İktisadi işletmesi olan derneklerin tutacakları defterler ile iktisadi işletmede çalışanların giderlerinin iktisadi işletmeye gider olarak kaydedilip
Özelge: İktisadi işletmesi olan derneklerin tutacakları
defterler ile iktisadi işletmede çalışanların giderlerinin
iktisadi işletmeye gider olarak kaydedilip edilmeyeceği hk.
Sayı:
B.07.1.GİB.4.20.15.02-MUK-2010-23-392
Tarih:
14/11/2011
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
DENİZLİ VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
MÜKELLEF HİZMETLERİ GRUP MÜDÜRLÜĞÜ
Sayı : B.07.1.GİB.4.20.15.02-MUK-2010-23-392 14/11/2011
Konu : İktisadi işletmesi olan derneklerin defter kaydı
İlgide kayıtlı dilekçenizde, iktisadi işletmeler tarafından elde edilecek gelirlerin iktisadi
işletme yevmiye defterine mi yoksa dernek gelir gider defterine mi kaydedileceği ile iktisadi
işletmede çalışan satış elemanlarının yemek, konaklama giderlerinin iktisadi işletmeye gider olarak
kaydedilip kaydedilmeyeceği hususlarında bilgi istenilmektedir.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, dernek ve vakıflar kurumlar
vergisi mükellefleri arasında sayılmamakla birlikte, aynı maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi ile
dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmeler vergi mükellefiyeti kapsamına alınmış olup aynı
Kanunun 2 nci maddesinin beşinci fıkrasında dernek veya vakıflara ait veya tabi olup faaliyetleri
devamlı bulunan sermaye şirketi ve kooperatif statüsünde bulunmayan ticari, sınai ve zirai
işletmelerin iktisadi işletme olduğu; bu maddenin altıncı fıkrasında ise dernek veya vakıflara ait
iktisadi işletmelerin kazanç amacı gütmemeleri, faaliyetlerinin kanunla verilmiş görevler arasında
bulunması, tüzel kişiliklerinin olmaması, bağımsız muhasebelerinin ve kendilerine ayrılmış
sermayelerinin veya iş yerlerinin bulunmamasının mükellefiyetlerini etkilemeyeceği; mal veya
hizmet bedelinin sadece maliyeti karşılayacak kadarolması, kar edilmemesi veya karın kuruluş
amaçlarına tahsis edilmesinin bunların iktisadi niteliğini değiştirmeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Dernekler tüzel kişilikleri itibariyle kurumlar vergisi mükellefi olmamakla birlikte, dernek
tüzel kişiliğine bağlı iktisadi işletme oluşturacak ticari, sınai ve zirai faaliyetlerin kurumlar
vergisine tabi tutulması gerekecektir.
Anılan Kanunun 6 ncı maddesinde, kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi
içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı ve safi kurum kazancının
tespitinde, Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş
olup 8 inci maddesinde "İndirilecek giderler", 10 uncu maddesinde ise "Diğer indirimler" başlığı
altında kurum kazancının tespitinde indirim konusu yapılabilecek giderler sayılmıştır.
Öte yandan, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun "İndirilecek giderler" başlıklı 40 ıncı
maddesinin birinci fıkrasının 2 numaralı bendinde hizmetli ve işçilerin iş yerinde veya iş yerinin
müştemilatında iaşe ve ibate giderlerinin, tedavi ve ilaç giderlerinin, sigorta primleri ve emekli
aidatlarının (bu primlerin ve aidatın istirdat edilmemek üzere Türkiye'de kain sigorta şirketlerine
veya emekli ve yardımsandıklarına ödenmiş olması ve emekli ve yardım sandıklarının tüzel kişiliği
haiz bulunmaları şartıyla), 27 nci maddede yazılı giyim giderlerinin ve (4) numaralı bendinde ise
seyahatmaksadının gerektirdiği süreye maksur olmak şartıyla işle ilgili ve yapılan işin ehemmiyeti
ve genişliği ile mütenasip seyahat ve ikamet giderlerinin safi kazancın tespitinde gider olarak
indirilebileceği hükme bağlanmıştır. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun "Defter Tutacaklar" başlıklı 172 nci maddesinde "Aşağıda
yazılı gerçek ve tüzel kişiler bu kanunun esaslarına göre defter tutmaya mecburdurlar:
1. Ticaret ve sanat erbabı;
2. Ticaret şirketleri;
3. İktisadi kamu müesseseleri;
4. Dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler;
5. Serbest meslek erbabı;
6. Çiftçiler.
İktisadi kamu müesseseleriyle dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler defter tutma
bakımındantüccarların tabi oldukları hükümlere tabidirler." hükmüne yer verilmiştir.
Buna göre, derneğinize ait iktisadi işletmenin Vergi Usul Kanunu kapsamında defter
tutmaya mecbur gerçek ve tüzel kişiler arasında sayılması nedeniyle defter tutma mecburiyeti
bulunmakta olup, iktisadi işletmeniz tarafından elde edilecek gelirlerin iktisadi işletmenin yevmiye
defterine kaydedilmesi gerekmektedir. Ayrıca iktisadi işletmenizin kurumlar vergisi mükellefi
olması nedeniyle kurum kazancının tespitinde Kurumlar Vergisi Kanunu ile Gelir Vergisi
Kanununun yukarıda sayılan hükümleri çerçevesinde işletmenizde çalışan hizmetli ve işçilere ait
yemek ve konaklama giderlerini indirim konusu yapabileceğiniz tabiidir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.