savılı Deniz İs

Kanununun 35 inci maddesine dayanılarak düzenlenen Gemi Adamlarının İkamet

Yerleri, Sağlık ve İaşelerine Dair Yönetmeliğin 7 ve 8 inci maddelerine göre gemi

çalışanlarına verilecek nakdi iaşe bedelinin net olarak belirlendiği belirtilerek gelir

vergisi ve damga vergisinin iaşe bedelinin net tutarı üzerinden mi yoksa brüt tutarı

üzerinden mi kesinti suretiyle tahsil edileceği hususunda görüş talep edildiği

anlaşılmaktadır.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun "Ücretin tarifi" başlıkla 61 inci maddesinde,

"Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı

verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat,

zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar

altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile

kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini

değiştirmez..." hükmü yer almaktadır.

193 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının 7420 sayılı Kanunun 2

nci maddesi ile değişik (8) numaralı bendinde ise, "Hizmet erbabına işverenlerce

yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatler (işverenlerce, işyerinde veya

müştemilatında yemek verilmeyen durumlarda çalışılan günlere ait bir günlük

yemek bedelinin 51 Türk lirasını (324 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2024 yılı

için 170 TL.) aşmayan kısmı istisna kapsamındadır. Ödemenin bu tutarı aşması

halinde aşan kısım ile bu amaçla sağlanan diğer menfaatler ücret olarak

vergilendirilir.)" hükmüne yer verilmiştir.

Bu kapsamda, 7420 sayılı Kanunla, 1/12/2022 tarihinden itibaren uygulanmak

üzere, 193 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (8) numaralı bendinin

parantez içi hükmünde yapılan değişiklikle işverenlerce, hizmet erbabına işyerinde

veya müştemilatında yemek verilmeyen durumlarda, yemek bedelinin nakit olarak

verilmesi suretiyle sağlanan menfaatler de istisna kapsamına alınmıştır.

Diğer taraftan, 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, bu

Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu; 9 uncu

maddesinde, bu Kanuna ekli (2) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisinden

müstesna olduğu hükmü yer almaktadır.

Kanuna ekli (1) sayılı tablonun "IV.Makbuzlar ve diğer kağıtlar" başlıklı

bölümünün 1/b fıkrasında, maaş, ücret, gündelik, huzur hakkı, aidat, ihtisas zammı,

ikramiye, yemek ve mesken bedeli, harcırah, tazminat ve benzeri her ne adla olursa

olsun hizmet karşılığı alınan paralar (avans olarak ödenenler dahil) için verilen

makbuzlar ile bu paraların nakden ödenmeyerek kişiler adına açılmış veya açılacak

cari hesaplara nakledildiği veya emir ve havalelerine tediye olunduğu takdirde nakli

veya tediyeyi temin eden kağıtların nispi damga vergisine tabi olduğu hüküm altına

alınmıştır.

Aynı Kanuna ekli (2) sayılı tablonun "IV-Ticari ve medeni işlerle ilgili kâğıtlar"

başlıklı bölümünün (34) numaralı fıkrasında ise Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü

maddesinde belirtilen ücretlere ilişkin k ğıtların damga vergisinden istisna olduğu

hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde, gemi adamlarına verilecek günlük

nakdi yemek bedelinin, işverenler tarafından işyerinde veya müştemilatında yemek

verilmemesi ve ödemenin fiilen çalışılan günlere ilişkin olması halinde, bu ödemenin

Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (8) numaralı bendi

uyarınca belirlenen kısmına (2024 yılı için 170 TL) gelir vergisi ve damga vergisi

istinası uygulanması mümkündür.

Ancak, işyerinde yemek verilmesi halinde, ilave olarak verilen nakit iaşe

ödemelerinin gelir vergisinden istisna edilmesi mümkün olmayıp, bu ödemelerin

ücret kapsamında değerlendirilerek Gelir Vergisi Kanununun ücret hükümlerine göre

vergilendirilmesi ve 488 sayılı Kanuna ekli (1) sayılı tablonun IV/1-b fıkrasına göre

nispi damga vergisine tabi tutulması gerekmektedir.

Diğer taraftan, istisna kapsamına girmeyen yemek bedeli ödemelerinin net

olarak belirlenmesi durumunda, bu ödemelerin vergilendirilmesinde bu tutarların

brüte iblağ edilmesi gerektiği tabiidir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.