işlenmemiş sebze ve meyve toptan ticareti faaliyetinden dolayı tarım işçilerine yapılan ödemeler nedeniyle gider pusulası düzenlenip düzenlenmeyeceği

Özelge: işlenmemiş sebze ve meyve toptan ticareti
faaliyetinden dolayı tarım işçilerine yapılan ödemeler
nedeniyle gider pusulası düzenlenip düzenlenmeyeceği ve
yine bu ödemelerden % 10 gelir vergisi tevkifatı yapılıp
yapılmayacağı hk.
Sayı: 
B.07.4.DEF.0.05.10.00-2010/GA-94/13-36
Tarih: 
29/12/2011
 
T.C.
AMASYA VALİLİĞİ
Defterdarlık Gelir Müdürlüğü
 
   
Sayı : B.07.4.DEF.0.05.10.00-2010/GA-94/13-36 29/12/2011
Konu : Gelir Vergisi Tevkifatı  
 
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda; Şirketinizin patates dahil işlenmemiş sebze ve meyve toptan
ticareti faaliyetinden dolayı yılın belli aylarında günlük yevmiye usulü ile çalıştırdığı tarım işçilerine
yaptığı ödemeler nedeniyle gider pusulası düzenlenip düzenlenmeyeceği ve yine bu ödemelerden %
10 gelir vergisi tevkifatı yapılıp yapılmayacağı hususlarında Başkanlığımız görüşü talep
edilmektedir.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 234 üncü maddesinde, birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı
basit usulde tespit edilenlerle, defter tutmak mecburiyetinde olan serbest meslek erbabının ve
çiftçilerin, vergiden muaf esnafa, yaptırdıkları işler veya onlardan satın aldıkları emtia için tanzim
edip işi yapana veya emtiayı satana imza ettirecekleri olan bu belgenin vergiden muaf esnaf
tarafından verilmiş fatura hükmünde olduğu belirtilmiştir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında tevkifat yapmakla
yükümlü olanlar belirtilmiş olup anılan fıkranın (11) numaralı bendinde de zirai ürün ve hizmetler
için yapılan ödemeler üzerinden istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapılacağı
hükme bağlanmış ve bu madde ile Bakanlar Kuruluna bu oranlarıdeğiştirme ve farklılaştırma
konusunda yetki verilmiştir.
Aynı fıkranın (13) numaralı bendinde ise esnaf muaflığından yararlananlara mal ve hizmet
karşılığında yapılan ödemelerden gelir vergisi tevkifatı yapılacağı belirtilmiş olup, bahse konu
tevkifat oranı 2009/14592 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenmiş bulunmaktadır.
Diğer taraftan 242 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yapılan açıklamalara göre, zirai
işletmelerde ücretli durumuna girmeksizin çalıştırılan çiftçilere bizzat yapılan sulama, süt sağımı,
meyve toplaması, kavaklıklarda dikim, kesim, toplama, taşıma gibi hizmetler de zirai faaliyet
kapsamında ifa edilen hizmet olarak kabul edilecektir.
Bu durumda zirai faaliyet kapsamında söz konusu hizmetleri ifa eden çiftçilere ödenecek hizmet
bedelleri üzerinden 12/1/2009 tarihli ve 2009/14592 sayılı Kararnamenin eki Kararın 1 inci
maddesinin (11) numaralı bendinin (c/ii) alt bendinde belirlendiği üzere % 4 oranında gelir vergisi
tevkifatı yapılacaktır.
Ancak bu hizmetlerin; müteahhit, taşeron veya dayıbaşlara yaptırılması halinde, gelir veya kurumlar
vergisi mükellefi olan bu kişilere yapılan ödemelerden vergi tevkif edilmemesi, vergiden muaf
esnafa yaptırılması halinde ise bu kişilere yapılan ödemeler üzerinden 12/1/2009 tarihli ve2009/14592 sayılı Kararnamenin eki Kararın 1 inci maddesinin (13) numaralı bendinin (d) alt
bendinde belirlenen % 10 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir.
Öte yandan, zirai faaliyet kapsamında ifa edilen hizmetlere ilişkin olarak esnaf muaflığından
yararlananlara yapılacak ödemeler için gider pusulası düzenlenmesi gerekmektedir. Söz konusu
ödemelerin kazancı gerçek usulde tespit edilmeyen çiftçilere yapılması halinde de gider pusulası
düzenlenebilecektir.
Bilgilerinize rica ederim.
   
(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.