İş için, geçici görevle il dışına gönderilen personele, konaklama ve yemek için yapılan ödemelerin vergilendirilmesi hk.

Özelge: İş için, geçici görevle il dışına gönderilen personele,
konaklama ve yemek için yapılan ödemelerin
vergilendirilmesi hk.
Sayı: 
B.07.1.GİB.4.34.16.01-GVK 24-2004
Tarih: 
14/11/2011
 
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü)
 
   
Sayı : B.07.1.GİB.4.34.16.01-GVK 24-2004 14/11/2011
Konu : İş için, geçici görevle il dışına gönderilen personele,  
konaklama ve yemek için yapılan ödemelerin
vergilendirilmesi.
 
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, firmanızın yurt içinde ve yurt dışında kurumsal kaynak
planlaması, danışmanlık, eğitim ve bu alanda yazılım ve teknoloji geliştirme hizmetleri ile iştigal
ettiğini, bu hizmetlerin müşterilerin talep ettiği projeleri doğrultusunda, personelinizin geçici
görevle İstanbul dışında ifa ettikleri, bu hizmetlerin ifası için seyahate giden personele, konaklama
için konaklama faturası karşılığı, yemek masrafı için belge olmaksızın 30 TL nakit ödeme yapıldığı
belirtilerek, yapılan ödemelerin, kazancınızın tespitinde nasıl gider gösterilebileceğiniz hususunda
Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinde kurumlar vergisinin bir hesap dönemi
içinde elde edilen safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı ve safi kurum kazancının tespitinde,
Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmış
olup; safi kurum kazancının tespitinde, Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesi ile Gelir Vergisi
Kanununu 40 ıncı maddesindeki giderler, hâsılattan indirim konusu yapılmaktadır.
Ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderler, Gelir ve Kurumlar
Vergisi Kanunlarında sayılan kanunen kabul edilmeyen giderler dışında kalan ticari organizasyona
bağlı olarak yapılan giderlerdir ve bunlara işletme gideri de denilebilir.
Bir masrafın genel gider adı altında masraf yazılabilmesi için, genel giderlerin ticari kazancın elde
edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılmış olması masrafla iş arasında açık, güçlü bir illiyet bağının
mevcut olması masrafın işin önemi ölçüsünde yapılmış bulunması gerekmektedir.
Gelir Vergisi Kanununun 24/2 nci maddesi ile "Harcırah Kanunu kapsamı dışında kalan müesseseler
tarafından idare meclisi başkanı ve üyeleri ile denetçilerine, tasfiye memurlarına ve hizmet
erbabına (Harcırah Kanununa tabi olsun olmasın her türlü sözleşmeli personel dahil) verilen gerçek
yol giderlerinin tamamı ile yemek ve yatmak giderlerine karşılık verilen gündelikler (Bu gündelikler
aynı aylık seviyesindeki Devlet memurlarına verilen gündeliklerden fazla ise veya Devletçe verilen
gündeliklerin en yüksek haddini aşarsa, aradaki fark ücret olarak vergiye tabi tutulur)" gelir
vergisinden istisna tutulmuştur.
Diğer taraftan Gelir Vergisi Kanununun "Ücretin tarifi" başlıklı 61 inci maddesinde; "Ücret,
işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar
ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat,
huzur hakkı, prim, ikramiye gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya birortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş
bulunması onun mahiyetini değiştirmez." hükmü yer almıştır.
Ayrıca konuya açıklık getiren 138 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin 3 üncü maddesinde; 
"2772 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi ile değişik Gelir Vergisi Kanununun 24 üncü maddesinin 2
numaralı bendine göre, Harcırah Kanunu kapsamı dışında kalan müesseseler tarafından hizmet
erbabına ödenen fiili yemek ve yatmak giderleri 1.1.1983 tarihinden itibaren Devlet Memurlarına
ödenen gündeliklerle mukayesede dikkate alınmayacaktır. Ancak yemek ve yatmak giderlerinin
tevsik edilmemesi halinde bu giderler karşılık olarak verilen gündeliklerin aynı aylık seviyesindeki
Devlet memurlarına verilen miktarı veya Devletçe verilen gündeliklerin en yüksek haddini aşan
kısmının ücret olarak vergiye tabi tutulması gerekir.
Diğer taraftan, anılan personele fiili yemek ve yatmak giderleri dışında, gündelik de ödendiği
takdirde  bu  gündeliklerin  tamamının  ücret  olarak  vergiye  tabi  tutulması  gerekecektir."
denilmektedir.
6245 Sayılı Harcırah Kanunun 39 uncu maddesinde de; "Resmi bir görevle memuriyet mahalli
içinde bir yere gönderilenlere gündelik verilmez. Geçici bir görevle memuriyet mahalli dışındaki bir
yere gönderilenlerden, buralarda ve yolda öğle (saat 13.00) ve akşam (saat 19.00) yemeği
zamanlarından birini geçirenlere 1/3, ikisini geçirenlere 2/3 oranında ve geceyi de geçirenlere tam
gündelik verilir." denilmektedir.
Bu hüküm ve konuya ilişkin 138 Seri Sayılı Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yapılan açıklamalar
uyarınca; şirketiniz  harcırah kanunu kapsamı dışında kalan bir kuruluş olduğundan; ticari kazancın
elde edilmesiyle ilgili olarak seyahate giden personelinize ödenen,  
- Gider karşılığı olarak yapılan fiili yemek ve konaklama ödemelerinin (devlet memuruna ödenen
harcırah gündeliği ile mukayese edilmeksizin), Vergi Usul Kanunu uyarınca belgelendirilmesi
halinde,  tamamının vergiden müstesna tutulması
-  Konaklama  bedelinin  Vergi  Usul  Kanunu  uyarınca  belgelendirilmesi,  yemek  bedelinin
belgelendirilememesi durumunda, konaklama bedelinin tamamının vergiden istisna edilmesi, yemek
bedelinin ise  bu giderlere karşılık olarak verilen gündeliklerin aynı aylık seviyesindeki Devlet
memurlarına verilen miktarı aşan kısmının ücret olarak vergiye tabi tutulması
- Yemek ve konaklama giderlerinin Vergi Usul Kanunu uyarınca belgelendirilmemesi halinde,
yapılan ödemenin aynı aylık seviyesindeki Devlet memuruna verilen gündelik tutarını (veya
Devletçe verilen en yüksek gündelik tutarını) aşmaması kaydıyla vergiden müstesna tutulması, aşan
kısmın ise ücret olarak vergilendirilmesi gerekir.
Diğer taraftan ücret olarak nitelendirilen söz konusu ödemelerin ilgilinin asıl ücreti ile
birleştirilerek vergilendirilmesi ve ücret olarak vergilendirilen ödemelerin kurum kazancının
tespitinde Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinin 1 ve 4 üncü bentleri uyarınca gider olarak
kaydedilmesi mümkün bulunmaktadır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
   
 
(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergiiçin gecikme faizi hesaplanmayacaktır.