İhracat taahhütleri kapatılmayan döviz kredilerine ilişkin olarak kredi sağlayan bankaların sorumlulukları hakkında
Özelge: İhracat taahhütleri kapatılmayan döviz kredilerine
ilişkin olarak kredi sağlayan bankaların sorumlulukları
hakkında
Sayı:
B.07.1.GİB.0.02.68/6802-8
Tarih:
21/02/2007
T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelir İdaresi Başkanlığı
Gelir Yönetimi Daire Başkanlığı (II)
SAYI : B.07.1.GİB.0.02.68/6802-8
KONU :
.................DAİRE BAŞKANLIĞINA(I)
(56)
............... Bank A.Ş. Genel Müdürlüğünden alınan 17.01.2007 tarih ve 44 sayılı yazıda, ihracat
taahhütleri kapatılmayan döviz kredilerine ilişkin olarak kredi sağlayan bankaların sorumlulukları
hakkında Başkanlığımız görüşünün bildirilmesi istenilmekte olup, kaynak kullanımını destekleme
fonu hakkında Kısmımız görüşü aşağıda açıklanmıştır.
2002/4 Seri No'lu Uygulama İç Genelgesinin 4 üncü Bölümünde; fon kesintilerinin süresinde
yatırılmasından, kredi kullanan, krediyi kullandıran veya kullanılmasına aracılık eden ve kredili
ithalatta tahsilatı yapan bankalar, özel finans kurumları, finansman şirketleri ve gümrük
idarelerinin sorumlu olduğu ifade edilmiştir.
Aynı İç Genelgenin 4 üncü Bölümünün son paragrafında; kaynak kullanımını destekleme fonu
kesintilerine ilişkin olarak denetim birimlerince yapılan inceleme sonucunda düzenlenen raporlarda
tespit edilen kaynak kullanımını destekleme fonu kesintileri ile cezai faizin ödenmesinde bankaların
sorumluluğu dışında kalan tutarların ödenmesinden kişiler sorumlu olacağından bu tutarların ilgili
gerçek ve tüzel kişilerden bağlı oldukları vergi dairelerince bu genelgede belirtilen esaslara göre
takip ve tahsil edileceği belirtilmiştir.
Diğer taraftan, 12.05.1988 tarih ve 88/12944 Sayılı Kararnameye İlişkin Kaynak Kullanımını
Destekleme Fonu Hakkında 6 Sıra Nolu Tebliğin 2 nci maddesinde, ihracatın finansmanı için Türk
Lirası veya döviz olarak kullandırılan krediler ile Türkiye'de yerleşik kişilerin yurt dışından
ihracatın finansmanı için sağlayacağı kredilerde (ihracatı teşvik belgesi, dahilde işleme izin belgesive vergi, resim, harç, istisnası belgesine bağlanmış ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz
kazandırıcı hizmet ve faaliyetlerin finansmanında kullandırılanlar dahil) kaynak kullanımını
destekleme fonu kesintisinin % 0 oranında uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
Kaynak kullanımını destekleme fonu kesintisinin % 0 oranında uygulanabilmesi ihracat
taahhüdünün yerine getirilmesi şartına bağlı bulunmaktadır. İhracat taahhüdünün gerçekleşmemesi
durumunda, gerçekleşmeme oranında, başlangıçta alınmayan kaynak kullanımını destekleme fonu
kesintilerinin cezai faizi ile birlikte tahsili gerekmektedir. Bu bağlamda, sözü edilen Tebliğin 10/b
maddesinde, bahis konusu kredilerde taahhüdün gerçekleşme durumunun ilgili bankalar tarafından
tespit edileceği, taahhüdün gerçekleşmediğinin veya eksik gerçekleştiğinin tespiti durumunda
müeyyide uygulanması sonucu doğan fon kesintilerinin ilgili bankalarca cezai faizi ile birlikte
yatırılacağı ifade edilmiştir.
Diğer taraftan, gerçek olmayan ihracat işlemleri ile ilgili olarak, orijinal taahhüt kapatma süresi
içinde (ek süreler dahil) bankalar söz konusu hesapların kapatılmasını takip etmekle ve sayılmaması
gereken gümrük beyannamelerini saymamakla yükümlü olup; taahhüt hesapları kapatılan kredilerin
taahhüt kapatılmasında kullanılan gümrük beyannamelerinin gerçek olmadığının taahhüdün
kapatılmasından sonra anlaşılması halinde, bankaların sorumluluğu, sadece söz konusu gümrük
beyannameleriyle taahhüdü kapatılan kredileri bildirmekle sınırlı bulunmaktadır.
Bu durumda bulunan firmalara ait kaynak kullanımı destekleme fonu kesintilerinin cezai faizi ile
birlikte takip ve tahsili işlemlerinin, firmaların bağlı olduğu Vergi Dairelerince yürütülmesi
gerekmektedir. Bunu sağlayabilmek için, firmaların adı, bağlı olduğu vergi dairesi, hesap numarası,
adresi, kullandığı kredi tutarı, kredinin kullanım tarihi, kredinin vadesi ve verilen ek süreyi belirten
listelerin bankalar tarafından doğrudan Bakanlığımız Gelir İdaresi Başkanlığına gönderilmesi
gerekmektedir.
Buna göre, ihracat taahhütleri kapatılmayan döviz kredilerine ilişkin kaynak kullanımını destekleme
fonu kesintilerinin ödenmesinden ve taahhüdün gerçekleşme durumunun takibinden kural olarak
krediyi kullandıran bankalar sorumlu tutulmaktadır. Ancak, taahhüdün kapatılmasından sonra,
taahhüt kapatılmasında kullanılan gümrük beyannamelerinin gerçek olmadığının anlaşılması
halinde bankaların sorumluluğu söz konusu kredileri Gelir İdaresi Başkanlığına bildirmekle sınırlı
tutulmuştur. Ayrıca, denetim birimlerince yapılan inceleme sonucu düzenlenen raporlarda belirtilen
tutarların ilgili gerçek ve tüzel kişilerin ödemesi gerektiği yönünde tespitte bulunulması halinde de
bu tutarların ödenmesinden bankaların sorumlu tutulması mümkün değildir.
Bilgi edinilmesini ve konunun BSMV yönünden incelenerek mükellefe verilecek cevapta Kısmımız
görüşüne de yer verilmesini arz ederim.
Daire Başkanı a.