İntifa hakkının devri ile boşanma protokolü sonucu verilen malların viv tabi olup olmadığı hk.

Kanun Numarası

7338

Kanun

VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ KANUNU

Özelge No

B.07.1.GİB.4.34.18.01-005.01-1537

Özelge Tarihi

08.09.2011

İntifa hakkının devri ile boşanma protokolü sonucu

verilen malların viv tabi olup olmadığı hk.

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Mükellef Hizmetleri Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü

Sayı :B.07.1.GİB.4.34.18.01-005.01-1537 08/09/2011

Konu:İntifa hakkı devri ve boşanma protokolü sonucu verilen malların

Veraset ve İntikal Vergisi hk.

İlgide kayıtlı özelge talep formunda, kuru mülkiyet hakkı şahsınıza ait gayrimenkul

üzerinde anneniz adına intifa hakkı tesis edildiği, daha sonra annenizin bu haktan

feragat ederek şahsınıza devrettiği; eşinizden boşanmanız sonucu aranızda yapılan

boşanma protokolüne göre boşanma tazminatı olarak, İstanbul İli Kadıköy İlçesi,

Erenköy Mahallesinde bulunan ve tapunun 1211 ada, 106 pafta, 10 numaralı parselinde

kayıtlı gayrimenkulün kuru mülkiyet hakkının çocuklarınıza verilmek şartıyla intifa

hakkını devrettiğinizi, mahkeme kararı ve ona bağlı protokol gereği eşinize araba

alması için 50.000 TL ve maddi tazminat olarak 155.000 TL verdiğinizi belirterek bu

işlemlerin veraset ve intikal vergisi karşısındaki durumu hakkında Başkanlığımız görüşü

sorulmaktadır.

7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti

uyruğunda bulunan şahıslara ait mallar ile Türkiye'de bulunan malların veraset yoluyla

veya herhangi bir suretle olursa olsun ivazsız bir tarzda bir şahıstan diğer şahsa

intikalinin veraset ve intikal vergisine tabi olduğu, 2 nci maddesinin (b) bendinde ise

mal tabirinin; mülkiyete konu olabilen menkul ve gayrimenkul şeylerle mameleke

girebilen diğer bütün hakları ve alacakları ifade ettiği, (d) bendinde de ivazsız intikal

tabirinin, hibe yoluyla veya herhangi bir tarzda olan ivazsız iktisapları ifade ettiği

açıklanmış, maddenin parantez içi hükmü ile de maddi ve manevi bir zarar karşılığı

verilen tazminatların ivazsız intikal mahiyetinde sayılmayacağı hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanunun 11 inci maddesinde de bu vergiye konu olacak malların değerleme

gününün, miras yoluyla meydana gelen intikallerde mirasın açıldığı, diğer suretle

meydana gelen intikallerde malların hukuken iktisap edildiği gün olduğu belirtilmiştir.

Ayrıca, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 19 uncu maddesinde, vergi alacağının vergi

kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın meydana gelmesi veya hukuki durumun

oluşması ile doğacağı belirlenmiştir. Veraset ve intikal vergisinde de vergi alacağı;

ölüm, ölüme bağlı bir tasarruf, bağış ve sair surette bir ivazsız intikalin meydana geldiği

zaman doğmaktadır.

Diğer taraftan, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 795 inci maddesinde "İntifa hakkı,

taşınırlarda zilyetliğin devri, alacaklarda alacağın devri, taşınmazlarda tapu kütüğüne

tescil ile kurulur.

Taşınır ve taşınmazlarda intifa hakkının kazanılması ve tescilinde, aksine düzenleme

olmadıkça, mülkiyete ilişkin hükümler uygulanır.

Taşınmaz üzerindeki yasal intifa hakkı tapu kütüğüne tescil edilmemiş olsa bile, durumu

bilenlere karşı ileri sürülebilir. Tescil edilmiş ise, herkese karşı ileri sürülebilir" hükmü yer

almaktadır. Aynı Kanunun 796 ncı maddesinde de intifa hakkının, hak sahibinin

vazgeçmesi ile ortadan kalkacağı belirlenmiştir.

Bu hükümlere göre, başkasına ait bir eşya veya mal varlığı üzerinde belli bir kişiye tam

yararlanma olanağı sağlayan bir sınırlı ayni hak olan ve iktisadi bir değer niteliğine

sahip intifa hakkı, Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 2 nci maddesinde tanımlanan

mal kapsamına girmekte olup bir kişiden diğer bir kişiye intikalinin vergiye tabi

tutulması gerekmektedir. İntifa hakkının şahsa bağlı bir hak olması vergilendirmeyi

etkilemez. Anılan Kanunda intifa hakkının veraset yolu ile veya ivazsız suretle intikalinin

vergiden istisna edileceğine dair bir hüküm de bulunmamaktadır.

Öte yandan, Vergi Usul Kanununun 296 ncı maddesinde, veraset yoluyla veya sair

suretle ivazsız ve bedelsiz intikal eden intifa haklarının ne şekilde değerlendirileceği

açıklanmıştır. Maddede, intifa hakkı sahibi deyimi kullanılmış ve intifa hakkı sahibinin

yaşı ilerledikçe intifa hakkı değerinin azalacağı hükme bağlanmıştır.

İntifa hakkı, üzerinde kurulduğu nesnede tam yararlanma hakkı sağlayan bir hak

olduğundan, yaş ilerledikçe bu hakkı kullanma süresi azalmakta ve intifa hakkının

değeri de azalmaktadır. İntifa hakkı sahibinin vazgeçmesi (feragat) halinde ise intifa

hakkı kuru mülkiyetlebirleşmekte ve intifa hakkı sahibi bu hakkı elde eden kuru mülkiyet

sahibi olmaktadır.

Buna göre hem sahibi olduğunuz gayrimenkulün kuru mülkiyet hakkı kendi üzerinizde

kalmak şartıyla, intifa hakkının annenize ivazsız bir suretle intikali, hem de annenizin

intifa hakkından ivazsız feragat etmesi veraset ve intikal vergisine tabi bulunmaktadır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 174 üncü maddesinde "Mevcut veya beklenen

menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf,

kusurlu taraftan uygun bir maddi tazminat isteyebilir. Boşanmaya sebep olan olaylar

yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan manevi

tazminat olarak uygun miktarda bir para ödenmesini isteyebilir" denilmektedir. Aynı

Kanunun 184 üncü maddesinin 5 numaralı fıkrasında ise boşanma veya ayrılığın fer'i

sonuçlarına ilişkin anlaşmaların hakim tarafından onaylanmadıkça geçerli olmayacağı

hükmü yer almaktadır.

Talep formunuzun eki Kadıköy 3 üncü Aile Mahkemesinin Esas No: 2010/413, Karar No:

2010/450 sayılı boşanma kararı ile 14/5/2010 tarihinde boşanmanıza, eşinizle aranızda

düzenlenen ve İstanbul İli Kadıköy İlçesi, Erenköy Mahallesinde bulunan ve tapunun 1211

ada, 106 pafta, 10 numaralı parselinde kayıtlı gayrimenkulün intifa hakkı eşiniz, çıplak

mülkiyeti çocuklarınız adına olmak üzere tapuda devir ve tescilini ve eşinize araba

alması için 50.000 TL ile ayrıca 155.000 TL maddi tazminat vereceğinize dair protokolün

onaylanmasına karar verilmiştir.

Bu itibarla eşinize boşanma karşılığında verdiğiniz para ile intifa hakkının, Veraset ve

İntikal Vergisi Kanununun 2 inci maddesinin (d) bendinin parantez içi hükmünde

belirtilen tazminatlar kapsamına girmesi nedeniyle veraset ve intikal vergisine tabi

tutulmaması; boşanmada taraf olmayan çocuklara herhangi bir karşılık olmaksızın

gayrimenkulün kuru mülkiyetinin devri ivazsız bir intikal olduğundan, veraset ve intikal

vergisine tabi tutulması gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış

bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde,

bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası

kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.