Havayolu şirketlerine ait uçak biletlerinin satışının yapılması halinde alınan komisyon bedeli için fatura düzenlenmesi ile bedelin şirkete ait post cihazı kullanılarak tahsil edilmesi hk.
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
ANKARA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü)
Sayı :27575268-32229/8042-109 13/02/2013
Konu :Havayolu şirketlerine ait uçak
biletlerinin satışının yapılması halinde
alınan komisyon bedeli için fatura
düzenlenmesi ile bedelin şirkete ait
post cihazı kullanılarak tahsil edilmesi
hk.
İlgi dilekçenizde; ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi numaralı mükelle olduğunuz, havayolu şirketlerine ait
biletlerin satışıyla iştigal ettiğiniz ve bazı hallerde satış bedelinin, müşterinin kartının mail ordera kapalı olması veya
bankamatik kartının kullanılması sebepleriyle rmanızın pos cihazı kullanılarak tahsil edildiği ve tahsil edilen bu bedelin
rmanızın geliri olarak gözüktüğü, havayolu rmasının tarafınıza elektronik fatura göndermediği ve gönderdiği yolcu
seyahat belgesinin kaşe basmak suretiyle fatura yerine kullanılacağının bildirildiği belirtilerek, bu belgenin hem geliriniz
hem de giderinize dayanak olarak kullanılıp kullanılamayacağı hususunda Başkanlığımızdan görüş verilmesi talep
edilmiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 227 nci maddesinde, bu Kanuna göre tutulan ve üçüncü şahıslarla olan
münasebet ve muamelelere ait olan kayıtların tevsikinin mecburi olduğu belirtilmiş, mezkur Kanunun 229 uncu
maddesinde faturanın, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı
satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari bir vesika olduğu, 232 nci maddesinde ise, birinci ve ikinci
sınıf tüccarlarla kazancı basit usulde tespit edilenler ve defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerin; sattıkları emtia veya
yaptıkları işler için fatura vermek ve satın aldıkları emtia ve hizmetler için de fatura istemek ve almak mecburiyetinde
oldukları hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanunun 233 üncü maddesinde de birinci ve ikinci sınıf tüccarlarla kazancı basit usulde tespit edilenler ve
defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerin, fatura vermek mecburiyetinde olmadıkları mal satışları veya hizmet
bedellerini perakende satış şi, makineli kasaların kayıt ruloları veya giriş ve yolcu taşıma biletleri ile tevsik edecekleri
belirtilmiştir.
Öte yandan; 334 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde, havayolu taşımacılığı yapanların gerek yurt dışı
gerekse de yurt içi uçuşlarına ilişkin Uluslararası Hava Taşıyıcıları Birliği (IATA) kuralları çerçevesinde satış işlemlerine ait
kayıtlarının dayanağı olarak elektronik ortamda veya elektronik ortam dışında tanzim edilen yolcu biletlerinin, Tebliğin
devamında belirlenen esaslar dahilinde düzenlenmesi halinde Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre fatura yerine
kullanılabileceği açıklanmıştır.
Söz konusu Tebliğin, "1.1. Elektronik Ortamda Düzenlenecek Yolcu Biletleri" başlıklı bölümünde,
"Hava yolu taşımacılığı yapan IATA üyesi şirketler tarafından, aşağıdaki asgari bilgileri içeren ve fatura yerine geçen
"Elektronik Yolcu Bileti" düzenlenebilecektir.
Bu biletlerde;
a)- Düzenleyenin adı-soyadı/unvanı, adresi, bağlı olduğu vergi dairesi, vergi kimlik numarası,
- Yolcunun adı-soyadı, varsa vergi dairesi ve vergi kimlik numarası, T.C. Kimlik numarası,
- Düzenlenme tarihi,
- Seri ve sıra numarası (seri no olarak bileti düzenleyen her müstakil şube veya acentenin harf veya rakamlardan
oluşan kod numarası, sıra numarası olarak da havayolu şirketinin IATA nezdindeki kod numarası ile başlayan toplam 13
haneli bilet numarası)
- Yapılan hizmetin nevi ve tutarı
yer alacaktır.
b) Havayolu şirketleri yukarıdaki bilgileri içerir basılı kağıt kullanmak veya kaşe ya da damga tatbik etmek,
acenteler de kaşe basmak ve imza atmak suretiyle bilet düzenleyeceklerdir.
c) Seri ve sıra numaralarının matbaa baskılı olması zorunlu olmayıp, bu numaralar bilgisayar kullanılarak biletin
düzenlenmesi esnasında kaydedilebilecektir.
d) Biletler bir örnek düzenlenebilecek, bilet bilgileri elektronik ortamda saklanacaktır.",
"1.2. Elektronik Ortam Dışında Düzenlenecek Yolcu Biletleri" başlıklı bölümünde ise,
"IATA üyesi olup hava yolu taşımacılığı yapan mükelle er, elektronik ortamda bilet düzenleyebilecekleri gibi
mevcut uygulamada düzenlenen, IATA kuralları çerçevesinde tanzim edilen yolcu biletlerini de kullanabileceklerdir.
Vergi Usul Kanununun 227 ve mükerrer 257 nci maddelerinin vermiş olduğu yetkilere istinaden bu biletlerin fatura
yerine geçen belge olabilmesi için, biletlerde düzenleyenin adı- soyadı/unvanı, yolcunun adı-soyadı, düzenlenme tarihi,
seri ve sıra numarası (seri no olarak bileti düzenleyen her müstakil şube veya acentenin harf veya rakamlardan oluşan
kod numarası, sıra numarası olarak da havayolu şirketinin IATA nezdindeki kod numarası ile başlayan toplam 13 haneli
bilet numarası), yapılan hizmetin nevi ve tutarının bulunması zorunludur. Söz konusu biletler en az iki örnek olarak
düzenlenecek, ikinci örnekleri saklanacaktır."
denilmektedir.
Buna göre,
- Hava yolu taşımacılığı yapanlar, mezkûr Tebliğde belirlenen esaslar dahilinde gerek yurt dışı gerekse yurt içi
uçuşlarına ilişkin olarak IATA kuralları çerçevesinde satış işlemlerine ait kayıtlarının dayanağı olarak elektronik ortamda
veya elektronik ortam dışında yolcu bileti düzenlemeleri halinde bu biletler Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre fatura
yerine geçen "Elektronik Yolcu Bileti" olarak kabul edilecek ve ayrıca fatura düzenlenmeyecektir.
- Havayolu şirketlerinin acenteleri aracılığıyla yaptıkları bilet satışlarında, bilet bedeline acentenin komisyon bedeli
dahil ise acente bu bedel için havayolu şirketine fatura düzenleyecektir.
- Havayolu şirketlerinin acenteleri aracılığıyla yaptıkları bilet satışlarında, bilet bedeline acentenin komisyon bedeli
dahil değil ise acente, müşteriden alacağı komisyon bedeli için müşterinin vergi mükelle ya da fatura düzenleme limiti
altında kalmakla beraber fatura isteyenlerden olması durumunda fatura, bunlar dışında kalanlar için ödeme kaydedici
cihaz şi düzenleyecektir.
- Bir kişi veya kuruma katma değer vergisi hariç 5.000 TL ve üzerindeki mal ve/veya hizmet satışlarının 396 sıra
numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde yer alan açıklamalar doğrultusunda Bs bildirim formuna dahil edilmesi
gerekmektedir.
- 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 42 nci maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak Bakanlığımızca şekil ve
muhteviyatı belirlenen 1 no.lu KDV Beyannamesinde beyannameye eklenecek belgeler sayılmış, Beyannamenin 6 ncı
tablosunun 45 inci satırına "Kredi Kartı ile Tahsil Edilen Teslim ve Hizmet Bedelleri"nin (Bu dönemde gerçekleştirilen
teslim ve hizmetlere ait bedelin, kredi kartı ile tahsil edilen kısmı) (e- Beyannamenin Sonuç Hesapları Diğer Bilgiler - Kredi
Kartı ile Tahsil Edilen Teslim ve Hizmetlerin KDV Dahil Karşılığını Teşkil Eden Bedel) yazılacağı açıklanmıştır.
KDV beyannamesinin 45 inci satırında istenilen bilgi, verginin tarh ve tahakkuku ile ilgili olmayan denetim amaçlı
bir bilgidir. Bu satırda vergiyi doğuran olayın gerçekleşip gerçekleşmediğine bakılmaksızın belirli bir dönemde kredi kartı
ile yapılan tahsilâtlar gösterilecektir.
Bu itibarla, uçak bileti bedelinin şirketinize ait pos cihazı ile tahsil edilmesi karşılığında düzenlenen harcama
belgesinin yolcu taşıma hizmetine ilişkin olarak havayolu şirketi tarafından düzenlenen Elektronik Yolcu Bileti ile ilişkili
olduğunun ispatı ve iddia edilen hususların tespitine ilişkin belgelerin gerektiğinde vergi dairesine ibraz edilmesi şartıyla
kredi kartı ile yaptığınız tahsilatlar için şirketinizce ayrıca belge düzenlenmeyecektir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*)
Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu illeriniz dolayısıyla vergi tarh
edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.