İrtibat bürosuna yurt dışından döviz olarak gelen ödemelerin TL olarak ödenip ödenmeyeceği ve çalışanların yaptığı konaklama vb. harcamaların belgelen

İrtibat bürosuna yurt dışından döviz olarak gelen
ödemelerin TL olarak ödenip ödenmeyeceği ve çalışanların
yaptığı konaklama vb. harcamaların belgelendirilmesi
Sayı: 
B.07.1.GİB.4.34.16.01-120[24-2015/399]-58279
Tarih: 
13/05/2016
T.C.
GELİR İDARESİ   BAŞKANLIĞI
 İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef   Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü)
 
   
Sayı :62030549-120[24-2015/399]-58279 13/05/2016
Konu :İrtibat bürosuna yurt dışından döviz  
olarak gelen   ödemelerin TL olarak
ödenip ödenmeyeceği ve çalışanların
yaptığı konaklama   vb. harcamaların
belgelendirilmesi
        
 
İlgide kayıtlı özelge talep formunda, Kenya'da mukim bir şirketin Türkiye'de irtibat bürosu olarak
faaliyet gösterdiğiniz, çalışanlarınıza şirket merkezinden gelen döviz ile ücretlerinin ödendiği, söz
konusu ücret ödemelerinin TL olarak ödenmesinin mümkün olup olmadığı ile şirket merkezinin
aktardığı dövizlerden TL'ye çevrilerek çalışanlarına yol, yemek, barınma ücreti adı altında yapılan
ödemelerin de  Gelir Vergisi Kanununun 24'üncü maddesi kapsamında olup olmadığı ile söz konusu
ödemelerin belgesiz olması durumunda nasıl bir yol izleneceği hususunda bilgi talep edildiği
anlaşılmakta olup konu hakkında Başkanlığımız görüşleri aşağıda açıklanmıştır.
            193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinin (14) numaralı bendinde, kanuni ve
iş merkezi Türkiye'de bulunmayan dar mükellefiyete tabi işverenlerin yanında çalışan hizmet
erbabına, işverenin Türkiye dışında elde ettiği kazançları üzerinden döviz olarak ödediği ücretlerin
gelir vergisinden istisna edileceği hüküm altına alınmıştır.
 
            147 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin "Kanuni ve İş Merkezi Türkiye'de Olmayan Dar
Mükellefiyete Tabi İşverenlerce Hizmet Erbabına Döviz Olarak Ödenen Ücretler" başlıklı 1-c
bölümünde;
 
            "İstisna hükmünün uygulanmasında, aşağıdaki hususlara dikkat edilecektir.
 
            -İşveren sıfatıyla ücret ödemesinde bulunan kurumların, Türkiye'de herhangi bir kanuni
merkezinin veya iş merkezinin bulunmaması gerekir. Türkiye'de kanuni ve iş merkezi olmayan
kurumların ise tam mükellef oldukları devlette hangi statüyü taşıdıkları, tüzel kişiliklerinin bulunup
bulunmadığı herhangi bir iktisadi işletmelerinin varlığı ya da yokluğu önem taşımayacaktır.
 
            -Türkiye'de hizmet arzeden gerçek kişinin işveren sıfatıyla bağlı olduğu dar mükellef 
kurum, söz konusu kişiye döviz olarak ödediği ücretleri, doğrudan doğruya yurt dışında elde ettiğigelirinden ayırıp vermeli, hiç bir zaman için Türkiye'de elde ettiği kazanç ile ilgilendirmemelidir. Bu
çerçevede hizmet erbabının Türkiye'de tam mükellef veya dar mükellef statüsünü taşıması hiçbir
önem taşımayacaktır. Ödeme, yurt dışında elde edilen gelir üzerinden yapılacağı için, Türkiye'deki
faaliyetler nedeniyle bu ücretler Gelir Vergisi Kanununun 40'ıncı maddesi hükmüne göre gider
olarak dikkate alınmayacaktır..." açıklamaları yer almıştır.
 
            Buna göre, kanuni ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayan dar mükellefiyete tabi kurumların
bünyesinde çalışan hizmet erbabına ödenen ücretlere istisna uygulanabilmesi için;
 
             1-Türkiye'de hizmet arzeden gerçek kişinin bağlı olduğu işverenin dar mükellef kurum
olması, bu kurumun da Türkiye'de hiçbir şekilde kazanç elde edecek şekilde faaliyette
bulunmaması,
 
            2-Dar mükellef kurumda çalışan kişinin hizmet erbabı ve yapılan ödemenin de ücret
niteliğinde olması,
 
            3-Dar mükellef kurumun Türkiye'deki personeline yapılacak ödemenin bu kurumun yurtdışı
kazançlarından karşılanması,
 
            4-Ücretin döviz olarak ödenmesi,
 
            5-Ödenen ücretin dar mükellef kurumun Türkiye'deki hesaplarına gider olarak
kaydedilmemesi,
 
            şartlarının bir arada bulunması gerekmektedir.
 
            Bu hüküm ve açıklamalara göre, Kenya'da mukim şirketin irtibat bürosunda çalışanlara,
kurumun doğrudan doğruya yurt dışından elde ettiği kazançları üzerinden döviz olarak ödediği
ücretin,  yukarıdaki  şartların  bir  arada  sağlanması  halinde  istisna  kapsamı  içerisinde
değerlendirilecektir.
 
            Ayrıca, yurt dışından döviz olarak ödenen ücretin, irtibat büronuz tarafından çalışanlarınıza
yol, yemek, barınma ücreti adı altında nakdi yardımlar yapılması durumunda söz konusu nakdi
yardımlar ücret olarak değerlendirilecek olup yukarıdaki şartların da sağlanması halinde, bu
ödemeler de 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinin (14) numaralı bendine göre
gelir vergisinden müstesna olacaktır.
 
            Diğer taraftan, istisnanın uygulanabilmesi için söz konusu ücretin irtibat bürolarında
çalışanlara döviz olarak veya yurt dışından gelen paraların yetkili bankalarda bozdurulmak suretiyleTürk parası olarak Türkiye'de ücretliye ödenmesi ve döviz bozdurulması ile ilgili belgelerin ücret
bordrolarına eklenmesi gerekmektedir.
 
            Ancak, irtibat büroları Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında
sayılan sair kurumlar kapsamında olduğundan, bu madde kapsamında nakden veya hesaben
yapacağı istisna kapsamında olmayan ücret ödemeleri dahil diğer ödemelerden tevkifat yapılması
gerektiği tabiidir.
 
            Bilgi edinilmesini rica ederim.
 
 
   
 
(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.