İhracattan elde edilen gelirin ait olduğu dönem hususunda...
Özelge: İhracattan elde edilen gelirin ait olduğu dönem
hususunda...
Sayı:
B.07.1.GİB.0.02.29/2918-219-113
Tarih:
11/02/2009
T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelir İdaresi Başkanlığı
SAYI : B.07.1.GİB.0.02.29/2918-219-113
KONU :
................. VALİLİĞİNE
(Defterdarlık: ........... Müdürlüğü)
İlgi: .............. tarih ve .................. sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazınızın incelenmesinden, iliniz ........... Vergi Dairesi Müdürlüğünün ............. vergi
kimlik numaralı mükellefi ................ Ltd. Şti.'nin .............. tarih ve ...........sayılı faturasında yer alan
mermer cinsi malların Gümrük Beyannamesinde aynı tarihli fatura olarak gösterildiği, ancak fiili
ihraç tarihinin 01.01.2005 olmasından dolayı anılan faturanın 10.01.2005 tarihinde defterlere
muhasebe kaydının yapıldığı, bu ihracata ilişkin katma değer vergisi iade talebinin de 2005 Ocak
ayı KDV Beyannamesinde dahil edildiğinde bahisle söz konusu ihracattan elde edilen gelirin ait
olduğu dönem hususunda vergi mevzuatı (kurumlar vergisi, katma değer vergisi ve vergi usul
kanunu) yönünden tereddüte düşüldüğü belirtilerek Başkanlığımız görüşünün bildirilmesinin
istenildiği anlaşılmıştır.
Konu ile ilgili gerekli açıklamalar aşağıda yapılmıştır.
Kurumlar Vergisi Kanunu Açısından
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinde; kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir
hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı, safi kurum
kazancının tespitinde, Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı
belirtilmektedir.
Ticari kazançta elde etme tahakkuk esasına bağlanmış bulunmaktadır. Bu esas dikkate alındığında,
bir gelir veya gider unsurunun, özel bir düzenleme bulunmadığı sürece, mahiyet ve tutar itibariyle
kesinleştiği dönemin kazancının tespitinde dikkate alınması gerekmektedir.
Yurt dışındaki alıcının satış akdine konu olan malı satıcının Türkiye'deki fabrikasında, deposunda
veya herhangi bir işyerinde kendisinin veya adına hareket edenin teslim alacağının satış akdindebelirlenmiş olması halinde satıcının belirtilen işyerinde malı teslim etmesiyle satış akdi
tamamlanmış ve gelir tahakkuk etmiş olacağından, söz konusu gelirin bu tarihin içinde bulunduğu
takvim yılının kurum kazancı olarak değerlendirileceği tabiidir.
Diğer taraftan, ihracatta malın satıcının Türkiye'deki işyerinde teslim alınması hariç olmak üzere,
mal fiilen ihraç edilmedikçe satış akdi tamamlanmamış sayılacak ve tahakkuk etmiş bir kazançtan
söz edilemeyecektir.
Katma Değer Vergisi Kanunu Açısından
Katma Değer Vergisi Kanununun (11/1-a) maddesi ile ihracat teslimleri ve bu teslimlere ilişkin
hizmetler ile yurt dışındaki müşteriler için yapılan hizmetler katma değer vergisinden istisna
edilmiştir. Aynı Kanunun (12/b) maddesinde de bir teslimin ihracat teslimi sayılabilmesi için; teslim
konusu malın T.C. gümrük bölgesinden çıkarak bir dış ülkeye vasıl olması gerektiği hüküm altına
alınmıştır.
Konuya ilişkin olarak yayımlanan 19 Seri Nolu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin (E) bölümünde
katma değer vergisi ihracat istisnası uygulamasında, ihracat işleminin gerçekleştiği tarihin, malın
gümrük hattından geçtiği sırada çıkış gümrüğünce belirlenen ve gümrük çıkış beyannamesinin ilgili
bölümünde belirtilen "gümrük hattını çıkış tarihi" olacağı belirtilmiştir.
Benzer bir konu ile ilgili olarak .......... Müsteşarlığından alınan bir örneği ilişik .............. tarih ve
........... sayılı yazıda, 27.10.1999 gün ve 23866 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 05.02.2000
tarihinde yürürlüğe giren 4458 sayılı Gümrük Kanununun 151 inci maddesine göre, ihraç eşyasının,
buna ilişkin gümrük beyannamesinin tescili sırasında bulunduğu durum ve niteliğini gümrük
denetiminden çıktığı sırada da aynen muhafaza etmesi ve bu haliyle Türkiye Gümrük Bölgesini terk
etmesi koşuluyla fiilen ihraç edilmiş sayılacağı, bu durumda, ihraç eşyası üzerindeki gümrük
denetiminin sona ereceği, deniz yolu ile yapılan taşımalarda bir gemiye farklı birçok beyanname
muhteviyatı malın yüklenmesi ve bu yüklemenin tamamlanmasının bazı durumlarda 3-4 gün
sürmesinin mümkün olduğu, bir geminin Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıktığı tarihin belirlenmesi
zorluğu da dikkate alındığında "beyanname muhteviyatı eşya yurt dışı edilmek üzere ... adlı gemiye
yüklendi..../../..." ibaresinin Gümrük Yönetmeliğinin 260/5 inci maddesi hükmü çerçevesinde, fiili
ihraç tarihi olarak kabul edilmesinin mümkün görüldüğü açıklamalarına yer verilmiştir.
Diğer taraftan, 26.12.2001 tarih ve 69133 sayılı İç Genelgemizde ise gümrük beyannamelerinde
kapanma tarihinin bulunduğu durumlarda, bu tarihin VEDOP sorgulaması sonunda alınan
tarihlerden farklı olması halinde beyanname nüshası üzerindeki kapanma tarihinin esas alınması
gerektiği açıklanmıştır.
İlgide kayıtlı yazınızın incelenmesinden, gümrük beyannamesinin 29.12.2004 tarihini taşımakla
birlikte fiili ihracatın 01.01.2008 tarihinde gerçekleştiği ve bu tarihe gümrük beyannamesi üzerinde
de yer verildiği anlaşılmaktadır.
Buna göre, ihracat teslimlerinde istisnayı ve iade hakkını doğuran olay ihraç konusu malın T.C.
Gümrük Bölgesini terk ettiği tarihte vuku bulduğundan ihracat faturasının düzenlendiği ve gümrük
beyannamesinin açıldığı tarih daha önce olsa da ihracat teslimleri, malın T.C. Gümrük Bölgesini
terk ettiği fiili ihraç tarihini (01.01.2005) içine alan vergilendirme döneminde beyan edilecektir.
Vergi Usul Kanunu Açısından
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 229 uncu maddesinde faturanın, satılan emtia veya yapılan iş
karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar
tarafından müşteriye verilen ticari vesika olduğu belirtilmiştir.
Anılan Kanunun 219 maddesinde ise, muamelelerin işin hacmine ve icabına uygun olarak muhasebe
kayıtlarının on günden fazla geciktirilmesinin caiz olmadığı, kayıtlarını devamlı muhasebe fişi,
primanota ve bordro gibi yetkili amirlerin imza ve parafını taşıyan mazbut vesikalara dayanarak
yürüten işletmelerde muamelelerin bunlara işlenmesi deftere işlenmesi hükmünde olmasındandolayı muamelelerin esas defterlere 45 günden daha geç intikal ettirilmemesine ilişkin hükümler
yer almaktadır.
Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde, ihracat işlemlerinin başlangıcında düzenlenen ve gümrük
çıkış beyannamesiyle birlikte gümrük idaresine ibraz edilen fatura gümrük mevzuatı uygulaması
açısından esas alınmakta olup vergi mevzuatı açısından düzenlenmemektedir. Bu nedenle, anılan
şirketin ihraç ettiği mermerler için fiili ihraç tarihinden itibaren yedi gün içinde fatura
düzenleyerek kanuni süre içerisinde kayıtlara alınması gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.
Bakan a.