Hayat standardı esasına göre kazancın tespitinde izah nedeni gelir olarak, mükellefin eşine ait olan ve yıllık beyannameye dahil edilmeyen ücretin gel

Özelge: Hayat standardı esasına göre kazancın tespitinde
izah nedeni gelir olarak, mükellefin eşine ait olan ve yıllık
beyannameye dahil edilmeyen ücretin gelir vergisi
matrahının esas alınması gerekmektedir.
Sayı: 
B.07.0.GEL.0.42/4215-4/1083/14354
Tarih: 
15/04/1999T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelirler Genel Müdürlüğü
TARİH : 15.04.1999
SAYI : B.07.0.GEL.0.42/4215-4/1083/14354
KONU : Hayat standardı esasına göre kazancın tespitinde
izah nedeni gelir olarak mükellefin eşine ait olan ve yıllık
beyannameye dahil edilmeyen ücretin gelir vergisi matrahının
esas alınıp alınmayacağı hk.
ANKARA VALİLİĞİ
(Defterdarlık : Vasıtasız Vergiler Gelir Müdürlüğüne)
İLGİ: a) 15.3.1999 tarih ve B.07.0.GEL.0.42/4215-4-1083/10114 sayılı yazımız.
b) 23.3.1999 tarih ve B.07.4.DEF.0.06.iht.31.211/356/2599 sayılı yazınız.
İlgi ( b ) 'de kayıtlı yazınız ve ekleri incelendi.
Bilindiği üzere, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun Geçici 35 inci maddesine eklenen 7 numaralı fıkrada,
"Mükellefler; kendilerine, eşlerine ve çocuklarına ait ve üzerinden gelir vergisi ödenen gelirleri (hamiline yazılı
mevduat ve hamiline yazılı menkul kıymetlerden elde edilen gelirler hariç) ile kendilerine ve eşlerine ait emekli,
maluliyet, dul ve yetim aylığı bulunduğunu belgelendirdikleri takdirde, bu gelirler, hayat standardı esasına göre
kazancın tespitinde izah nedeni gelir olarak kabul edilir." denilmiştir.
Hayat standardı esasında izah nedeni gelirlerin uygulamasıyla ilgili olarak 173 seri no.lu Gelir Vergisi Genel
Tebliğinde gerekli açıklamalar yapılmıştır.
Öte yandan, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 63 üncü maddesinde, "Ücretin gerçek safi değeri işveren tarafından
verilen para ve ayınlarla sağlanan menfaatler toplamından aşağıdaki indirimler yapıldıktan sonra kalan miktardır.
1.657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 190. maddesi uyarınca yapılan kesintilerle, Ordu Yardımlaşma Kurumu ve
benzeri kamu kurumları için yapılan kanuni kesintiler;
2.Emekli aidatı veya sosyal sigorta primleri (Emekli Sandığının veya Sosyal Sigorta Kurumunun Türkiye'de olması
şartıyla);
3.Mükellefin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait hayat, ölüm, kaza, hastalık, sakatlık, işsizlik, analık, doğum ve
tahsil gibi şahıs sigortaları için hizmet erbabı tarafından ödenen primler (Sigortanın Türkiye'de kain ve merkezi
Türkiye'de bulunan bir sigorta şirketi nezdinde akdedilmiş olması ve sigorta priminin ödendiği ayda elde edilen ücret
üzerinden, kanunla kurulu sosyal güvenlik kurumlarına hizmet erbabı hissesi olarak hesaplanan prim veya aidatın
aylık tutarını aşmaması şartıyla);
4.Sendikalar Kanunu hükümlerine göre, sendikalara ödenen aidatlar (Şu kadar ki, aidatın ödendiğinin tevsik edilmesi
şarttır.);
5.Mükellefin kendisi eşi ve çocukları ile ilgili eğitim, sağlık, gıda giyim ve kira harcamalarının yıllık toplam tutarının
1/3'ü...." hükmü yer almıştır.
Bu hükme göre, ücretin gerçek safi tutarının tespitinde gayrisafi ücretten yukarıda sayılan indirimlerin yapılması
gerekmektedir.
Ayrıca, ücretin safi tutarının tespitinde gayrisafi ücret tutarından, 3417 sayılı Çalışanların Tasarrufa Teşvik Edilmesi
ve Bu Tasarrufların Değerlendirilmesine Dair Kanunun 8 inci maddesinde yer alan ilgililerin aylık veya ücretlerinin
hesaplanmasında gelir vergisi matrahından indirilir..." hükmüne göre, tasarruf teşvik kesintisinin de indirilmesi
gerekir.
Öte yandan, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 104 üncü maddesinde, "Yıllık Gelir Vergisi, vergiye tabi gelirlerin
yıllık toplamından 31 inci maddedeki indirimler düşüldükten sonra 103 üncü maddedeki nispetler uyygulanmak
suretiyle hesaplanır..." hükmü yer almıştır.
Buna göre, gayrisafi ücret tutarından söz konusu indirimler yapılldıktan sonra bulunan gerçek safi tutar üzerinden,
Gelir Vergisi Kanununun 31 inci maddesinde yer alan özel indirim ve varsa sakatlık indiriminin yapılmasından sonra
kalan tutar ise vergi matrahıdır. Bu hükümler çerçevesinde, hayat standardı esasına göre kazancın tespitinde izah
nedeni gelir olarak, mükellefin eşine ait olan ve yıllık beyannameye dahil edilmeyen ücretin gelir vergisi matrahının
esas alınması gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini ve konunun yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda yeniden incelenerek buna göre düzeltme
işleminin yapılmasını ve sonucundan mükellefe bilgi verilmesini rica ederim.
Bakan a.
Daire Başkanı