İzale-i şuyu yoluyla yapılan satışlarda gayrimenkullerin alıcılar adına tescili hk
Kanun Numarası
7338
Kanun
VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ KANUNU
Özelge No
66813766-160[17-2014/20]-289
Özelge Tarihi
18.06.2015
İzale-i şuyu yoluyla yapılan satışlarda gayrimenkullerin
alıcılar adına tescili hk.
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İZMİR VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri KDV ve Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü)
Sayı : 66813766-160[17-2014/20]-289 18/06/2015
Konu : İzale-i şuyu yoluyla yapılan satışlarda gayrimenkullerin alıcılar
adına tescili hk.
İlgide kayıtlı özelge talep formu ve eklerinin incelenmesinden; … İlçesi …
Mahallesi Kalealtı mevkii …ada … parsel (eski parsel …) numaralı taşınmazın … Sulh
Hukuk Mahkemesi İzale-i Şuyu Satış Memurluğunca satışının yapılarak alıcılar adına
tescilin talep edildiği, Selçuk Vergi Dairesi Müdürlüğünün 24/09/2013 tarih 9246 sayılı
yazısında satış bedeli üzerinden % 5 kesinti yapıldığı ancak mirasçılar tarafından
beyanname verilmediğinden bahisle veraset ve intikal vergisi ilişiğinin kesilmediğinin
bildirildiği, 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 17 nci maddesinin ikinci
fıkrasında veraset yoluyla intikallerde % 5 oranında vergi karşılığı tevkifat yapılacağı
1
belirtildiğinden, tescilin yapılması açısından bu oranda vergi kesilmiş olmasının yeterli
olup olmadığı hususunda Başkanlığımız görüşünün sorulduğu anlaşılmaktadır.
Konu ile ilgili olarak Selçuk Vergi Dairesi Müdürlüğünden alınan 14/01/2015 tarih
533 sayılı yazıda, … İlçesi … Mahallesi … mevkii … parsel numaralı taşınmazın satışından
mirasçıların hissesine düşen brüt toplam tutar üzerinden % 5 oranında kesinti yapılarak
Dairelerine yatırıldığı, mirasçılara intikal eden ilgili taşınmaza ait veraset ve intikal
vergisi beyannamesi verilmediğinden veraset ve intikal vergisi ilişiğinin kesilmediğinin
izale-i şüyuu satış memurluğuna bildirildiği, ayrıca mahkemeler tarafından satışı
yapılan gayrimenkullerin beyan edilmemiş olması halinde, satış bedeli üzerinden,
mirasçıların hissesine düşen toplam tutar üzerinden Veraset ve İntikal Vergisi
Kanununun 16 ncı maddesinde yer alan vergi tarifesi matrah dilim tutarlarının veraset
yoluyla intikallere ilişkin azami haddi olan % 10 oranında bloke edilip Vergi Dairesi
Müdürlüğüne yatırılması veya mirasçıları tarafından veraset ve intikal vergisi
beyannamesi verilmesi halinde veraset ilişiğinin kesilmesinin mümkün olduğu
bildirilmiştir.
Bilindiği üzere, 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 17 nci maddesinde,
"Amme idare ve müesseseleri, bankalar, bankerler, kasa kiralayanlar, sigorta şirketleri,
sair şirket ve müesseseler, mahkemeler ve icra daireleri istihkak sahiplerine bu verginin
mevzuuna giren herhangi bir muamele dolayısıyla para ve senet verebilmek için
evvelemirde verginin ödenmiş olduğuna dair vergi dairesinden verilmiş bir tasdikname
talebederler.
Tasdikname ibraz etmeyen hak sahiplerinin istihkaklarından, veraset yoluyla
intikallerde yüzde beş, ivazsız intikallerde yüzde onbeş oranında vergi karşılığı olarak
tevkifat yaptıktan sonra, bakiyesini verebilirler. Tevkifatı yapanlar, tevkif ettikleri parayı
en geç bir hafta içinde bulundukları yerin mal sandığına yatırmaya ve keyfiyeti bağlı
bulundukları vergi dairesine yazı ile bildirmeye mecburdurlar.
Tevkifat yapmadan para ve senet verenlerle tevkif ettikleri parayı yukarıda
belirtilen süre içinde mal sandığına yatırmayanlardan (Hakimler hariç), tevkif etmeye
ve yatırmaya mecbur oldukları paralar Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edilir. Tevkifatı yapan
ilgili kuruluşların, bu görevleri süresinde yerine getirmeyen sorumlularından, tevkif
etmeye ve yatırmaya mecbur oldukları paraların %10'u oranında ayrıca ceza tahsil
olunur." denilmektedir.
Aynı Kanunun 19 uncu maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında, "Tescil tarihinden
itibaren en geç 15 gün içinde sonucu ilgili vergi dairesine bildirilmek üzere, intikal eden
gayrimenkullerin tescil işlemi, veraset ve intikal vergisinin tahakkuku beklenmeksizin
yapılır. Ancak, intikali yapılan gayrimenkule isabet eden veraset ve intikal vergisi
tamamen ödenmedikçe devir ve ferağı yapılamaz ve üzerinde herhangi bir ayni hak
2
tesis edilemez. Tapu memurları vergi dairesince verilmiş ilişik kesme belgesi olmaksızın
devir ve ferağ işlemi yapamazlar, aksi halde verginin ödenmesinden mükellefler ile
birlikte müteselsilen sorumlu olurlar.
Ancak, mükelleflerce, tahakkuk eden vergiye karşılık 6183 sayılı Kanunun 10 uncu
maddesinde yazılı cinsten (Bu maddenin 5 inci bendinde yazılı menkul mallar hariç)
teminat gösterildiği takdirde intikal eden gayrimenkullerin bir kısmının veya tamamının
devir ve ferağına izin verilebilir. Teminat olarak gösterilecek gayrimenkullerin değeri
6183 sayılı Kanunun 90 ıncı maddesinde yazılı komisyonlar tarafından aynı Kanunun 91
inci maddesine göre tespit edilir." hükmü yer almaktadır.
Öte yandan, Vergi Daireleri İşlem Yönergesinin Diğer İşlemler başlıklı 193 üncü
maddesinde, "Mahkemeler tarafından satışı yapılan gayrimenkullerin beyan edilmemiş
olması halinde, satış bedeli üzerinden mirasçıların murise olan yakınlığı göz önüne
alınarak o gruba giren en yüksek oran üzerinden vergi ile buna isabet eden ceza bloke
ettirilip emaneten tahsil edildikten sonra vergi ilişiği olmadığına dair yazı yazılır.
Mirasçıların, satışı yapılan gayrimenkullerle ilgili olarak daha sonra beyanda
bulunması halinde, emaneten tahsil edilen miktarın mahsubu yapılır.
Varsa mahsup fazlası ilgilisine iade edilir." şeklinde açıklamaya yer verilmiş olup,
Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 16 ncı maddesinde 4369 sayılı Kanunla 29/7/1998
tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yapılan değişiklik ile vergi tarifesi matrah dilim
tutarlarının veraset yoluyla intikallere ilişkin azami had oranı yüzde on, ivazsız
intikallerde ise yüzde otuz olarak belirlenmiştir.
Bu hükümlere göre, izale-i şuyu suretiyle yapılan satışlarda, gayrimenkullerin
alıcılar adına tesciline izin verilebilmesi için;
a) Veraset ve intikal vergisi beyannamesi verilmiş olmasına rağmen kesin
tarhiyat yapılmamış ise teminat alınmış olması,
b) Veraset ve İntikal vergisi beyannamesi verilmiş ve kesin tarhiyat yapılmış ise
satışı istenilen gayrimenkullere isabet eden verginin tahsil edilmiş olması veya Veraset
ve İntikal Vergisi Kanununun 19 uncu maddesine göre teminat gösterilmiş olması,
3
gerekmektedir.
Ancak, mirasçıların tespit edilememesi veya mirasçılar tespit edilmekle birlikte
beyanname verilmemiş ise satış bedelinin tamamı üzerinden, Veraset ve İntikal Vergisi
Kanununun 16 ncı maddesinde yer alan vergi tarifesi matrah dilim tutarlarının veraset
yoluyla intikallere ilişkin azami haddi olan % 10 oranında hesaplanacak tutarın vergiye
karşılık olarak adi emanet hesabına alındıktan sonra, gayrimenkullerin alıcılar adına
tapuya tesciline izin verilmesinde bir sakınca bulunmamaktadır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge
geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi
tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi
hesaplanmayacaktır.