Kil ve çamurdan mamul heykeller ve süs eşyalarının GVK 18. maddeden ve esnaf muaflığından faydalanıp faydalanamayacağı hk.
Özelge: Kil ve çamurdan mamul heykeller ve süs eşyalarının
GVK 18. maddeden ve esnaf muaflığından faydalanıp
faydalanamayacağı hk.
Sayı:
B.07.1.GİB.4.48.15.01-GVK-50-1
Tarih:
05/01/2012
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
MUĞLA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü
Sayı : B.07.1.GİB.4.48.15.01-GVK-50-1 05/01/2012
Konu : Plastik sanat çalışmaları
İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ve eklerinde, kilden mamul heykeller ve süs eşyası yaptığınız
belirtilerek 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 18 inci maddesinde yer alan istisnadan faydalanıp
faydalanmayacağınız hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 18 inci maddesinde, "Müellif, mütercim, heykeltraş, hattat,
ressam, bestekâr, bilgisayar programcısı ve mucitlerin bunların kanuni mirasçılarının şiir, hikaye,
roman, makale, bilimsel araştırma ve incelemeleri, bilgisayar yazılımı, röportaj, karikatür, fotoğraf,
film, video band, radyo ve televizyon senaryo ve oyunu gibi eserlerini gazete, dergi, bilgisayar ve
internet ortamı, radyo, televizyon ve videoda yayınlanmak veya kitap, CD, disket, resim, heykel ve
nota halindeki eserleri ile ihtira beratlarını satmak veya bunlar üzerindeki mevcut haklarını devir ve
temlik etmek veya kiralamak suretiyle elde ettikleri hasılat Gelir Vergisinden müstesnadır.
.........
..........
Serbest meslek kazançları istisnasının, bu Kanunun 94 üncü maddesi uyarınca tevkif suretiyle
ödenecek vergiye şümulü yoktur." hükmü yer almaktadır.
Yine aynı Kanunun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında; "Kamu idare ve müesseseleri, iktisadî
kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve
vakıfların iktisadî işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan
etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya ziraî işletme
hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak
ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine
mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar." hükmüne yer verilmiş ve aynı maddenin 2/a bendinde
de 18 inci madde kapsamına giren serbest meslek işleri dolayısıyla yapılan ödemelerden
(2009/14592 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereğince) %17 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılması
öngörülmüştür.
Diğer taraftan, dilekçenizin ekinde yer alan ... Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısında;
plastik sanatlar dalındaki çalışmalarınız 5846 sayılı Kanun çerçevesinde Güzel Sanat Eserleri
Kanunu hükümlerine göre eser niteliği taşıdığı anlaşılmıştır.
Buna göre, söz konusu heykel çalışmalarınızdan dolayı elde ettiğiniz hasılata münhasır olmak üzere,
Gelir Vergisi Kanununun 18 inci maddesinde yer alan istisnadan faydalanmanız mümkün
bulunmaktadır.Ayrıca söz konusu istisna kapsamında bulunan çalışmalarınızın Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü
maddesinin birinci fıkrasına istinaden tevkifat yapmak mecburiyetinde olanlarca satın alınması
halinde, tarafınıza yapılacak ödemelerden gelir vergisi tevkifatı yapılacağı ve istisna kapsamındaki
bu kazançlarınız için yıllık beyanname verilmeyeceği tabiidir.
Öte yandan serbest meslek erbabının, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 153 üncü maddesi uyarınca
işe başlamayı vergi dairesine bildirme, 172 ve 210 uncu maddeleri uyarınca serbest meslek kazanç
defteri tutma, 236 ncı maddesi uyarınca da mesleki faaliyetlerine ilişkin her türlü tahsilatları için
serbest meslek makbuzu düzenleme mecburiyeti bulunmaktadır.
Buna göre, serbest meslek faaliyetini mutad meslek halinde ifa edenlerin, 213 sayılı Kanunun
yukarıda belirtilen hükümlerinde yer alan yükümlülükleri yerine getirmesi gerekmektedir. Ancak,
konuya ilişkin olarak 224 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde, münhasıran Gelir Vergisi
Kanununun 18 inci maddesinde belirtilen türden faaliyetlerde bulunan ve eserlerini sadece aynı
Kanunun 94 üncü maddesinde belirtilen kişi veya kurumlara teslim eden serbest meslek erbabından
isteyenlerin, defter tasdik ettirme ve tutma ile belge düzenleme zorunluluklarının kaldırıldığı
açıklanmıştır.
Bu çerçevede, söz konusu faaliyetinizi mutad meslek halinde ifa etmeniz ve istisna kapsamındaki
eserlerinizi Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinde sayılanlar dışındakilere de satmanız
halinde, 213 Sayılı Kanunun 153, 172, 210 ve 236 ncı maddeleri uyarınca işe başlama bildiriminde
bulunma, serbest meslek kazanç defteri tutma ve serbest meslek makbuzu düzenleme
mecburiyetiniz bulunmaktadır.
Diğer taraftan, süs eşyası çalışmalarınız Gelir Vergisi Kanununun 18 inci maddesi kapsamına giren
herhangi bir eser grubu içinde yer almadığından ve bu faaliyetiniz dolayısıyla anılan maddede yer
alan istisnadan faydalanmanız mümkün bulunmamaktadır.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun "Vergiden Muaf Esnaf" başlıklı 9 uncu maddesinde; "Ticaret ve
sanat erbabından aşağıda yazılı şekil ve suretle çalışanlar Gelir Vergisinden muaftır.
..........
6. Evlerde kullanılan dikiş, nakış, mutfak robotu, ütü ve benzeri makine ve aletler hariç olmak
üzere, muharrik kuvvet kullanmamak ve dışarıdan işçi almamak şartıyla; oturdukları evlerde imal
ettikleri havlu, örtü, çarşaf, çorap, halı, kilim, dokuma mamulleri, kırpıntı deriden üretilen
mamuller, örgü, dantel, her nevi nakış işleri ve turistik eşya, hasır, sepet, süpürge, paspas, fırça,
yapma çiçek, pul, payet, boncuk işleme, tığ örgü işleri, ip ve urganları, tarhana, erişte, mantı gibi
ürünleri işyeri açmaksızın satanlar. Bu ürünlerin, pazar takibi suretiyle satılması ile ticari, zirai
veya mesleki faaliyetleri dolayısıyla gelir ve kurumlar vergisi mükellefi olanların düzenledikleri
hariç olmak üzere; düzenlenen kermes, festival, panayır ile kamu kurum ve kuruluşlarınca geçici
olarak belirlenen yerlerde satılması muaflıktan faydalanmaya engel değildir.
...
Ticari, zirai veya mesleki kazancı dolayısı ile gerçek usulde Gelir Vergisine tabi olanlar ile yukarıda
sayılan işleri Gelir ve Kurumlar Vergisi mükelleflerine bağlılık arz edecek şekilde yapanlar esnaf
muaflığından faydalanamazlar." hükmü yer almıştır.
Yine aynı Kanunun "Ticari Kazancın Tarifi" başlıklı 37 nci maddesinde "Her türlü ticari ve sınai
faaliyetlerden doğan kazançlar ticari kazançtır." denilmiştir.
Öte yandan 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 156 ncı maddesinde iş yerinin tarifi, "Ticari, sınai,
zirai ve mesleki faaliyette iş yeri; mağaza, yazıhane, idarehane, muayenehane, imalathane şube,
depo, otel, kahvehane, eğlence ve spor yerleri, tarla, bağ, bahçe, çiftlik, hayvancılık tesisleri, dalyan
ve voli mahalleri, madenler, taş ocakları, inşaat şantiyeleri, vapur büfeleri gibi ticari, sınai, zirai
veya mesleki bir faaliyetin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan yerdir." şeklinde
tanımlanmıştır.Konuyla ilgili olarak ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden alınan ... tarih ve ... sayılı yazı ve eki yoklama
fişinden, ... adresinde plastik sanatlar atölyesi bulunduğu, buradaki çalışmalarınızda çamurdan
oluşan değişik seramik objeler yaptığınız, bir adet çamur tornası bulunduğu ve objeleri elle
destekleyerek bu tornada yaptığınız, atölyenizde tamamlanmış satışını yapmadığınız 300 değişik
objenin bulunduğunu ve bunları görsel olarak sergilediğiniz, ... tarih ve ... sayılı yazı ve eki yoklama
fişleri ile ... iş adresi olduğu ve atölyede çamurdan imal edilmiş çeşitli hayvan, insan ve mitolojik
kahraman heykelcikler ile süs eşya çalışmalarını çamurdan imal ederek, çamur boyası kullanarak
mülkiyeti kendinize ait işyerinde el emeği ile ürünler yaptığınız tespit edilmiştir.
Buna göre, süs eşyası çalışmalarına ait ürünleri ... adresindeki atölyenizde üretmeniz nedeniyle söz
konusu esnaf muaflığından faydalanmanız mümkün bulunmamakta olup, bu faaliyetinizden elde
edilen kazancın ticari kazanç olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.