İntifa hakkı tesisinin veraset ve intikal vergisine tabi olup olmayacağı hakkında..

Kanun Numarası

7338

Kanun

VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ KANUNU

Özelge No

B.07.1.GİB.0.60/6001-727/ 30839

Özelge Tarihi

19.03.2009

İntifa hakkı tesisinin veraset ve intikal vergisine tabi

olup olmayacağı hakkında...

T.C.

MALİYE BAKANLIĞI

Gelir İdaresi Başkanlığı

SAYI :B.07.1.GİB.0.60/6001-727

KONU

19/03/2009 / 30839

.............. VALİLİĞİNE

(Defterdarlık: .............. Müdürlüğü)

İlgi: .............. tarih ve .................. sayılı yazınız.

İlgide kayıtlı yazınızda, .............'in sahibi olduğu gayrimenkulün kuru mülkiyet hakkı kendi

üzerinde kalmak şartıyla 06/07/2000 tarihinde ........ve ........... adına intifa hakkı tesisi

edildiği, daha sonra .............. ve ..........'in 06/06/2008 tarihinde intifa haklarından ferağat

ettikleri belirtilerek, 06/07/2000 tarihinde babası ve annesi lehine yapılan intifa hakkı

tesisinin veraset ve intikal vergisine tabi olmayacağı, tabi olması halinde ise intifa

hakkının tesis edildiği tarihte vergiyi doğuran olayın başlayacağı hususunda tereddüde

düşülmüş ve konu hakkındaki Başkanlığımız görüşünün bildirilmesi istenilmiştir.

Bilindiği üzere, Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, Türkiye

Cumhuriyeti uyruğunda bulunan şahıslara ait mallar ile Türkiye'de bulunan malların

veraset yoluyla veya herhangi bir suretle olursa olsun ivazsız bir tarzda bir şahıstan

diğer şahsa intikalinin veraset ve intikal vergisine tabi olduğu, aynı Kanunun 2 nci

maddesinin (b) bendinde "mal" tabirinin; mülkiyete konu olabilen menkul ve

gayrimenkul şeylerle mameleke girebilen diğer bütün hakları ve alacakları ifade ettiği

hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanunun 11 inci maddesinde de bu vergiye konu olacak malların değerleme

gününün, miras yoluyla meydana gelen intikallerde mirasın açıldığı, diğer suretle

meydana gelen intikallerde malların hukuken iktisapedildiği gün olduğu belirtilmiştir.

Ayrıca, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 19 uncu maddesinde, vergi alacağının vergi

kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın meydana gelmesi veya hukuki durumun

oluşması ile doğacağı belirlenmiştir.

Veraset ve intikal vergisinde de vergi alacağı; ölüm, ölüme bağlı bir tasarruf, bağış ve

sair surette bir ivazsız intikalin meydana geldiği zaman doğmaktadır.

Diğer taraftan, Türk Medeni Kanununun 795 inci maddesinde "İntifa hakkı, taşınırlarda

zilyetliğin devri, alacaklarda alacağın devri, taşınmazlarda tapu kütüğüne tescil ile

kurulur.

Taşınır ve taşınmazlarda intifa hakkının kazanılması ve tescilinde, aksine düzenleme

olmadıkça, mülkiyete ilişkin hükümler uygulanır.

Taşınmaz üzerindeki yasal intifa hakkı tapu kütüğüne tescil edilmemiş olsa bile, durumu

bilenlere karşı ileri sürülebilir. Tescil edilmiş ise, herkese karşı ileri sürülebilir" hükmü yer

almaktadır. Aynı Kanunun 796 ncı maddesinde de intifa hakkının, hak sahibinin

vazgeçmesi ile ortadan kalkacağı belirlenmiştir.

Bu hükümlere göre, başkasına ait bir eşya veya mal varlığı üzerinde belli bir kişiye tam

yararlanma olanağı sağlayan bir sınırlı ayni hak olan ve iktisadi bir değer niteliğine

sahip intifa hakkı, Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 2 nci maddesinde tanımlanan

mal kapsamına girmekte olup bir kişiden diğer bir kişiye intikalinin vergiye tabi

tutulması gerekir. İntifa hakkının şahsa bağlı bir hak olması vergilendirmeyi etkilemez.

Anılan Kanunda intifa hakkının veraset yolu ile veya ivazsız suretle intikalinin vergiden

istisna edileceğine dair bir hüküm de bulunmamaktadır.

Öte yandan, Vergi Usul Kanununun 296 ncı maddesinde, veraset yoluyla veya sair

suretle ivazsız ve bedelsiz intikal eden intifa haklarının ne şekilde değerlendirileceği

açıklanmıştır. Maddede, intifa hakkı sahibi deyimi kullanılmış ve intifa hakkı sahibinin

yaşı ilerledikçe intifa hakkı değerinin azalacağı hükme bağlanmıştır.

İntifa hakkı, üzerinde kurulduğu nesnede tam yararlanma hakkı sağlayan bir hak

olduğundan, yaş ilerledikçe bu hakkı kullanma süresi azalmakta ve intifa hakkının

değeri de azalmaktadır. İntifa hakkı sahibinin vazgeçmesi (ferağat) halinde ise intifa

hakkı kuru mülkiyetle birleşmekte ve intifa hakkı sahibi bu hakkı elde eden kuru mülkiyet

sahibi olmaktadır.

Buna göre;

- ..............'in sahibi olduğu gayrimenkulün kuru mülkiyet hakkı kendi üzerinde kalmak

şartıyla 06/07/2000 tarihinde ................'e intifa hakkı satış yoluyla intikal etmiş ise veraset

ve intikal vergisinin aranılmaması,

- İntifa hakkının ........... ve ...........'e ivazsız bir suretle intikal etmesi durumunda ise vergiyi

doğuran olayın 06/07/2000 tarihinde gerçekleştiği kabul edileceğinden, veraset ve

intikal vergisine tabi tutulması,

- ........... ve ..........'in intifa haklarından ivazsız ferağat etmeleri nedeniyle bu hakkın feragat

tarihi itibariyle (06/06/2008) değerlemesinin yapılması ve kuru mülkiyet sahibinin yaşı

dikkate alınmak suretiyle Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu ve Vergi Usul Kanununun

296 ncı maddesinde belirtilen esaslara göre vergilendirilmesi

gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini ve gereğinin buna göre yapılmasını rica ederim.

Bakan a.