İhraç edilen malların müşterisinin iflas etmesi nedeniyle Gümrükten çekilemeyen malların Gümrükte yakılarak imha edilmesi halinde bedelinin gider olar
Özelge: İhraç edilen malların müşterisinin iflas etmesi
nedeniyle Gümrükten çekilemeyen malların Gümrükte
yakılarak imha edilmesi halinde bedelinin gider olarak
yazılıp yazılamayacağı hususu ile söz konusu satışın
gelirden düşülmesi halinde yüklenilen KDV
Sayı:
B.07.1.GİB.4.34.16.01-KVK 8-1460
Tarih:
26/04/2012
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü)
Sayı : B.07.1.GİB.4.34.16.01-KVK 8-1460 26/04/2012
Konu : İhraç edilen malların müşterisinin iflas etmesi
nedeniyle Gümrükten çekilemeyen malların
Gümrükte yakılarak imha edilmesi halinde bedelinin
gider olarak yazılıp yazılamayacağı hususu ile söz
konusu satışın gelirden düşülmesi halinde yüklenilen
KDV'den dolayı mahsup yoluyla kullanılan KDV
açısından hangi işlemlerin yapılması gerektiği
hususu
İlgide kayıtlı dilekçenizde, ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi
olunduğu, 2008 yılında Belçika'ya 7.788 Euro'luk tekstil ürünleri ihracatı yapıldığı, ancak satılan
malların müşterisinin iflas etmesi nedeniyle malların Belçika Gümrüğünden çekilemediği ve Belçika
Gümrüğünde yakılarak imha edildiği, istemeniz halinde bu malların imha edildiği ile ilgili olarak
Belçika Gümrüğünce tarafınıza evrak verileceği, 2008 yılında satışlarınızda gösterdiğiniz ve
yüklenilen KDV'sini mahsup yoluyla kullandığınız bu malların imha edilmesi sebebiyle bedelinin
yurt dışından gelemeyeceği belirtilerek 2008 yılında gelir yazdığınız bu satışı kurum kazancının
tespitinde gider olarak gösterip gösteremeyeceğiniz ile söz konusu satışı gelirinizden düşmeniz
halinde 2008 yılında yüklenilen KDV'den dolayı mahsup yoluyla kullandığınız KDV açısından
yapmanız gerekenler hususlarında bilgi talep edildiği anlaşılmakta olup konu hakkında
Başkanlığımız görüşleri aşağıda açıklanmıştır.
Kurumlar Vergisi Kanunu ve Vergi Usul Kanunu Yönünden;
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında, kurumlar
vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden
hesaplanacağı; ikinci fıkrasında ise safi kurum kazancının tespitinde, Gelir Vergisi Kanununun ticarî
kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
Bu hüküm uyarınca tespit edilecek kurum kazancından Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci
maddesi ile Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinde yer alan giderler indirilebilecektir.
Öte yandan, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 278 inci maddesinde "Yangın, deprem ve su
basması gibi afetler yüzünden veyahut bozulmak, çürümek, kırılmak, çatlamak, paslanmak gibi
haller neticesinde iktisadi kıymetlerinde önemli bir azalış vaki olan emtia ile maliyetlerin
hesaplanması mutad olmayan hurdalar ve döküntüler, üstüpü, deşe ve ıskartalar emsal bedeli ile
değerlenir." hükmü yer almaktadır.
Bu hükme göre, emtianın kıymeti düşen mal olarak emsal bedeli ile değerlenebilmesi içiniktisadi kıymetinde önemli bir azalışın yangın, deprem, su basması gibi tabi afete veya bozulma,
çürüme, kırılma, çatlama, paslanma gibi haller nedeniyle olması gerekmektedir.
Aynı Kanunun 267 nci maddesinde yer alan hükme göre emsal bedel, ortalama fiyat esası ve
maliyet bedeli esasına göre belli edilememesi halinde, ilgililerin müracaatları üzerine takdir
esasıyla belirleneceği belirtilmekte ve bu değerlemenin, Kanunun 72 nci maddesinde belirtilen
takdir komisyonları marifetiyle yapılacağı hüküm altına alınmaktadır. Kanunun 75 inci
maddesindeki hüküm uyarınca takdir komisyonlarının servetleri, sınaî hakları ve telif haklarını,
imtiyazları, madenleri, mücevheratı, eski eserleri ve sanat eserlerini değerlemede bilirkişilerden
yararlanabilme imkânları bulunmaktadır
Bu hüküm ve açıklamalara göre, Şirketiniz tarafından Belçika'ya ihraç edilen ve
müşterinizin iflas etmesi nedeniyle Belçika Gümrüğünden alınamayarak Belçika Gümrüğü
yetkililerince yakılmak suretiyle imha edilen tekstil ürünlerinin maliyet bedellerinin, söz konusu
ürünlerin Belçika Gümrüğü tarafından imha edildiğine ilişkin bu ülke mevzuatına göre düzenlenen
belgeler esas alınmak suretiyle takdir komisyonu tarafından verilecek karara istinaden kurum
kazancının tespitinde gider olarak yazılması mümkün bulunmaktadır.
Diğer taraftan, söz konusu malların mülkiyetinin karşı tarafa geçmiş veya bedellerinin
Şirketinizce tahsil edilmiş olması halinde Belçika Gümrüğü yetkililerince yakılmak suretiyle imha
edilen tekstil ürünlerinin maliyet bedellerinin gider olarak dikkate alınamayacağı tabiidir.
Katma Değer Vergisi Yönünden;
Katma Değer Vergisi Kanununun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca
her türlü mal ve hizmet ihracatı katma değer vergisinden istisna edilmiştir. Aynı Kanunun 12 nci
maddesinin birinci fıkrasında ise bir teslimin ihracat teslimi sayılabilmesi için;
-Teslimin yurt dışındaki bir müşteriye yapılması,
-Teslim konusu malın Türkiye Cumhuriyeti gümrük bölgesinden çıkarak bir dış ülkeye vasıl
olması,
gerektiği hükme bağlanmıştır.
Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 11 inci maddesine ilişkin yayımlanan 84 seri no.lu Katma
Değer Vergisi Genel Tebliğinde de açıklandığı üzere ihracatın tevsiki gümrük beyannamesi ve satış
faturaları vasıtasıyla yapılmaktadır.
Bu itibarla, Şirketiniz tarafından yurt dışındaki müşteriye teslim edilmek üzere gönderilen
ve gümrük beyannamesiyle Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden çıktığı tevsik edilen tekstil
ürünlerinin alıcıya tesliminden önce zayi olması durumunda, söz konusu malların zayi olduğunun
sigorta işlemleri ile kanıtlanması ve taahhüt hesaplarının da Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından
kapatılmış olması şartıyla, bu işlemlerin ihracat istisnası kapsamında değerlendirilmesi mümkün
bulunmaktadır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergiiçin gecikme faizi hesaplanmayacaktır.