İşe iade tazminatı ile kararın kesinleşmesine kadar isçinin çalıştırılmadığı süre için yapılan ödemelerin gider yazılıp yazılmayacağı hk.
Özelge: İşe iade tazminatı ile kararın kesinleşmesine kadar
isçinin çalıştırılmadığı süre için yapılan ödemelerin gider
yazılıp yazılmayacağı hk.
Sayı:
B.07.1.GİB.4.35.16.01-176300-747
Tarih:
23/12/2011
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İZMİR VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü
Sayı : .4.35.16.01-176300-747 23/12/2011
Konu : İşe iade tazminatı ile kararın kesinleşmesine kadar
isçinin çalıştırılmadığı süre için yapılan ödemelerin
gider yazılıp yazılmayacağı hakkında
İlgide kayıtlı talep formunda mahkeme kararına göre iş akdi feshinin geçersizliği nedeniyle işe
iadesine karar verilen işçilerin, süresi içinde işe geri alınmaması nedeniyle mahkeme kararına göre
12 aylık brüt aylıkları tutarında ödenen işe iade tazminatlarının, boşta geçen süreler için yapılan 4
aylık ücret ödemeleri ile mahkeme masraflarının gider kaydedilip edilemeyeceği hususunda
Başkanlığımız görüşü sorulmaktadır.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında, kurumlar vergisinin
mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı
belirtilmiş, maddenin ikinci fıkrasıyla da safi kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanununun
ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır. Bu hüküm uyarınca tespit
edilecek kurum kazancından Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesi ile Gelir Vergisi
Kanununun 40 ıncı maddesinde yer alan giderler indirilebilecektir.
Gelir Vergisi Kanunun 40 ıncı maddesinde, safi kazancın tespit edilmesinde indirilecek giderler
sayılmış olup; maddenin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde ticari kazancın elde edilmesi ve
idame ettirilmesi için yapılan genel giderlerin, (3) numaralı bendinde de işle ilgili olmak şartıyla,
mukavelenameye veya ilama veya kanun emrine istinaden ödenen zarar, ziyan ve tazminatların safi
kazancın tespitinde gider olarak indirilebileceği hüküm altına alınmıştır.
Diğer taraftan, aynı Kanunun 61 inci maddesinde ücretin, işverene tabi ve belirli bir iş yerine bağlı
olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen
menfaatler olduğu, ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat,
zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş
olmasının veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi
şeklinde tayin edilmiş bulunmasının onun mahiyetini değiştirmeyeceği; 25 inci maddesinin birinci
fıkrasının (1) numaralı bendi ile ölüm, sakatlık, hastalık ve işsizlik sebepleriyle (işe başlatmama
tazminatı dahil) verilen tazminat ve yapılan yardımların gelir vergisinden müstesna olacağı hüküm
altına alınmıştır.
İşe başlatmama tazminatlarının vergilendirilmesinde istisna uygulamasına ilişkin açıklamalara 272
seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yer verilmiştir. Buna göre, iş sözleşmesi feshinin
geçersizliğine karar veren mahkeme kararında belirlediği, işçinin işe başlatılmaması nedeniyle
4857 sayılı İş Kanununun 21 inci maddesi uyarınca işverenlerce işçilere ödenen işe başlatmama
tazminatları damga vergisi hariç gelir vergisinden istisna edilmiştir. İstisna kapsamındaki tutar, iş
sözleşmesi feshinin geçersizliğine karar veren mahkeme kararında belirlediği işçinin işe
başlatılmaması nedeniyle ödenecek tazminat miktarı ile sınırlıdırÖte yandan, 4857 sayılı İş Kanununun "Geçersiz sebeple yapılan feshin sonuçları" başlıklı 21 inci
maddesinde;
"İşverence geçerli sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli olmadığı mahkemece veya
özel hakem tarafından tespit edilerek feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işveren, işçiyi bir ay
içinde işe başlatmak zorundadır. İşçiyi başvurusu üzerine işveren bir ay içinde işe başlatmaz ise,
işçiye en az dört aylık ve en çok sekiz aylık ücreti tutarında tazminat ödemekle yükümlü olur.
Mahkeme veya özel hakem feshin geçersizliğine karar verdiğinde, işçinin işe başlatılmaması halinde
ödenecek tazminat miktarını da belirler.
Kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için işçiye en çok dört aya kadar doğmuş
bulunan ücret ve diğer hakları ödenir.
...."
hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yer alan hükümlere göre, iş sözleşmesinin feshedilmesi işleminin geçersizliğine hükmeden
mahkeme kararında işe başlatılmama hali için belirlenen işe iade tazminatlarının ve mahkeme
masraflarının Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendi
kapsamında; 4 aylık ücret ödemelerinin ise aynı maddenin birinci fıkrasının (1) numaralı bendi
kapsamında kurum kazancının tespitinde gider olarak indirim konusu yapılması mümkün
bulunmaktadır.
Öte yandan, işe iade tazminatlarının Gelir Vergisi Kanununun 25 inci maddesi hükmü uyarınca
gelir vergisinden istisna edilmesi ve çalışanın işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı
halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aylık ücret ve diğer
haklarının ise ücret olarak gelir vergisi tevkifatına tabi tutulması gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.