Hizmet Bedeli, Erken Ödeme İndirimi Ciro Primi Gibi Ödemelerin Muhasebeleştirilmesi hk.

Hizmet Bedeli, Erken Ödeme İndirimi Ciro Primi Gibi
Ödemelerin Muhasebeleştirilmesi hk.
Sayı: 
97338759-105-2
Tarih: 
02/01/2017
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
SAMSUN VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri grup Müdürlüğü
02.01.2017
Sayı : 97338759-105-2                                                                                                
Konu : Hizmet Bedeli, Erken Ödeme İndirimi
Ciro Primi Gibi Ödemelerin
Muhasebeleştirilmesi
İlgide kayıtlı özelge talep formunda; ............ Vergi Dairesi'nin ................... T.C. Kimlik Numaralı
mükellefi olarak eczacılık faaliyetinde bulunduğunuz, ilaç vb. emtiayı satın almış olduğunuz ecza
depolarına hizmet bedeli, erken ödeme iskontosu, ciro primi gibi faturalar, Sosyal Güvenlik Kurumu
Başkanlığına da bedeli Bakanlıkça belirlenen reçete başına hizmet bedeli faturaları düzenlediğiniz
belirtilerek, düzenlenen bu faturalara ait tutarların hangi muhasebe hesabına kaydedilmesi
gerektiği hususunda görüş talep edilmektedir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun "Ticari Kazancın Tarifi" başlıklı 37 nci maddesinde;
"Her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançlar ticari kazançtır". denilmiş olup; aynı
Kanunun "Bilanço Esasında Ticari Kazancın Tespiti" başlıklı 38 inci maddesinde ise; "Bilanço
esasına göre ticari kazanç, teşebbüsdeki öz sermayenin hesap dönemi sonunda ve başındaki
değerleri arasındaki müsbet farktır. Bu dönem zarfında sahip veya sahiplerce:
1. İşletmeye ilave olunan değerler bu farktan indirilir;
1. İşletmeden çekilen değerler ise farka ilave olunur.
2. Ticari kazancın bu suretle tespit edilmesi sırasında, Vergi Usul Kanunu'nun değerlemeye ait
hükümleri ile bu Kanunun 40 ve 41 inci maddeleri hükümlerine uyulur."
hükmü yer almıştır.
Ticari kazancın tespitinde "dönemsellik" ve "tahakkuk esası" olmak üzere iki temel ilke geçerlidir.
Tahakkuk ilkesinde, gelir veya giderin miktar veya mahiyet itibariyle kesinleşmiş olması, yani geliri
veya gideri doğuran işlemin eksiksiz tekemmül etmesinin yanı sıra, miktarının ve işlemden
kaynaklanan alacağın veya borcun ödeme şartlarının da belirlenmiş olması gereklidir. Ticari
kazancın elde edilmesi tahakkuk esasına bağlanmış bulunduğundan, bir gelir unsurunun özel bir
düzenleme bulunmadığı sürece, mahiyet ve tutar itibariyle kesinleştiği dönem kazancının tespitinde
dikkate alınması gerekmektedir. Dönemsellik ilkesi ise bu gelir veya giderin ilgili olduğu döneme
intikalinin sağlanmasıdır.Bu hüküm ve açıklamalara göre, hizmet bedeli, erken ödeme iskontosu, ciro primi ve eczane hizmet
bedeline ilişkin faturaların düzenlendiği tarih itibariyle gelir tahakkuk etmiş olacağından,
düzenlenen fatura tutarlarının ilgili dönem ticari kazancının tespitinde gelir olarak dikkate alınması
gerekmektedir.
Diğer taraftan, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 175 ve mükerrer 257 nci maddelerinin
Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak, tek düzen muhasebe sisteminin uygulanmasına yönelik
26.12.1992 tarihli ve 21447 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi
Uygulama Genel Tebliği yayımlanmıştır.
Söz konusu Tebliğde;
"60-Brüt Satışlar" hesap grubunun, işletmenin esas faaliyetleri çerçevesinde satılan mal ya da
hizmetler karşılığında alınan ya da tahakkuk ettirilen toplam değerleri kapsadığı, satılan mal ve
hizmetler ile ilgili sübvansiyonların, satış tarihindeki vade farklarının, ihracatla ilgili dönem içinde
ortaya çıkan kur farklarının, vergi iadeleri brüt satışlarının bu hesap grubunda takip edildiği,
"602- Diğer Gelirler" hesabında, işletmenin korunması, ihracatı teşvik ya da hükümet politikasına
uyma zorunluluğu karşısında oluşan işletmenin faaliyet hasılatındaki düşüklüğü veya faaliyet
zararını gidermek için sermaye katkısı niteliğinde olmayan mali yardımların (sübvansiyonlar),
devletin bazı malları vergi, resim, harç ve benzeri yükümlülüklerden istisna etmesi yoluyla yaptığı
yardımların (vergi iadeleri) ve satış tarihindeki vade farklarının, ihracatla ilgili fiyat istikrar
destekleme primi vb.. hasılat kalemlerinin izlendiği,
"64- Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Karlar" hesap grubunda, işletmenin esas faaliyeti
dışındaki iştiraklerden ve bağlı ortaklardan elde edilen temettü geliri ile faiz ve diğer temettü
gelirleri, temettü faizleri, kambiyo karları, kira gelirleri, menkul kıymet satış karları gibi diğer
faaliyetlerden elde edilen olağan gelir ve karların takip edildiği
ifade edilmiştir.
Buna göre, ilaç vb. emtiayı satın almış olduğunuz ecza depolarına hizmet bedeli, erken ödeme
iskontosu, ciro primi ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına bedeli Bakanlıkça belirlenen reçete
başına hizmet bedeli fatura tutarlarının "602- Diğer Gelirler" hesabında izlenmesi gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
 
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.