Kamu iktisadi kuruluşuna sermayeye ilave edilmek üzere bila bedelle devredilen varlıkların vergi mevzuatı karşısındaki durumu hk.

Özelge: Kamu iktisadi kuruluşuna sermayeye ilave edilmek
üzere bila bedelle devredilen varlıkların vergi mevzuatı
karşısındaki durumu hk.
Sayı:
B.07.1.GİB.4.34.19.02-105[267-2012/VUK-1- . . .]-1943
Tarih:
21/06/2012

T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü

Sayı : B.07.1.GİB.4.34.19.02-105[267-2012/VUK-1- . . .]-1943 21/06/2012
Konu : Kamu iktisadi kuruluşuna sermayeye ilave edilmek üzere
bila bedelle devredilen varlıkların vergi mevzuatı
karşısındaki durumu.

İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ve eklerinin incelenmesinden Genel Müdürlüğünüzün ...
tarih ve ... sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile teşkil edildiği ve tamamı Hazineye ait bir kamu iktisadi
kuruluşu olduğu, Bakanlar Kurulunun ... tarih ve ... sayılı Kararı ile özelleştirme kapsamına alınan
".... Anonim Şirketi"nin, ... hizmetlerinde kullanılan ve mülkiyeti .... A.Ş.'ne ait ... nın yedekleri ve
demirbaşlarıyla birlikte, ... tarih ve ... sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu kararı ile bila bedelle
Müdürlüğünüze devredilmesine karar verildiği ve bu devir sonucunda elde edilen iktisadi
kıymetlerin Genel Müdürlüğünüz tarafından tespit olunacak rayiç değerleri üzerinden sermayenize
ilave edilmesinin düşünüldüğü belirtilerek bu durumun vergi mevzuatı karşısındaki durumu
hakkında Başkanlığımızdan görüş talep ettiğiniz anlaşılmıştır.
KURUMLAR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 1 inci maddesinin ikinci fıkrasında, kurum
kazancının gelir vergisinin konusuna giren gelir unsurlarından oluştuğu, aynı Kanunun 6 ncı
maddesinde de kurumlar vergisinin mükelleflerin bir hesap dönemi içerisinde elde ettikleri safi
kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı ve safi kurum kazancının tespitinde, Gelir Vergisi
Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
Diğer taraftan, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 38 inci maddesinde, "Bilanço esasına
göre ticari kazanç, teşebbüsteki iz sermayenin hesap dönemi sonunda ve başındaki değerleri
arasında müsbet farktır. Bu dönem zarfında sahip ve sahiplerince:
1. İşletmeye ilave olunan değerler bu farktan indirilir,
2. İşletmeden çekilen değerler ise farka ilave olunur.
Ticari kazancın bu suretle tespit sırasında, Vergi Usul Kanununun değerlemeye ait
hükümleri ile bu kanunun 40 ve 41 inci maddeleri hükümlerine uyulur." hükmü yer almaktadır.
24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanunun "Muafiyet"
başlıklı 27 nci maddesinin (a) bendinde,"Bu Kanun hükümleri gereğince yapılacak özelleştirme
uygulamalarına ilişkin işlemler (danışmanlık hizmet alımları ile nihai devir işlemlerine ilişkin
sözleşmeler dahil) katma değer vergisi hariç her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır." hükmüne
yer verilmiştir.
08/06/1984 tarihli ve 233 sayılı "Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun HükmündeKararnamenin geçici 5 inci maddesinin 10 numaralı bendinde de, "Teşebbüsün bu Kanun
Hükmünde Kararname Hükümlerine intibakını sağlamak üzere yapılacak bütün işlemler ile
teşebbüsler arası devredilecek veya devir alınacak menkul ve gayrimenkuller ile fikri ve ticari
hakların devir alınması her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır." hükmü bulunmaktadır.
Bu hüküm ve açıklamalar çerçevesinde 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında
Kanun ile 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin ilgili
hükümleri sadece devre ilişkin iş ve işlemleri kapsamakta olup mülkiyeti ... A.Ş. adına kayıtlı
bulunan ve bila bedel ..... Genel Müdürlüğüne devredilen ... nın adı geçen Genel Müdürlüğe ait
iktisadi kamu kuruluşuna ilave edilmesi esnasında sadece devre ilişkin iş ve işlemler her tür
vergiden muaftır.
Bununla birlikte devredilen söz konusu değerlerin emsal değerlerinin kurum kazancında
dikkate alınması ve Kurumlar Vergisi Beyannamesinde kurum geliri olarak beyan edilmesi
gerekmektedir.
KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun;
1 inci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde, Türkiye'de ticari, sınai, zirai
faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin, 3 numaralı bendinde
ise genel ve katma bütçeli idarelere ait veya tabi olan veyahut bunlar tarafından kurulan veya
işletilen müesseselerin ticarî, sınaî, ziraî ve meslekî nitelikteki teslim ve hizmetlerinin KDV ye tabi
olduğu, aynı maddenin üçüncü fıkrasında da vergiye tabi faaliyetlerin kanunların veya resmî
makamların gösterdiği gerek üzerine yapılmasının, bunları yapanların hukukî statü ve kişiliklerinin,
işlemlerin mahiyetini değiştirmeyeceği ve vergilendirmeye mani teşkil etmeyeceği,
Geçici 12 inci maddesinde ise, 4046 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin (A) fıkrası ile
özelleştirme kapsamına alınan iktisadi kıymetlerin aynı Kanun hükümleri çerçevesinde teslim ve
kiralanması işlemlerinin vergiden müstesna olduğu, bu kapsamda istisna edilen işlemler
bakımından KDV Kanununun 30 uncu maddesinin (a) bendi hükmünün uygulanmayacağı
hüküm altına alınmıştır.
Buna göre, Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararı ile ... Anonim Şirketi adına kayıtlı iktisadi
kıymetlerin sermayeye ilave edilmek suretiyle Müdürlüğünüze devredilmesi KDV ye tabi
bulunmaktadır.
Ancak, devre konu iktisadi kıymetlerin 4046 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin (A) fıkrası ile
özelleştirme kapsamına alınmış olması halinde bu devir işlemi, Kanunun geçici 12 nci maddesine
göre KDV den istisna tutulacaktır.
DAMGA VERGİSİ KANUNU VE HARÇLAR KANUNU YÖNÜNDEN
4046 sayılı Özelleştirme Uygulamalarının Düzenlenmesine ve Bazı Kanun ve Kanun
Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 27 nci maddesinin (a) fıkrasında,
"Bu Kanun hükümleri gereğince yapılacak özelleştirme uygulamalarına ilişkin işlemler (danışmanlık
hizmet alımları ile nihai devir işlemlerine ilişkin sözleşmeler dâhil) Katma Değer Vergisi hariç her
türlü vergi, resim ve harçtan muaftır." hükmü yer almaktadır.
Diğer taraftan, 492 sayılı Harçlar Kanununun 123 üncü maddesinde, "Özel kanunlarla
harçtan muaf tutulan kişilerle, istisna edilen işlemlerden harç alınmaz." denilmiştir.
Yukarıda açıklanan Kanun hükümlerine göre, 4046 sayılı Kanun kapsamında yapılacak
işlemlerden harç aranılmamaktadır.
Bu nedenle, özelleştirme kapsamındaki söz konusu Şirket adına kayıtlı ... nın yedekleri vedemirbaşların sermayeye ilave edilmek üzere bila bedelle Genel Müdürlüğünüze devredilmesi
nedeniyle yapılan işlemlerden harç aranılmaması gerekmektedir.
Buna göre, özelleştirme kapsamındaki ... Anonim Şirketi adına kayıtlı ... nın yedekleri ve
demirbaşlarıyla birlikte bila bedelle ...Genel Müdürlüğüne devredilmesine ilişkin düzenlenen
kağıtlardan damga vergisi aranılmaması gerekmektedir.
VERGİ USUL KANUNU YÖNÜNDEN
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 267 nci maddesinde emsal bedeli, gerçek bedeli olmayan
veya bilinmeyen veyahut doğru olarak tespit edilemeyen bir malın, değerleme gününde satılması
halinde emsaline nazaran haiz olacağı değer olarak tanımlanmış ve bu maddenin üçüncü sırasında
emsal bedelinin ilgililerin müracaatı üzerine takdir komisyonunca takdir yolu ile belirleneceği
hükme bağlanmıştır.
Buna göre, Bakanlar Kurulunun ... tarih ve ... sayılı Kararı ile özelleştirme kapsamına alınan
"... Anonim Şirketi" adına kayıtlı ... nın yedekleri ve demirbaşların bedelsiz olarak Genel
Müdürlüğünüze devredilmesi sonrasında sermayenize ilave edilmesi halinde söz konusu iktisadi
kıymetlerin emsal bedelinin dikkate alınması gerekmektedir. Emsal bedeli tespiti için bağlı
olduğunuz Vergi Dairesine müracaat etmeniz halinde takdir komisyonunca emsal bedelin takdir
edileceği tabiidir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.

(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.